Fiat 500 (1957)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Fiat 500
Fiat500.jpg Τρία Fiat 500 στο Μουσείο Αυτοκινήτου της Μάλτας
Κατασκευαστής Fiat
Παραγωγή 1957 — 1977
Συναρμολόγηση Τορίνο, Ιταλία
Παλέρμο, Ιταλία
Ντέσιο, Ιταλία
Προηγούμενο μοντέλο Fiat 500 Topolino
Επόμενο μοντέλο Fiat 126 (άμεσα)
Fiat Nuova 500 (ιδεολογικά)
Κατηγορία Αυτοκίνητο πόλης
Αμάξωμα 2-πορτο coupé
3-πορτο station wagon
Διαμόρφωση Κινητήρας πίσω, πίσω κίνηση
Κινητήρας 479 cm³
499,5 cm³
594 cm³ / Όλοι 2-κύλινδροι σε σειρά (I2) αερόψυκτοι βενζίνης
Μετάδοση 4-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο
Μεταξόνιο 1.840 χιλιοστά
Μήκος 2.970 χιλιοστά
Πλάτος 1.320 χιλιοστά
Ύψος 1.320 χιλιοστά
Κενό Βάρος 470 - 525 κιλά
Μεταφερόμενο Καύσιμο 22 λίτρα
Σχετική εξέλιξη Autobianchi Bianchina
Autobianchi Furgoncino
Autobianchi Giardiniera
Steyr-Puch 500
Fiat 600
Vignale Gamine
Σχεδιαστής Dante Giacosa
(Centro Stile Fiat)

Το Fiat 500 («cinquecento» - 500 στα ιταλικά και γνωστό ως «πεντακοσαράκι» στην Ελλάδα) ή Fiat Nuova 500 («Νέο 500») ήταν ένα αυτοκίνητο πόλης της κατηγορίας Α, που παρήχθη από την ιταλική αυτοκινητοβιομηχανία Fiat, μεταξύ του 1957 και του 1975, αν και η έκδοση Fiat 500 K (station wagon) παρέμεινε στην παραγωγή έως το 1977, για περιορισμένο αριθμό οχημάτων. Αντικατέστησε το Fiat 500 Topolino και αντικαταστάθηκε από το Fiat 126, το 1972. Συνολικά κατασκευάστηκαν 3.702.078 αντίτυπα σειράς Fiat 500.

Βασικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το αρχικό Fiat 500 του 1957.

Το Fiat 500 σχεδιάστηκε από τον Dante Giacosa (Ντάντε Τζιακόσα) και λανσαρίστηκε τον Ιούλιο του 1957,[1] ως Nuova (νέο) 500, σε αντιδιαστολή με την ονομασία του προκατόχου Fiat 500 Topolino. Το μοντέλο ήταν μικροσκοπικό, με το μήκος του μάλιστα να είναι κάτω από τα 3 μέτρα (2,97 μέτρα). Από την άλλη όμως, γνώρισε μεγάλη απήχηση σε ολόκληρη την Ευρώπη, ως ένα ιδιαίτερα φθηνό και πρακτικό μέσο μεταφοράς, ιδίως για την πόλη. Με τον εξαιρετικά οικονομικό 2-κύλινδρο, αερόψυκτο κινητήρα του, αρχικού κυβισμού 479 cm³ και τις συμπαγείς εξωτερικές διαστάσεις του, το «πεντακοσαράκι» καθιέρωσε τον ορισμό «αυτοκίνητο πόλης» και θεωρείται σήμερα ως ένα από τα πρώτα αυτοκίνητα για αμιγώς αστικές μετακινήσεις.

Ακτινογραφία της δομής του αρχικού Fiat 500 του 1957, όπου φαίνεται και η διάταξη «όλα πίσω».

Προκειμένου να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της μεταπολεμικής ευρωπαϊκής αγοράς αυτοκινήτου για οικονομικά αυτοκίνητα, επελέγη η διάταξη «κινητήρας πίσω, πίσω κίνηση», όπως είχε συμβεί και με τον μεγαλύτερο αδελφό του, το Fiat 600, που είχε κυκλοφορήσει ήδη από το 1955. Αυτό δεν ήταν και τόσο σπάνιο την τότε εποχή, καθώς εκτός από τα Fiat 500 και Fiat 600, κυκλοφορούσαν αρκετά ακόμα μοντέλα διαφόρων εταιρειών με τη διάταξη «όλα πίσω», όπως το Volkswagen Beetle (Σκαθάρι), το Renault 8 και το NSU Prinz. Υπήρχε τότε μία διαφορετική σχολή αρκετών μηχανικών, που σε αντιδιαστολή με το «όλα εμπρός», υποστήριζε ότι η ακριβώς αντίθετη διάταξη ήταν η προτιμότερη για καλύτερη οδική συμπεριφορά, εξοικονόμηση χώρου για την άνεση των επιβατών και μείωση του κόστους.

Ένα ξεχωριστό πλεονέκτημα του Fiat 500 ήταν ότι το έντονα καμπυλωτό ντιζάιν του αμαξώματος είχε ως αποτέλεσμα έναν αεροδυναμικό συντελεστή Cd μόλις 0,38 - νούμερο κορυφαίο για τα τότε δεδομένα, πόσο μάλλον για αυτοκίνητο πόλης.

Εκδόσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πίσω μέρος ενός Fiat 500 Giardiniera

Η στάνταρ 2-πορτη coupé εκδοχή, έφερε αρχικά έναν κινητήρα 2-κύλινδρο, 4-χρονο, αερόψυκτο, κυβισμού 479 cm³, ισχύος μόλις 13 hp στις 4.600 στροφές / λεπτό και με τελική ταχύτητα μόλις 85 km/h. Στα μέσα του 1959, αντικαταστάθηκε από το Fiat 500 D, με αύξηση του κυβισμού στα 499,5 cm³ και με την ισχύ να φτάνει τους 17 hp στις 4.400 στροφές / λεπτό, επιτυγχάνοντας πλέον τελική ταχύτητα 95 km/h. Η ηλιοροφή του 500 D δεν έφτανε τόσο πίσω όσο στην αρχική έκδοση, αλλά μπορούσε να παραγγελθεί και ως Transformable, που έφερε την ίδια ηλιοροφή με το μοντέλο των ετών 1957 και 1958.

Από το 1960, το Fiat 500 ήταν επίσης διαθέσιμο και ως 3-πορτο station wagon, υπό την ονομασία Fiat 500 K ή Giardiniera, με 10 εκατοστά μακρύτερο μεταξόνιο, συνολικό μήκος 3.185 χιλιοστά και τον κινητήρα κάτω από το δάπεδο του χώρου αποσκευών και προς το πλάι του αμαξώματος, με σκοπό την αύξηση του εσωτερικού χώρου στο πίσω κάθισμα. Το 500 Giardiniera έφερε στάνταρ ηλιοροφή που εκτεινόταν σε ολόκληρο το μήκος της οροφής και μεγαλύτερα φρένα, δανεισμένα από το Fiat 600.

Steyr-Puch 500

Υπήρξαν και ισχυρότερες σπορ εκδόσεις, από τους οίκους Abarth και Giannini. Παράλληλα και η ίδια η Fiat λανσάρισε μία δική της ισχυρότερη έκδοση, το Fiat 500 Sport, που έφερε τον ίδιο κινητήρα 499,5 cm³ με το στάνταρ μοντέλο, αλλά με ρύθμιση της ισχύος στους 21 hp στις 4.800 στροφές / λεπτό, νούμερο εντυπωσιακό για τέτοιο κυβισμό και με τα τότε τεχνολογικά στάνταρ, επιτυγχάνοντας τελική ταχύτητα 105 km/h.

Από το 1957 έως το 1970, παραγόταν και το Autobianchi Bianchina, που βασιζόταν κυρίως στο Fiat 500. Επιπρόσθετα, μία αυστριακή εκδοχή του 500 κατασκευάστηκε από την εταιρεία Steyr-Daimler-Puch, μεταξύ του 1957 και 1973, το Steyr-Puch 500, που έφερε έναν κινητήρα μοτοσικλέτας της Puch (boxer twin), ενώ μία σπορ έκδοσή της, το Steyr-Puch 650 TR2, παρήχθη από το 1964 έως το 1969.

Αντικατάσταση του 500[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Fiat 500F του 1966 και Fiat Nuova 500 του 2008.

Η παραγωγή του κλασικού Fiat 500 έληξε την 1-η Αυγούστου 1975 και της έκδοσης Fiat 500 K (station wagon) το 1977, παρόλο που ο διάδοχος του 500, το Fiat 126, είχε παρουσιαστεί και λανσαριστεί ήδη από το 1972. Το 126 δεν υπήρξε ποτέ τόσο δημοφιλές όσο το 500 στην Ιταλία και στις άλλες χώρες της Νότιας και της Δυτικής Ευρώπης, αλλά ήταν έως και πρόσφατα εξαιρετικά δημοφιλές στις χώρες του πρώην Ανατολικού Μπλοκ, όπου εκτιμήθηκε ιδιαίτερα για την αξιοπιστία του και την οικονομία καυσίμων. Η δημοτικότητά του στην Ανατολική Ευρώπη οφειλόταν στο ότι τα περισσότερα 126 κατασκευάστηκαν στην Πολωνία, ως Polski Fiat 126p, έως και το 2000.

Πρακτικώς, μόλις το 2007 εμφανίστηκε ο πραγματικός διάδοχος του μοντέλου, όταν η Fiat αναβίωσε το κλασικό 500, λανσάροντας το Fiat Nuova 500. Αν και η αισθητική του παραπέμπει άμεσα στο αρχικό «πεντακοσαράκι» του 1957, τόσο ο κινητήρας, όσο και η μετάδοση της κίνησης στο νέο 500 είναι μπροστά, κοινώς «όλα εμπρός», σε αντίθεση με το «όλα πίσω» του αρχικού 500, ενώ και οι εξωτερικές διαστάσεις του έχουν αυξηθεί σημαντικά ως προς αυτές του κλασικού 500.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Fiat 500 με οδηγό μέσα.
  • Abarth 595 695, by Elvio Deganello and Renato Donati, pub. by Giorgio Nada, 2002, ISBN 8879112872.
  • Album Fiat 500, di J.J. by Galkowsky, pub. by EPA Edition ISBN 285120470X.
  • Autopassion Hors Serie, pub. by Auto collection n. 22
  • Fiat & Abarth 500-600, by Malcolm Bobbit, pub. by Veloce Publishing Plc ISBN 1-903706-69-6.
  • Fiat 500, by Elvio Deganello, pub. by Giorgio Nada, 2002, ISBN 88-7911-069-1.
  • Fiat 500, by Alessandro Sannia, pub. by Motorbuch, 2007, ISBN 9783613028258.
  • Fiat 500 – az apró, mégis óriási legenda, by Alessandro Sannia, pub. by Alexandra, 2006, ISBN 9633695554.
  • Fiat 500 – de kleine grote mythe, by Alessandro Sannia, pub. by Rebo, 2006, ISBN 9036618754.
  • Fiat 500 fuoriserie, by Alessandro Sannia, pub. by All Media, 2003.
  • Fiat 500 (genio di un'epoca), by Ugo Castagnotto and Anna Maria Quarona, pub. by Lindau, 1992, ISBN 8871800397.
  • Fiat 500 – guida al restauro, by Marcello Lo Vetere and Italo Grossi, pub. by Giorgio Nada, 2003, ISBN 8879112090.
  • Fiat 500 Gold Portfolio 1936–1972, by R.M. Clarke, pub. by Brooklands ISBN 1855202468.
  • Fiat 500: la Guida – the Guide, by Alessandro Sannia, pub. by All Media, 2003.
  • Fiat 500 – l'evoluzione del mito, by Alessandro Sannia, pub. by Gribaudo, 2007, ISBN 9788879063852.
  • Fiat 500 – piccolo grande mito, by Alessandro Sannia, pub. by Gribaudo, 2005, ISBN 8879060201.
  • I miei 40 anni alla Fiat, by Dante Giacosa.
  • Il grande libro delle giardinette Fiat, by Alessandro Sannia, pub. by Giorgio Nada, 2007, ISBN 9788879114011.
  • Io Franco Giannini vi racconto, by Franco Giannini.
  • La 500, by Romano Strizioli, pub. by Bacchetta.
  • La Fiat 500 – Storia di un mito, by Stefano Parenti, pub. by Polo Books ISBN 88-87577-26-9.
  • La Fiat Nuova 500, by Enzo Altorio, pub. by Automitica, 2005, ISBN 8886304005.
  • La Fiat 500 de mon père, by Lauvrey - Le Fay, pub. by E.T.A.I. 1998, ISBN 2726881785.
  • Le Giannini, by Enzo Altorio, pub. by Automitica.
  • Progetti alla Fiat prima del computer, by Dante Giacosa, pub. by Automobilia ISBN 88-85880-00-2.
  • Revue Technique Automobile 500, D, F, L, pub. by ì E.T.A.I.
  • Schrader Motor Chronik Fiat 500 600 1936, pub. by Schrader Verlag, 1969, ISBN 3922617263.
  • La Bizzarra Impresa - in Fiat 500 da Bari a Pechino, by Danilo Elia, pub. by Vivalda editori, 2005, ISBN 88-7480-088-6.

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Used Car Test: Fiat 500D». Autocar. 130 (nbr3818): pages 49–50. 17 April 1969.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα