Μετάβαση στο περιεχόμενο

Έρυξ (πόλη)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Έριτσε
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Έριτσε
38°2′15″N 12°35′15″E
ΧώραΙταλία
Διοικητική υπαγωγήlibero consorzio comunale di Trapani
ΠροστάτηςΠαναγία
  Μέλος του/τηςΟμορφότερα χωριά της Ιταλίας
Έκταση47,34 km²[1]
Υψόμετρο751 μέτρα
Πληθυσμός26.089 (1  Ιανουαρίου 2023)[2]
Ταχ. κωδ.91016
Τηλ. κωδ.0923
Ζώνη ώραςUTC+01:00 (επίσημη ώρα)
UTC+02:00 (θερινή ώρα)
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Έρυξ (γένους αρσενικού)(ιταλικά: Erice, Èrici στα σιτσιλιάνικα) είναι ιστορική αρχαία πόλη και κοινότητα στην Ιταλική επαρχία του Τράπανι στη Σικελία. Η σημερινή κοινότητα έχει έκταση 47.34 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό σύμφωνα με την Απογραφή του 2018 27.655 κατοίκους, η πυκνότητα του πληθυσμού είναι 580 κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.[3][4] Η κύρια πόλη του Έρυκος βρίσκεται στην κορυφή του Όρους Έρυκα σε υψόμετρο 750 μέτρα, επιβλέπει το Τράπανι, τις δυτικές ακτές της Σικελίας μέχρι τη Μαρσάλα και τις Αιγάδες Νήσους. Η κάτω πόλη του Έρυκος που ονομάζεται «Κάζα Σάντα» βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Έρυξ γειτονικά με το Τράπανι, η πάνω και η κάτω πόλη συνδέονται με ένα τελεφερίκ.

Η αρχαιότερη κατοίκηση του λόφου είναι υπό αμφισβήτηση τοποθετείται στις αρχές της 1ης χιλιετίας π.Χ., κατοικήθηκε από τους Έλυμους οι οποίοι ίδρυσαν οχυρώσεις και ένα ιερό στην κορυφή.[5][6][7] Λίγο αργότερα έφτασαν στην περιοχή οι Φοίνικες και κατόπιν κατακτήθηκε από την Αρχαία Καρχηδόνα, παρέμεινε σε αυτήν από τον 6ο αιώνα π.Χ. μέχρι την κατάκτηση από την Αρχαία Ρώμη (241 π.Χ.), τότε οικοδομήθηκαν τα Ελυμο-Φοινικικά τείχη. Οι ανασκαφές δείχνουν ξεκάθαρα μια πρώτη φάση οικοδόμησης από τους Ελυμαίους και μια μετέπειτα φάση οικοδόμησης από τους Καρχηδόνιους. Στην παλιότερη συνοικία του οικισμού παρατηρείται ένα ακανόνιστο δίκτυο από σοκάκια κατασκευασμένα με αμυντική διάταξη η οποία είχε στόχο την διαφυγή των κατοίκων σε περίοδο πολέμου.[5][8][9][10][11][12] Οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι οι οποίοι την κατέκτησαν (241 π.Χ.) της έδωσαν το όνομα "Έρυξ".[13][14] Η Βία Σαν Φραντσέσκο ξεχωρίζει μέσα στο ακανόνιστο δίκτυο από σοκάκια, ο Καρατσιόλο θεωρεί τον οικισμό πανάρχαιο.[8] Οι ανασκαφές στο ιερό της κορυφής τεκμηριώνουν επίσης πολλές αρχαίες φάσεις κατασκευής.[8][15]

Ο Έρυξ κατακτήθηκε από τους Αγλαβίδες και πήρε το όνομα "Κεμπέλ Χαμίντ" που μεταφράζεται στα αραβικά ως "Όρος του Χαμίντ", ακολούθησε η Νορμανδική κατάκτηση. Οι Νορμανδοί έδωσαν στην πόλη το όνομα "Όρος Σαν Ζουλιάνο" που διατηρήθηκε μέχρι το 1934.[16] Τα επόμενα χρόνια οι πολεμικές επιχειρήσεις στο Αφρικανικό βασίλειο της Ιφρικίγια ανέβασαν σημαντικά την στρατιωτική σημασία στα οχυρά της δυτικής Σικελίας, η Έρυξ έγινε το σημαντικότερο αμυντικό όχυρο στον Πορθμό της Σικελίας.[17][18] Την περίοδο αυτή η περιοχή έγινε γνωστή ως "Μόντε Σαν Τζουλιάνο".[19] Σε μεταγενέστερες Μεσαιωνικές περιόδους το "Μόντε Σαν Τζουλιάνο" εμφανίζεται ως βασιλικό κτήμα, το Πανεπιστήμιο του έκανε αίτημα για τον διορισμό ενός Καστελάνου τονίζοντας ότι βρίσκεται υπό την άμεση ιδιοκτησία του Στέμματος (1413).[20] Ο περιηγητής του 12ου αιώνα Ιμπν Χουμπάιρ περιγράφει άφθονες πηγές, καλλιεργημένα χωράφια και ένα κάστρο προσβάσιμο με μια γέφυρα.[21] Στην πόλη υπάρχουν δύο κάστρα : το "Κάστρο του Πέπολι" που ίδρυσαν οι Σαρακηνοί και το "Κάστρο του Βένους" που ίδρυσαν οι Νορμανδοί στα ερείπια του αρχαίου ναού της Βένους που λατρευόταν η "Βένους η Ερισινή". Ο θρύλος λέει ότι ιδρυτής του ναού ήταν ο Αινείας και η λατρεία του ήταν διαδεδομένη σε μεγάλο βαθμό σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Ο Κλαύδιος Αιλιανός στο έργο του "Περί ζώων ιδιότητες" γράφει ότι τα ζώα που είχαν επιλεγεί για θυσία περπατούσαν οικειοθελώς μέχρι τον ναό για να θανατωθούν. Ένα τελεφερίκ μπήκε σε λειτουργία την περίοδο 2005 - 2017 για να ενώσει τις δύο πόλεις αλλά έκλεισε λόγω μεγάλης πυρκαγιάς που έκαψε όλη την περιοχή από τον Έρυκα μέχρι το Τράπανι, η λειτουργία του τελεφερίκ αποκαταστάθηκε το 2018.

Άποψη της Έρυξ με το κάστρο της Βένους

Η Σικελία περιήλθε την δεκαετία του 1500 στην Ισπανία των Αψβούργων και κυβερνήθηκε από το Στέμμα της Αραγωνίας.[22][23] Η Σικελία αποκτήθηκε κατόπιν με την Συνθήκη της Ουτρέχτης από τον Οίκο της Σαβοΐας αλλά ο Βίκτωρ Αμεδαίος Β΄ της Σαρδηνίας την παραχώρησε στην Μοναρχία των Αψβούργων με αντάλλαγμα την Σαρδηνία (1720).[24][25] Η κοινωνία παρέμεινε φεουδαρχική μέχρι τα νεότερα χρόνια, την ιδιοκτησία στα κτήματα είχαν η αριστοκρατία και η εκκλησία, ειδικά στην Σικελία έχουν κυρίαρχη θέση τα φέουδα και η εκκλησιαστική περιουσία.[26][27] Η Έρυξ γνώρισε ταυτόχρονα μεγάλη ακμή, ο πληθυσμός της αυξήθηκε από 7.657 κάτοικοι (1584) σε 12.000 κατοίκους στα τέλη του 17ου αιώνα, η πόλη είχε υπό τον έλεγχο της και την γύρω ύπαιθρο. Τα περισσότερα ανάκτορα και εκκλησίες χρονολογούνται από αυτή την περίοδο, τα πλακόστρωτα στενά με κυβόλιθους είχαν κυριαρχήσει στο ιστορικό κέντρο.[21] Ο Κάρολος Γ΄ της Ισπανίας κατέκτησε την Νάπολη και την Σικελία (1734), η κυριαρχία των Βουρβόνων συνεχίστηκε, δημιουργήθηκε το Βασίλειο των Δύο Σικελιών (1816) το οποίο διατηρήθηκε μέχρι το 1860-1861.[25][28][29] Η πολιτική των Βουρβόνων με την αναδιανομή της δημόσιας γης είχε σαν αποτέλεσμα την δημιουργία νέων αγροτικών οικισμών. Οι διοικητικές λειτουργίες εδραιώθηκαν στο Τράπανι, οι ευγενείς και οι κάτοικοι μετακόμισαν από την κορυφή του λόφου στην περιφέρεια, οι αλλαγές έγιναν πιο έντονες στα τέλη του 19ου αιώνα μετά την Ιταλική ενοποίηση.[21][30]

  1. «Superficie di Comuni Province e Regioni italiane al 9 ottobre 2011». Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής της Ιταλίας. Ανακτήθηκε στις 16  Μαρτίου 2019.
  2. demo.istat.it?l=it.
  3. https://www.istat.it/it/archivio/156224
  4. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιουνίου 2019. Ανακτήθηκε στις 28 Απριλίου 2019.
  5. 1 2 De Vincenzo, Salvatore (2015). "The fortification wall of Eryx: A new definition of the settlement's construction phases and topographic development in light of recent excavations." Analysis Archaeologica, Τομ. 1, σσ. 103–116
  6. https://www.treccani.it/enciclopedia/erice_%28Enciclopedia-dell%27-Arte-Antica%29/
  7. https://www.comune.erice.tp.it/it/page/la-storia-b97e725d-6c20-4bec-bb2b-2e9666941975
  8. 1 2 3 Tusa, Matteo (2017). Erice: Planning for Life. Erice: Self-published
  9. https://www.ancientportsantiques.com/wp-content/uploads/Documents/PLACES/Sicily-Malta/Motye/Motye-Nigro2013.pdf
  10. F. Spatafora, “Sicily,” in The Oxford Handbook of the Phoenician and Punic Mediterranean, ed. C. López-Ruiz & B. R. Doak (Oxford, 2022), overview of Phoenician presence and retreat to the west (Motya, Panormus, Soluntum)
  11. S. De Vincenzo, Guida archeologica di Erice (Viterbo, 2022), σσ. 15–25
  12. J. Lendering, “Eryx,” Livius.org (accessed 2025)
  13. Thucydides (1914–1923). "2". History of the Peloponnesian War. Τομ. 6. Translated by Charles Forster Smith
  14. Cicero, M. Tullius (1928). "72–74". In Verrem. Τομ. 2.4
  15. https://www.geschkult.fu-berlin.de/e/klassarch/forschung/projekte/erice_venus/index.html
  16. https://cultura.gov.it/luogo/castello-di-venere
  17. Abulafia, David (1987). "The Norman Kingdom of Africa". Italy, Sicily and the Mediterranean, 1100–1400. Variorum. σσ. 26–49
  18. Hernández, Sarah Davis-Secord (2022). "5. The Norman Kingdom of Africa". Dynasties Intertwined: The Zirids of Ifriqiya and the Normans of Sicily. Cornell University Press
  19. https://www.treccani.it/enciclopedia/monte-san-giuliano_%28Enciclopedia-Italiana%29/
  20. Rosciglione, Rosa (2013). "La Sicilia di Ferdinando de Antequera. Il caso delle universitates siciliane" (PDF). RiMe. Rivista dell’Istituto di Storia dell’Europa Mediterranea (in Italian). 10: 419–464
  21. 1 2 3 Tusa, Matteo (2017). Erice: Planning for Life. Erice
  22. https://www.britannica.com/place/Kingdom-of-Aragon
  23. https://www.britannica.com/place/Kingdom-of-Sicily
  24. https://www.britannica.com/topic/House-of-Savoy
  25. 1 2 https://www.britannica.com/place/Italy/Reform-and-Enlightenment-in-the-18th-century
  26. https://www.britannica.com/place/Italy/The-era-of-Enlightenment-reform
  27. Russo, Joseph P. (1999). "The Sicilian Latifundia". Irish Journal of Sociology. 9 (2): 5–25
  28. https://www.britannica.com/place/Kingdom-of-the-Two-Sicilies
  29. https://www.britannica.com/biography/Ferdinand-I-king-of-the-Two-Sicilies
  30. https://bibliotp.regione.sicilia.it/opac/library/Erice%20-%20Biblioteca%20Comunale%20%22Vito%20Carvini%22/TPSER

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]