Αραγονία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 41°N 1°W / 41°N 1°W / 41; -1

Αραγονία
Aragón
Αυτόνομη κοινότητα

Σημαία

Έμβλημα
Χώρα Flag of Spain.svg Ισπανία
Πρωτεύουσα Σαραγόσα
Έδρες
 • Βουλή 13
 • Γερουσία 14
Επίσημες γλώσσες ισπανικά
Έκταση
 • Συνολική 47.719 χλμ²
 • Ποσοστό 9,4%
 • Κατάταξη
Πληθυσμός
 • Συνολικός 1.277.471
 • Ποσοστό 2,9%
 • Πυκνότητα 26,77
 • Κατάταξη 11η
ISO 3166-2 AR
Ιστοσελίδα aragon.es

Η Αραγονία, ή Αραγών, ή Αραγωνία, (ισπ. Aragón), Καταλανικά: "Aragó") είναι μια από τις αυτόνομες κοινότητες (Περιφέρειες) της Ισπανίας. Ευρισκόμενη στην βορειοανατολική Ισπανία, η περιοχή περιλαμβάνει τρεις επαρχίες από τα βόρεια προς τα νότια: την Ουέσκα, τη Σαραγόσα, και την Τερουέλ. Η πρωτεύουσα της είναι η Σαραγόσα (επίσης καλούμενη Ζαραγόζα)

Η βορειότερη επαρχία, της Ουέσκα, συνορεύει με τη Γαλλία και βρίσκεται στο μέσο των Πυρηναίων. Μέσα στην Ισπανία, η περιοχή περικλείεται από την Καταλονία στα ανατολικά, τη Βαλένθια και την Καστίλη-Λα Μάντσα στα νότια, και την Καστίλη και Λεόν, τη Λα Ριόχα, και τη Ναβάρρα στα δυτικά.

Καλύπτοντας μια περιοχή 47719 km2, το έδαφος της περιοχής κυμαίνεται ποικίλως από μόνιμους παγετώνες, ως χλοερές κοιλάδες, πλούσια βοσκοτόπια και περιβόλια, μέχρι τις άνυδρες στέπες-πεδιάδες των κεντρικών κάμπων. Η Αραγονία είναι σπίτι πολλών ποταμών — περισσότερο, του ποταμού Έμπρο — του μεγαλύτερου ποταμού της Ισπανίας σε όγκο, ο οποίος κυλά δυτικά-ανατολικά κατά πλάτος όλης της περιοχής μέσω της επαρχίας της Σαραγόσα. Είναι επίσης σπίτι του Ανέτο, του υψηλότερου βουνού στα Πυρηναία.

Το 2006, ο πληθυσμός ήταν 1.277.471 με τους μισούς ανθρώπους της περιοχής να ζουν στη Σαραγόσα, την πρωτεύουσα της.

Επιπροσθέτως στις τρεις επαρχίες της, η Αραγονία υποδιαιρείται σε 33 κομάρκας ή κομητείες· όλες με μια πλούσια γεωπολιτική και πολιτισμική ιστορία από τις προρωμαϊκές και Ρωμαϊκές ημέρες· και από τους τέσσερις αιώνες Ισλαμικής περιόδου ως Marca Superior της Al-Andalus ή βασιλείου των (ή ταϊφά) της Σαρακούστα, και ως γαίες που κάποτε ανήκαν στην Φραγκική Ισπανική Παραμεθόριο ή Marca Hispanica· και χώρες που αργότερα σχημάτισαν το Βασίλειο της Αραγονίας και τελικά την αυτοκρατορία ή Στέμμα της Αραγονίας.

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2006, ο μισός πληθυσμός της Αραγονίας, 50.8%, ζει στην πρωτεύουσα της θαραγόθα. Η Ουέσκα είναι η μόνη άλλη πόλη στην περιοχή με πληθυσμό άνω των 50.000.

Η πλειοψηφία των Αραγονέζων, 71,8%, ζει στην επαρχία της Θαραγόθα· το 17,1% στην Ουέσκα και το 11,1% στο Τερουέλ.[1] Η πληθυσμιακή πυκνότητα της περιοχής είναι η δεύτερη χαμηλότερη της Ισπανίας: μόνο 26,8/km2· μετά την Καστίλη-Λα Μάντσα. Οι πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές είναι γύρω από την κοιλάδα του ποταμού Έμπρο, ειδικά γύρω από τη θαραγόθα, και στους Πυρηναϊκούς πρόποδες, ενώ οι περιοχές με τους λιγότερους κατοίκους τείνουν να είναι αυτές που είναι ψηλότερα στα Πυρηναία, και στο περισσότερο της επαρχίας του Τερουέλ.

Δημογραφική εξέλιξη της Αραγονίας και
ποσοστό του συνολικού εθνικού πληθυσμού[2]
1857 1900 1910 1920 1930 1940 1950
Πληθυσμός 880,643 912,711 952,743 997,154 1,031,559 1,058,806 1,094,002
Ποσοστό 5.69% 4.90% 4.77% 4.66% 4.36% 4.07% 3.89%
1960 1970 1981 1991 1996 2001 2006
Πληθυσμός 1,105,498 1,152,708 1,213,099 1,221,546 1,187,546 1,199,753 1,277,471
Ποσοστό 3.61% 3.39% 3.21% 3.10% 2.99% 2.92% 2.86%

Μόνο τέσσερις πόλεις έχουν περισσότερους από 20.000 κατοίκους: η Θαραγόθα 650,000· η Ουέσκα 50.000· το Τερουέλ 33.700 και η Καταλαγιούδ 20,000.

Γλώσσα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατανομή γλωσσών στην Αραγονία. Τα Ισπανικά ομιλούνται σε όλη την Αραγονία, και είναι η μόνη επίσημη γλώσσα.

Τα Ισπανικά είναι η μητρική γλώσσα στο περισσότερο της Aragón, και είναι η μόνη επίσημη γλώσσα, καταληπτή και ομιλητή από ουσιαστικά από όλους στην περιοχή. Επιπροσθέτως με αυτή, η Αραγονική γλώσσα συνεχίζει να ομιλείται σε πολλές ποικίλες στις ορεινές βόρειες κομητείες των Πυρηναίων, συγκεκριμένα στην δυτική Ριμπαχόρθα, το Σομπράρμπε, την Χαθετανία και το Σομοντάνο· απολαμβάνει μια αναγέννηση δημοτικότητας ως εργαλείο περιφερειακής ταυτότητας. Στις ανατολικότερες περιοχές της Aragón, κατά μήκος του συνόρου με την Καταλονία, ποικιλίες της Καταλανικής γλώσσας ομιλούνται, περιλαμβανομένων των κομάρκας της ανατολικής Ριμπαχόρθα, της Λα Λιτέρα, της Μπάχο Θίνθα, της Μπάχο Αραγόν-Θάσπε, της Μπάχο Αραγόν και της Ματαρράνια. Η λωριδόσχημη Καταλανόφωνη περιοχή στην Αραγωνία συχνά καλείται Λα Φράνχα.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με μια τόσο χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού μεγάλες περιοχές της Αραγονίας παραμένουν άγριες και σχετικά ανέγγιχτες. Είναι μια γη ακραίων φυσικών διαφορών, και στο κλίμα και γεωλογικά, από τις πράσινες κοιλάδες και τα χιονισμένες κορυφές των Πυρηναίων στις ξηρές πεδιάδες και τις μοναχικές λοφώδεις περιοχές στα νότια.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα