Λήδα (δορυφόρος)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Λήδα
Leda2(moon).jpg

Μια φωτογραφία στην οποία εμφανίζεται η Λήδα.

Ανακάλυψη
Ανακαλύφθηκε από Charles T. Kowal
Ημερομηνία Ανακάλυψης 11 Σεπτεμβρίου 1974
Χαρακτηριστικά τροχιάς
Ημιάξονας τροχιάς 11.160.000 Km
Εκκεντρότητα 0,16
Περίοδος περιφοράς 240,92 ημέρες
Κλίση 29,01° (προς τον Ισημερινό του Δία)
Είναι δορυφόρος του Δία
Φυσικά χαρακτηριστικά
Μέση Ακτίνα 10 Km
Έκταση επιφάνειας ~1.250 Km²
Όγκος ~4.200 Km³
Μάζα 1,1 × 1016 kg
Μέση πυκνότητα 2,6 g/cm3
Ισημερινή βαρύτητα επιφάνειας ~0,0073 m/s²
Ταχύτητα διαφυγής ~0,012 km/s
Περίοδος περιστροφής -
Κλίση άξονα -
Λευκαύγεια 0,04
Επιφανειακή θερμοκρασία ~124 K
Φαινόμενο μέγεθος 20,2

Η Λήδα (Αγγλ. Leda) ή Δίας XIII (Jupiter XIII) είναι ένας μικρός φυσικός δορυφόρος του πλανήτη Δία, με μέση διάμετρο μόλις 20 χιλιόμετρα. Η Λήδα ανακαλύφθηκε από τον Charles T. Kowal στο Αστεροσκοπείο Πάλομαρ στις 14 Σεπτεμβρίου 1974, μετά τη λήψη φωτογραφιών επί τρεις νύκτες (η Λήδα διακρίνεται σε όλες). Πήρε το όνομά της από την ομώνυμη βασίλισσα της Σπάρτης στην ελληνική μυθολογία, καθώς η Λήδα υπήρξε μία από τις ερωμένες του Δία. Ο Kowal πρότεινε το όνομα και η Διεθνής Αστρονομική Ένωση το υιοθέτησε το 1975.

Η Λήδα ανήκει στη λεγόμενη «Ομάδα της Ιμαλίας», τους 5 από τους 63 δορυφόρους του Δία που περιφέρονται σε αποστάσεις 11 ως 13 εκατομμύρια km από αυτόν και με κλίση περ. 27.5°. Συγκεκριμένα, η Λήδα περιφέρεται σε μέση απόσταση 11.160.000 km από το κέντρο του Δία, ενώ η εκκεντρότητα της τροχιάς της είναι 0,16. Η κλίση της τροχιάς είναι 27,46° ως προς την εκλειπτική και 29,01° ως προς το ισημερινό επίπεδο του Δία. Τα στοιχεία της τροχιάς όμως μεταβάλλονται διαρκώς εξαιτίας των παρέλξεων του Δία, του Ηλίου και των άλλων πλανητών. Η Λήδα χρειάζεται 240,92 γήινες ημέρες για μία πλήρη περιφορά της γύρω από τον Δία. Κινείται πάνω στην τροχιά της με μέση ταχύτητα 3,4 km/δευτερόλεπτο (12.200 χιλιόμετρα την ώρα).

Η Λήδα έχει έκταση της επιφάνειάς της περί τα 1250 km και όγκο περίπου 4200 κυβικά χιλιόμετρα. Η μάζα της εκτιμάται στα 11 τρισεκατομμύρια τόνους με υποτιθέμενη πυκνότητα 2,6 γραμμάρια ανά cm³. Από αυτά τα δεδομένα υπολογίζεται ότι η επιτάχυνση της βαρύτητας στην επιφάνεια της Λήδας είναι περίπου 0,73 cm/sec², δηλαδή η βαρύτητα εκεί είναι 1300 ως 1400 φορές ασθενέστερη από τη γήινη, ενώ η μέση ταχύτητα διαφυγής υπολογίζεται σε 12 m/sec (43 χιλιόμετρα την ώρα). Η λευκαύγεια (άλβεδο) της Λήδας εκτιμάται στο σκούρο 0,04 (δηλαδή ανακλά μόλις το 4% του φωτός που προσπίπτει στην επιφάνειά της. Η θερμοκρασία στην επιφάνεια της Λήδας είναι περίπου 149 βαθμοί Κελσίου κάτω από το μηδέν.

Καλλιτεχνική αναπαράσταση της Λήδας

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Leda (moon) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).