Κότα
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
| Κότα | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Κόκκορας (αριστερά) και κότα (δεξιά)
|
||||||||||||||||
| Κατάσταση οικολογικής προστασίας | ||||||||||||||||
|
εξημερωμένο
|
||||||||||||||||
| Συστηματική ταξινόμηση | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
| Συνώνυμα | ||||||||||||||||
|
Κότα : Κόκκορας (Α), Κότα (Θ) |
Η κότα ή κόκκορας ή κοτόπουλο (επιστ. Gallus gallus domesticus) είναι ένα εξημερωμένο πτηνό. Είναι ένα από τα πιο κοινά και διαδεδομένα οικόσιτα ζώα, αφού υπολογίζεται ότι το 2003 υπήρχαν γύρω στα 24 δισεκατομμύρια εκπρόσωποι του είδους τους.[1] Δηλαδή υπάρχουν περισσότερα κοτόπουλα στον κόσμο από οποιοδήποτε άλλο πουλί, ή ανθρώπους. Ο άνθρωπος εκτρέφει τα κοτόπουλα πρώτιστα ως πηγή τροφίμων, για το κρέας τους και τα αυγά τους.
Το κοτόπουλο πιστεύεται ότι εξημερώθηκε στην Ινδία, ενώ πρόσφατα ανακαλύφτηκαν στοιχεία ότι το εξημερωμένο κοτόπουλο ήταν ήδη εν εξελίξει στο Βιετνάμ πριν από 10.000 χρόνια[2]
Από την Ινδία η εξημέρωση των πτηνών διαδόθηκε στην Περσία, την Λυδία, μετά στη δυτική Μικρά Ασία και γύρω στον 9-8 αιώνα π.Χ. και στην Ελλάδα.
Η κότα ήταν γνωστή στην Αίγυπτο από την 18η Δυναστεία, σαν το "το πουλί που γεννάει ένα αυγό κάθε μέρα". Η κότα ήρθε στην Αίγυπτο από την Συρία και τη Βαβυλώνα, σύμφωνα με τα χρονικά του Τούθμωση Γ'.[3] Στην Παλαιά Διαθήκη δεν γίνεται καμιά αναφορά για εξημερωμένη κότα.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Βιολογία και περιβάλλον
Τα κοτόπουλα θεωρούνται παμφάγα.
Σε ελεύθερο περιβάλλον, σκάβουν στο χώμα για αναζήτηση σπόρων, εντόμων και ακόμα μεγαλύτερων ζώων όπως οι σαύρες και ποντίκια. Τα κοτόπουλα στη φύση μπορούν να ζήσουν για πέντε έως ένδεκα έτη, ανάλογα με τη φυλή. Σε εμπορική εντατική αναπαραγωγή, ένα κοτόπουλο κρέατος ζει γενικά μόνο έξι εβδομάδες πριν από τη σφαγή. Το βιολογικό κοτόπουλο κρέατος θα θανατωθεί συνήθως σε περίπου 14 εβδομάδες. Οι κότες πτηνοτροφείου μπορούν να παραγάγουν τουλάχιστον 300 αυγά ετησίως. Μετά από 12 μήνες, οι εμπορικές κότες χάνουν σταδιακά την απόδωση τους στη παραγωγή αυγων και θανατώνονται σαν τροφή κατοικίδιων ζώων, για πίτες και άλλα επεξεργασμένα τρόφιμα. Το μακροβιότερο κοτόπουλο, σύμφωνα με το βιβλίο Γκίννες, πέθανε από συγκοπής καρδιάς σε ηλικία 16 χρονών .[4] . Το αρσενικό μπορεί να διαφοροποιηθεί από το θηλυκό. Συνήθως διαφοροποιηται από τις κότες με το εντυπωσιακό φτέρωμα, που χαρακτηρίζεται από μακριές ουρές και λαμπρά φτερά στο λαιμό και πλάτη. Εντούτοις, σε μερικές φυλές, όπως το Sebright, ο κόκκορας είναι σχεδόν παρόμοιος με την κότα.
Τα ενήλικα κοτόπουλα έχουν έναν σαρκώδη λόφο στα κεφάλια τους σαν χτένα, και επίσης μια σαρκώδη επιφάνεια κάτω από τα ράμφη τους που λέγεται λειρί. Τα ενήλικα αρσενικά και θηλυκά έχουν λειρί, αλλά στις περισσότερες φυλές προεξέχει περισσοτερο στα αρσενικά.
Τα κοτόπουλα δεν είναι ικανά για πτήσεις μεγάλης απόστασης, αν και τα ελαφρύτερα πουλιά είναι γενικά σε θέση για σύντομες αποστάσεις, όπως να πηδούν πάνω από φράκτες ή στα δέντρα (όπου φυσικά φωλιάζουν την νύχτα).
Τα κοτόπουλα είναι κοινωνικά πουλιά και ζουν μαζί ως κοπάδι. Έχουν μια κοινοτική προσέγγιση στην επώαση των αυγών και την ανατροφή των μικρών. Τα μεμονωμένα κοτόπουλα σε ένα κοπάδι πολλες φορες θα καθιερώσουν μια κοινωνική σειρά με τα κυρίαρχα κοτόπουλα να έχουν την προτεραιότητα στην πρόσβαση σε τροφή. Ο κόκκορας συνηθως θα προσκαλέσει τις κότες για τροφή αλλά θα τραφεί μαζί, δεν θα περιμένει.
Η απομάκρυνση ενός μέλους από ένα κοπάδι προκαλεί μια προσωρινή διάσπαση σε αυτήν την κοινωνική τάξη έως ότου να καθιερώθεί μια νέα σειρά. Η προσθήκη νεώτερων πουλιών σε ένα υπάρχον κοπάδι, μπορεί να προκαλέσει αναταραχή και βία. Η ελλειψη κόκκορα σε κοπάδι μπορεί να προκαλέσει τις κότες να εγκαταλείψουν την στέγη τους προς αναζήτηση άλλου κόκκορα.
Οι κότες θα προσπαθήσουν να γεννήσουν σε φωλιές που περιέχουν ήδη αυγά, και είναι γνωστο οτι μπορεί να μετακινήσουν αυγά από γειτονικές φωλιές στην δικιά τους. Μερικοί αγρότες χρησιμοποιούν πλαστά αυγά για να ενθαρρύνουν τις κότες να γεννήσουν σε μια ιδιαίτερη θέση. Το αποτέλεσμα αυτής της συμπεριφοράς είναι ότι ένα κοπάδι θα χρησιμοποιήσει μόνο μερικές προτιμημένες θέσεις, και όχι μία θεση για κάθε ένα πουλί.
Οι κότες μπορούν επίσης να είναι εξαιρετικά επίμονες για την ίδια φωλιά. Δεν είναι άγνωστο για δύο (ή περισσότερες) κότες να προσπαθούν να μοιραστούν την ίδια φωλιά. Εάν η φωλιά είναι μικρή, μπορεί να οδηγήσει μία κότα να γεννήσει πάνω στην άλλη.
Οι κόκκορες λαλούν (μια δυνατή και μερικές φορές διαπεραστική κλήση) σαν ένα εδαφικό σήμα προς τους άλλους κόκκορες. Εντούτοις, το λάλημα μπορεί επίσης να προκύψει από τις ξαφνικές διαταραχές μέσα στα περίχωρά τους. Οι κότες κακάριζουν δυνατά εφόσων γεννήσουν ένα αυγό, και επίσης για να καλέσουν τους νεοσσούς τους.
Το 2006, επιστήμονες ερευνώντας την καταγωγή των πουλιών ανακάλυψαν ένα υπολειπόμενο γονίδιο κοτόπουλου, talpid2, και διαπίστωσαν οτι τα σαγόνια των εμβρύων άρχισαν τον σχηματισμό δοντιών, όπως εκείνα που βρέθηκαν σε αρχαία απολιθώματα πουλιών. Ο John Fallon, δήλωσε ότι τα κοτόπουλα έχουν " … διατήρησε τη δυνατότητα να έχουν δόντια, υπό ορισμένους όρους. " ..."[5]
[Επεξεργασία] Τεχνητή επώαση
Η επώαση αυγών κοτόπουλου μπορεί επιτυχώς να γίνει τεχνητά. Σχεδόν όλα τα γονιμοποιημένα αυγά κοτόπουλου θα εκκολάψουν μετά από 21 ημέρες σε καλές συνθηκες (37.5 °C) και σχετική υγρασία περίπου 55%, με αύξηση σε 70% στις τελευταίες τρεις ημέρες της επώασης για να βοηθήσει να μαλακώσει το κοχύλι αυγών. Τα αυγά πρέπει να αναστρέφονται τακτικά (συνήθως τρεις έως οκτώ φορές κάθε εβδομάδα) κατά τη διάρκεια του πρώτου μέρους της επώασης.
Εάν τα αυγά μένουν αμετακίνητα, τότε το εσωτερικό του εμβρύου θα κολλήσει στο τσέφλο και μπορεί να εκκολάψει, αλλά με κάποιες φυσικές ατέλειες. Μερικοί επωαστήρες γυρίζουν τα αυγά αυτόματα. Αυτή η στροφή μιμείται τη φυσική διαδικασία - μια κότα θα σταθεί επάνω στα αυγά αρκετές φορές ημερησίως και θα μετατοπίσει τα αυγά με το ράμφος της. Ομως εάν τα αυγά γυρίζουν κατά τη διάρκεια της τελευταίας εβδομάδας της επώασης ο νεοσσός μπορεί προβλήματα εκκόλαψης.
Υπάρχουν βιομηχανικοί επωαστήρες οι οποίοι έχουν ράφια εκκολάπτοντας δεκάδες χιλιάδων αυγά σε έναν χρόνο. Η περιστροφή των αυγών είναι μια πλήρως αυτοματοποιημένη διαδικασία.
Οι οικιακοί επωαστήρες είναι μικρά κιβώτια τα οποία χωρούν από 6 έως 75 αυγά και συνήθως είναι ηλεκτρικοί.
[Επεξεργασία] Παγκόσμια παραγωγή
O παγκόσμιος πληθυσμος είναι γυρω στα 24 δις κοτόπουλα, γύρω στα 8 για κάθε άνθρωπο, κατι που αντανακλα το πόσο σημαντικό είναι το κοτόπουλο για την διατροφή του ανθρώπου. Το 2008 γύρω στα 9 δις κοτόπουλα σφαγιάστηκαν στις ΗΠΑ συμφωνα με το USDA. [6]
[Επεξεργασία] Φωτογραφίες
 Άσπρη κότα. |
 Αυγά. |
 Κότα με μικρά. |
 Κοτοπουλάκι μιας ημέρας. |
 Κόκκορας. |
 Έμβρυο μιας εβδομάδας |
 Μια κότα σε ένα δένδρο. |
 Κοτοπουλάκι . |
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ according to Firefly Encyclopedia of Birds, Ed. Perrins, Christopher. Buffalo, N.Y.: Firefly Books, Ltd., 2003
- ↑ Sherman, David M. (2002). Tending Animals in the Global Village. Blackwell Publishing. 46. ISBN 0-683-18051-7.
- ↑ Howard Carter, "An Ostracon Depicting a Red Jungle-Fowl (The Earliest Known Drawing of the Domestic Cock)" The Journal of Egyptian Archaeology, 9.1/2 (April 1923), pp. 1-4.
- ↑ Smith, Jamon. Tuscaloosanews.com "World’s oldest chicken starred in magic shows, was on 'Tonight Show’", Tuscaloosa News (Alabama, USA). 6 August 2006. Retrieved on 26 February 2008.
- ↑ Scientists Find Chickens Retain Ancient Ability to Grow Teeth Ammu Kannampilly, ABC News, 2006-02-27. Retrieved 2007-10-01.
- ↑ Poultry Slaughter Annual Summary - USDA
 |
Το άρθρο βασίστηκε αρχικά στο άρθρο Chicken της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες). |
