Άγιος Θωμάς Βοιωτίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°16′39″N 23°35′16″E / 38.27750°N 23.58778°E / 38.27750; 23.58778

Άγιος Θωμάς
Πανοραμική άποψη του χωριού
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Άγιος Θωμάς
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΣτερεά Ελλάδα
Περιφερειακή ΕνότηταΒοιωτίας
ΔήμοςΔήμος Τανάγρας
Δημοτική ΕνότηταΟινοφύτων
Γεωγραφία και στατιστική
Έκταση39,2 χλμ2
Υψόμετρο220
Πληθυσμός1.292 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΛιάτανη
Ταχ. κωδ.320 09
Τηλ. κωδ.22620
Αποψη Αγίου Θωμά από το πάρκο της Σπηλιάς

Ο Άγιος Θωμάς είναι χωριό στην Περιφερειακή Ενότητα Βοιωτίας. Αποτελεί την ομώνυμη Τοπική Κοινότητα του καλλικρατικού Δήμου Τανάγρας από το 2011. Από το 1997 έως το 2010 μαζί με το Κλειδί, τα Οινόφυτα και τμήμα του Δήλεσι αποτελούσαν τον Δήμο Οινοφύτων. Το χωριό απέχει από την Αθήνα 70 χλμ. Προσεγγίζεται από την Εθνική Οδό Αθηνών-Θεσσαλονίκης στο ύψος του Αυλώνα ή από την Ελευσίνα, μέσω Στεφάνης, Σκούρτων, Κλειδίου.

Υποδομή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Δημοτικό Σχολείο του Αγίου Θωμά.

Στο χωριό λειτουργούν εξαθέσιο δημοτικό σχολείο, νηπιαγωγείο, παιδικός σταθμός, ΚΑΠΗ, ταχυδρομείο και φαρμακείο. Ο κεντρικός ναός είναι αφιερωμένος στο Γενέσιον της Θεοτόκου και ο πολιούχος του είναι ο Άγιος Θωμάς. Στο χωριό γίνονται αντίστοιχες θρησκευτικές πανηγύρεις (8 Σεπτεμβρίου) εντός του οικισμού και την Κυριακή του Αντίπασχα στο ιστορικό ξωκλήσι του Αγίου Θωμά στη νεκρόπολη της αρχαίας Τανάγρας στο δέλτα του Ασωπού ποταμού και του παραπόταμού του Λάρη ή Θερμόδοντα.

Προέλευση ονομασίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Για την πρότερη ονομασία του χωριού Λιάτανη καταγράφονται οι παρακάτω προελεύσεις: Επί Τουρκοκρατίας όπου Λιάπηδες κατέλαβαν τη περιοχή, το χωριό ονομαζόταν Λιάτανη (ίσως από το Λιάπηδες - Λιάπανη - Λιάτανη). Χωρίς να είναι τεκμηριωμένο, λέγεται ότι ο πρώτος κάτοικος της περιοχής ήταν κάποιος Λιάττης μεγαλοτσιφλικάς. Η περιοχή αυτή βρίσκεται λίγο πιο πάνω από τον σημερινό οικισμό και ονομαζόταν Παλιοκαντούντι στα αρβανίτικα. Κατούνες ή κατούντ νοούνται τόποι περιοδικής κατασκήνωσης των αρβανιτών για εργασία σε μεγάλες ιδιοκτησίες. Μετά την οθωμανική κατάκτηση το αρβανίτικο κατούντ έλαβε μόνιμο χαρακτήρα και παρουσιάζεται ως τοπωνύμιο με όνομα από τον αρχηγό του αρβανίτικου γένους. Εκεί στηρίζεται και η ανθρωπωνυμική εκδοχή του ονόματος: τσιφλίκι του Λιατάνη.[1] Η ονοματολογική έρευνα έχει καταλήξει ότι το τοπωνύμιο Λιάτανη προέρχεται από το αλβανικό *Latanë ή το αρβανίτικο *Ljatanë, που σημαίνουν «γενιά ή φάρα τού Λιάτα», που ανάγεται στο αρβανίτικο επώνυμο Λιάτας (< αλβ. latë «μαχαίρι - χασαπομάχαιρο»).[2]

Το όνομα Μαυρομάτι, επικαλείται ο γεροντότερος του χωριού το 1968, Γεώργιος Σύρμας, 90 ετών, στην καταγραφή της Φιλολόγου Ευτυχίας Σύρμα. Τούτο ίσως αληθεύει από το γεγονός ότι το χωριό είναι πνιγμένο στις ελιές. To όνομα Μαυρομάτι αναφέρεται και στο βιβλίο του Συνταγματάρχη William Martin Leake: Travels in Northern Greece, κατά την περιήγησή του στη περιοχή το 1806.

Όμοια ο έπαρχος Θηβών Ν. Καρόρης στην αναφορά του: Έκθεσις περιστατική, αφορώσα το κατά μήνα Απρίλιον των 1830, σχετικά με τη διαμάχη με τους Τούρκους για τα κτήματα, στις 19 Ιουνίου 1833, καταγράφει το όνομα Λιάτανι ή Μαυρομάτι, χωριό της Λειβαδιάς (η Λιάτανη τότε υπαγόταν στη δικαιοδοσία της επαρχίας Λειβαδιάς).[3]

Στατιστικά πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]




Ετος 1834 1851 1907 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 329 471 1071 1180 1377 1287 1222 1183 1398 1628 1476 1292

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χρονολογία Γεγονός
1821, Ιούλιος. Ο πασάς Ομέρ Βρυώνης από την Εύβοια ήρθε στη Λιάτανη με 3.000 άντρες για βοήθεια των Τούρκων της Αθήνας, όπου έχουν ξεμείνει από τρόφιμα. Η Λιάτανη απείχε 9 ώρες δρόμο από την Αθήνα. Τον περιμένουν 700 Αθηναίοι όπου προβάλλουν αντίσταση, αλλά οπισθοχωρούν. Στις 20 Ιουλίου κατακτά την Αθήνα.[4] Για το ίδιο θέμα ο Μιχαήλ Οικονόμος στην Ιστορία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας αναφέρει: Ο Βρυώνης πέρασε από την Αυλίδα και την Τανάγρα για βοήθεια των πολιορκημένων Τούρκων της Ακρόπολης. Στις 17 Ιουνίου διανυκτερεύει στη Λιάτανη και επιτίθεται στο σώμα του Βασιλείου Χατζημελέτη, που είχε καταφθάσει στο χωριό για να αποκρούσει την εισβολή στην Αθήνα.
1827, Ιανουάριος Ο Βάσσος Μαυροβουνιώτης κατευθύνεται από τη Χασιά προς τη Βοιωτία και ‘εις το χωρίον Λιάτανι παρά την αρχαίαν Τανάγραν’ συναντά σώμα στρατού που έρχεται προς βοήθεια τον Κιουταχή. Καταφέρνει να τους νικήσει και να τους σκορπήσει πετυχαίνοντας καίριο χτύπημα στον ανεφοδιασμό των Οθωμανών της Αθήνας.[5]
1832. -6 (18 με το παλαιό) Δεκεμβρίου Κάτοικοι του Αγίου Θωμά (Λιάτανη) συνυπογράφουν διαμαρτυρία κατοίκων της επαρχίας Θηβών, προς τις αρμόδιες αρχές και όλο τον πεφωτισμένο κόσμο για την απαράδεκτη ενέργεια των Οθωμανών κατοίκων της Εύβοιας ξεπουλήματος εθνικής γης σε ξένους επενδυτές.[6]
1835, 8 (20 με το παλαιό) Απριλίου Σχηματίζεται με βασιλικό διάταγμα ο Δήμος Τανάγρας της Επαρχίας Θηβών και έδρα τις Λιάταις. Το διάταγμα δεν δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κατατάχθηκε στη Γ΄ τάξη με πληθυσμό 1287 κατοίκους και αρχική σύσταση: Λιάταις: 324, Μπράτσι: 122, Σχηματάρι: 280, Ινια: 61, Κακοσάλεσι: 327, Μπούγα: 39, Κολοτέτι: 129.[7][8]
1857. 6 Μαρτίου Δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με αριθμό 4 του 1857 (αγγελίαι αφορώσαι την δημόσιον υπηρεσίαν) το βασιλικό διάταγμα της 5ης Ιανουαρίου 1957 με το οποίο εγκρίνεται η πρόσκληση του επαρχιακού συμβουλίου Θηβών, προκειμένου να γνωμοδοτήσει επί της αίτησης περί μετάθεσης της πρωτεύουσας του δήμου Τανάγρας από το Χλεμποτσάρι στη Λιάτανη
1903, 29 Μαρτίου. Δημοσιεύεται με βασιλικό διάταγμα η σύσταση σχολείου θηλέων εις Λιάτανι του Δήμου Τανάγρας. (ΦΕΚ :54/1903)
1912, 31 Αυγούστου Συστήνεται κοινότητα με έδρα τον οικισμό Λιάτανη του Νομού Αττικής και Βοιωτίας. (ΦΕΚ 262Α-31/08/1912).
1914, 4 Οκτωβρίου Ισχυρή σεισμική δόνηση που έγινε αισθητή σε όλη την επαρχία γκρεμίζει τις περισσότερες κατοικίες στο χωριό. Ο πρόεδρος της κοινότητας Αριστείδης Παπακωνσταντίνου και ο αστυνομικός, Ανδρέας Αγγελακόπουλος κατηγορούνται από τους κατοίκους του χωριού για μεροληπτική χορήγηση της κρατικής βοήθειας.
1929, 30 Απριλίου. Σημειώνεται η αλλαγή του τοπωνυμίου από Λιάτανη στο μέχρι σήμερα χρησιμοποιούμενο: Άγιος Θωμάς (ΦΕΚ: 164/1929)
1943, 26 Ιουλίου Η κοινότητα υπάγεται στο Νομό Βοιωτίας μετά το διαχωρισμό του Νομού Αττικοβοιωτίας. (ΦΕΚ: 223Α/26-7-1943).
1944, 26 Ιουλίου Καίγεται το χωριό από τους Γερμανούς[9]
1945, 5 Δεκεμβρίου Ο οικισμός εμφανίζεται με το όνομα Λιάτανι να υπάγεται στον Δήμο Τανάγρας με τον νόμο ΚΕ' 5/12/1945
1958, 3 Ιουλίου Εγκαινιάζεται το ηρώο που ήταν τοποθετημένο νοτιοανατολικά της εκκλησίας και σήμερα βρίσκεται πίσω από το ιερό, επί προεδρίας Νικολάου Επαμ. Ανυφαντή. (Το άγαλμα φιλοτεχνήθηκε από τον γνωστό γλύπτη Νικόλα, ο οποίος κέρδισε τον διαγωνισμό που είχε προκηρύξει η κοινότητα το ίδιο έτος).
1963, 11 Μαΐου Έκρηξη στο εργοστάσιο ΕΛΒΙΕΜΕΚ προκαλεί το θάνατο σε 4 εργάτριες από το χωριό.
1997, 4 Δεκεμβρίου Η κοινότητα καταργείται και συνενούται με τον Δήμο Οινοφύτων. (ΦΕΚ: 244Α/4-12-1997)
2010, 6 Ιουνίου Το τοπικό διαμέρισμα Αγίου Θωμά ακολουθεί τη συνένωση του Δήμου Οινοφύτων και ενσωματώνεται στον νεοσύστατο Δήμο Τανάγρας με το Νόμο: 3852/2010 (ΦΕΚ: Α' 87/7-6-2010)
2020, 12 Μαρτίου Χαρακτηρίζεται ο Άγιος Θωμάς μαρτυρικό χωριό (ΦΕΚ 59 /12-3-2020)[10]

Η περιοχή στην π.Χ. εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κυρίαρχη πόλη της περιοχής στους αρχαίους χρόνους θεωρείται η Τανάγρα γύρω από την οποία αναπτύχθηκε η τετράπολη. Ένα δίκτυο τεσσάρων οικισμών: Φαρές, Μυκαλησσός, Άρμα και Ελέωνας. Για τον Ελέωνα σήμερα αρκετοί θεωρούν ότι η περιοχή ευρίσκεται στη Θήβα και συγκεκριμένα στο Δημοτικό Διαμέρισμα Ελεώνα. Αυτό αμφισβητείται γιατί αν ήταν Ελεώνας και παραγόταν από τη λέξη έλος, όπως πολλοί πιστεύουν σήμερα, θα έπαιρνε δασεία. Αλλά και ο Παυσανίας, ο οποίος πέρασε από εκεί, καθώς πήγαινε στη Τανάγρα και τη Χαλκίδα, θα αναφερόταν στον Ελεώνα όπως κάνει στη περίπτωση της Τευμησσού, του Γλίσαντα, του Άρματος και της Μυκαλησσού, δηλαδή στη περίπτωση όλων των πόλεων που βρισκόταν στο δρόμο που ακολούθησε.

Τούτο οδηγεί στη μη ύπαρξη Ελεώνα, αλλά Ελέωνα, ο οποίος βρισκόταν στα νότια της Τανάγρας, ανάμεσα σ' αυτήν, στη Λιάτανη και το Κλειδί, εκεί όπου βρίσκονται τα ερείπιά του στη θέση Καστρί.

Για τον Ελέωνα κάνει λόγο ο Πλούταρχος: Πόθεν εν τη Βοιωτία περί τον Ελέωνα ποταμός Σκάμανδρος ωνομάσθη; Και λέει μετά απαντώντας ο ίδιος: Διήμαχος ο Ελέωνος υιός, εταίρος ων Ηρακλέους, μετέσχε της επί Τροίαν στρατείας.

Ο Διήμαχος σκοτώθηκε στη μάχη. Με τον θάνατό του, η ερωμένη του Γλαυκία, κόρη του Σκάμανδρου, η οποία είχε μείνει έγκυος από τη σχέση της με τον Δηίμαχο, κινδύνευσε να χαθεί. Από λύπη και για να μη χαθεί το γένος του Δηίμαχου, ο Ηρακλής την πήρε στα πλοία του, όπου εκείνη γέννησε γιο. Όταν έφθασαν στη Βοιωτία την παρέδωσε στον Ελέωνα. Το παιδί ονομάστηκε Σκάμανδρος και έγινε βασιλιάς της χώρας. Από αυτόν μετονομάστηκε το παρακείμενο ποτάμι από Ίναχο σε Σκάμανδρο, ενώ το κοντινό του ρέμα πήρε το όνομα της Γλαυκίας και η γειτονική κρήνη ονομάστηκε Ακίδουσα από τη σύζυγό του. (Πλούταρχος. Αίτια Ελληνικά, Στέφανος 301).

Ο Σκάμανδρος φαίνεται να είναι ο χείμαρρος ανάμεσα στη Λιάτανη (Άγιος Θωμάς) και το Κλειδί, ο οποίος οδηγεί στον Ασωπό τα νερά που κατεβαίνουν από τα γύρω βουνά (Μπιθσιάκουλη), ενώ Γλαυκία το ρέμα κοντά στο Καστρί και Ακίδουσα η γειτονική πηγή του.[11]

12ος αιώνας μ.Χ.[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Gefyra1s.jpg

Τον 12ο αιώνα εκλέγεται στον μητροπολιτικό θρόνο των Θηβών ο Ιωάννης Καλοκτένης από την Κωνσταντινούπολη. Άνθρωπος ευσεβής και δραστήριος. Υπηρέτησε το λαό με σύνεση. Εκτός από τα έργα που προωθησε στην πόλη των Θηβών, έργα δικά του θεωρούνται και αρκετά γεφύρια του Ασωπού, όπως αυτό που είναι γνωστό ως γέφυρα του μητροπολίτη, αλλά και αυτό που υπήρχε στη πεδιάδα της αρχαίας Τανάγρας και απέναντι από το εξωκλήσι του Αγίου Θωμά. Το τρίτοξο αυτό γεφύρι κατεδαφίστηκε στη δεκαετία του '80, προκειμένου να κατασκευαστεί μεγαλύτερο στη θέση του. Τμήμα του γεφυριού αυτού απεικονίζεται στη διπλανή φωτογραφία, του 1951.

Η Λιάτανη στην Τουρκοκρατία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επί Τουρκοκρατίας, η Λιάτανη πολέμησε κατά των Οθωμανών, στο πλευρό του καπετάνιου Αθανασίου Σκουρτανιώτη. Ο Αθανάσιος Σκουρτανιώτης γεννήθηκε στα Σκούρτα (Δερβενοχώρια) το 1793. Τα Δερβενοχώρια είχαν μικρή αυτονομία και διατηρούσαν μικρό σώμα μαχίμων ανδρών με αρχηγό τον Α. Σκουρτανιώτη κατά το διάστημα του ξεσηκωμού των Ραγιάδων. Πολλές φορές νίκησε τους Τούρκους της περιοχής στους οποίους το άκουσμα του ονόματός του προκαλούσε φόβο. Το αληθινό του επώνυμο ήταν Γάτσης αλλά ήταν πασίγνωστος ως Καπετάν Θανάσης.[11]

Στο πλευρό του πολέμησε ο Λιαταναίος Ιωάννης Κιόκες ή Κιόκιος, αξιωματικός του Σκουρτανιώτου τιμώμενος από την Ελλάδα με το παράσημο του αγώνος και του σταυρού του Σωτήρος. Ο Κιόκιας συμμετείχε και τον Νοέμβριο του 1826, στις περιφερειακές συγκρούσεις, στη μάχη της Αράχωβας, υπό τον Αρχιστράτηγο Γεώργιο Καραϊσκάκη. Πέθανε στη Λιάτανη με το βαθμό ανωτέρου αξιωματικού της φάλαγγας. Με το βασιλικό διάταγμα της 20ης Μαΐου 1838 του χορηγήθηκε ο βαθμός του Ανθυπολοχαγού ως ανταμοιβή για τον αγώνα του υπέρ της ανεξαρτησίας και για τη προσφορά του κατά τη διάρκεια της πανούκλας στον Πόρο.

Επίσης αξιωματικός του Σκουρτανιώτη ήταν ο Λιαταναίος Ιωάννης Κουμπίτσας, ξακουστός για την φρόνηση και γενναιότητα του. Κατά τη στάση του Τζαμάλα Παπακώστα το 1848, υπηρετούσε υπό τις διαταγές του Γαρδικιώτη. Σκοτώθηκε στο Παλαιόκαστρο Φθιώτιδας σε σύγκρουση ανάμεσα σε κυβερνητικά στρατεύματα και στασιαστές.

Στη Λιάτανη πέθανε άτεκνος και ο Δημήτριος Γάτσης (Σκουρτανιώτης), αδερφός του καπετάνιου, αφού είχε χάσει το ένα του μάτι κατά τον αγώνα.

Διατελέσαντες πρόεδροι της Κοινότητας Αγίου Θωμά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοινότητα Αγίου Θωμά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από την ίδρυση της Κοινότητας Αγίου Θωμά ως σήμερα, έχουν διατελέσει ή είναι γνωστά τα ονόματα[12] των εξής προέδρων:

Διάρκεια θητείας Όνομα Ψήφοι/Ποσοστό % του νικητή (Έτος διεξαγωγής εκλογών) Σημειώσεις
1914-1924 Αριστείδης Παπακωνσταντίνου Πρώτος πρόεδρος της Κοινότητας.
1925-1934 Νικόλαος Δρακόπουλος
1936-1940 Γεώργιος Ανυφαντής
1959-1963 Νίκος Ανυφαντής (1η φορά)
1963-1965 Χρήστος Ι. Θεοδώρου (1η φορά)
1965-1974 Νίκος Ανυφαντής (2η φορά)
1974-1978 Χρήστος Ι. Θεοδώρου (2η φορά)
1979-1982 Ιωάννης Χρόνης του Νικολάου 719 ψήφοι (1978)
1983-1986 Αθανάσιος Πέππας (1925-2004) του Νικολάου 485 ψήφοι / 50,68% (1982) Στρατιωτικός, Αντιστράτηγος ε.α.[13]
1987-1990 Γεώργιος Δρίτσας του Σπυρίδωνα 452 ψήφοι/43,8% (1986)
1991-1994 Θεόδωρος Τούντας του Σπυρίδωνα 523 ψήφοι/ 50,34% (1990)
1995-1998 Βασίλειος Λαψάνης του Θεοφάνους 561 ψήφοι/ 55,05% (1994) Τελευταίος πρόεδρος της κοινότητας ως τη συγχώνευση στον Δήμο Οινοφύτων.

Πρόεδροι Τοπικής Κοινότητας Αγίου Θωμά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διάρκεια θητείας Όνομα Ψήφοι του νικητή Σημειώσεις
1999-2002 Ελένη Λουκά Πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Κοινότητας (σε Κοινότητα ή Τοπική Κοινότητα) στον Άγιο Θωμά.
2007-2010 Κωνσταντίνος Καδέτσης
2011-2014 Χρήστος Κατσιφής του Βασιλείου 170 ψήφοι (2010)
2014-2019 (Αύγουστος) Σωτήρης Κοκόσης του Κωνσταντίνου 135 ψήφοι (2014)
2019 (Σεπτέμβριος) έως σήμερα Βασιλική Καβά Σημερινή πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Αγίου Θωμά.

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτοικοι του χωριού από την ίδρυσή του ασχολούνταν κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Δεν λείπουν βέβαια και τα υποστηρικτικά επαγγέλματα, όπως σιδεράδες, πεταλωτήδες, γανωτές οικιακών σκευών, παντοπώλες σε κλίμακα ανάλογη του πληθυσμού. Από τη δεκαετία του 1960, όπου η λεκάνη του Ασωπού αρχίζει να βιομηχανοποιείται, αρκετοί νέοι στρέφονται στη βιομηχανική εργασία, όπου απασχολούνται κατά κύριο λόγο έως σήμερα. Κύρια παραγωγή σε αγροτικά προϊόντα είναι το ελαιόλαδο από τον ελαιώνα του χωριού, καθώς βρώσιμες ρίζες, όπως πατάτες και καρότα. Τα τελευταία χρόνια δοκιμάζονται και νέες καλλιέργειες: βαμβάκι, καπνά και ροδιές.

Κλιματολογικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κλιματικά δεδομένα National Observatory of Athens (Thiseio), 107 m asl (1971-2000),(1961-1990)rain
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέση Μέγιστη °C (°F) 11.6 12.7 14.4 19.3 24.1 28.9 32.1 31.9 27.8 22.4 17.3 13.3 21,32
Μέση Ελάχιστη °C (°F) 4.9 5.3 6.5 9.9 14.1 18.2 21
(70)
20.9 17.5 13.7 10.2 6.8 12,42
Κατακρημνίσεις mm (ίντσες) 68 59 57 33 25 15 7 8 19 59 66 84 500
Πηγή: The climate data agency[14]


Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ο λόφος της Αρχαίας Τανάγρας.
  • Το εξωκλήσι του Αγίου Θωμά, δίπλα στον Ασωπό ποταμό, του 12ου αιώνα μ.Χ.
  • Η σπηλιά με το στεφάνι και το εξωκλήσι της Λιατανιώτισσας
  • Ο Προφήτης Ηλίας με τη μεγάλη βρύση.
  • Το εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου
  • Το μοναστήρι της Ανάληψης στον δρόμο προς τα Σκούρτα.
  • Το ησυχαστήριο «Η μήτηρ του Ηγαπημένου» στο Κλειδί.

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Α.Ο. Αγίου Θωμά (1977-2010;), ποδόσφαιρο
  • Α.Ο. Κεραυνός Αγίου Θωμά (2014), ποδόσφαιρο

Όμορα χωριά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

   Όμορα χωριά   
 Σχηματάρι   Οινόη   Οινόφυτα 
 Ασωπία  Brosen windrose el.svg   
 Κλειδί   Σκούρτα   Αυλών 


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Λαογραφική Συλλογή Πανεπιστημίου Αθηνών
  2. Χ. Συμεωνίδης, 2010: Ετυμολογικό λεξικό των νεοελληνικών οικωνυμίων. Λευκωσία: Κέντρο Μελετών Ι.Μ. Κύκκου, σ. 821-2.
  3. Πηγή: Ανέκδοτα έγγραφα αφορώντα εις την οριστικήν απελευθέρωσιν της Ανατολικής χέρσου Ελλάδος. Ηλία Παπαθανασόπουλου
  4. Ιστορία Αθηνών. Διονυσίου Σουρμελή, 1853. 2η έκδοση
  5. Χρυσολόγης, Αθανάσιος (1876). Βιογραφία Βάσου Μαυροβουνιώτη. Αθήνα: ΑΦΟΙ ΒΑΡΒΑΡΙΓΟΥ. 
  6. Γενικά Αρχεία Κράτους
  7. Ιστορικό Διάγραμμα Δήμων της Ελλάδας 1833 - 1912, Ελευθερίου Γ. Σκιαδά.
  8. ΓΑΚ.Οθ αρχ.Υπ.Εσ.Φ113, Ad N.23801.
  9. Μικρή αναφορά στο ολοκαύτωμα του Αγίου Θωμά
  10. [Π.Δ. ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 32/25-2-2020 με θέμα: «Χαρακτηρισμός μαρτυρικών χωριών.»]
  11. 11,0 11,1 Τσεβάς. Ιστορία Θηβών και Βοιωτίας
  12. Δικτυακός τόπος με παντοειδείς πληροφορίες για τον Άγιο Θωμά Βοιωτίας
  13. Φωτογραφία Αθ. Πέππα
  14. "Monthly bulletins", web: [1].

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]