Αβγό

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Φωλιά με αβγά

Αβγό ή αυγό είναι δομή που παράγουν, ως αναπαραγωγικό μέσο, τα θηλυκά άτομα ορισμένων ειδών ζώων (πτηνών, ερπετών, ψαριών και εντόμων)[1], η οποία έχει σφαιρικό ή ωοειδές σχήμα και συνήθως περιβάλλεται από κέλυφος. Το αυγό γενικά χρησιμοποιείται για την εξωμήτρια ανάπτυξη αυτών των οργανισμών κατά τα πρώτα στάδια της ζωής τους, αν και υπάρχουν οργανισμοί, όπως η οχιά που κυοφορούν αυγά.

Thrachemys scripta elegans egg.JPG

Τα αυγά διακρίνονται σε γονιμοποιημένα, αυτά δηλαδή στα οποία υπάρχει ζυγωτό που αναπτύσσεται και στα μη γονιμοποιημένα. Τα αυγά ειδικά τα μη γονιμοποιημένα θεωρούνται κύτταρα, αφού αποτελούν ουσιαστικά ένα ωάριο. Το κολοσσιαίο σχετικά με τα υπόλοιπα κύτταρα μέγεθος οφείλεται στις θρεπτικές ουσίες που περιέχουν, οι οποίες προορίζονται για την ανατροφή των οργανισμών των γονιμοποιημένων ωαρίων. Ωστόσο, οι θρεπτικές αυτές ουσίες εξακολουθούν να υπάρχουν και στα μη γονιμοποιημένα αυγά, ώστε τα αυγά να αποτελούν τροφή μεγάλης διατροφικής αξίας και τμήμα της ανθρώπινης και όχι μόνο διατροφής.

Ανατομία του αβγού

Ένα αυγό απαρτίζεται κυρίως από τρία μέρη. Τα δυο πιο σημαντικά είναι ο κρόκος και το ασπράδι. Ο κρόκος περιέχει το μεγαλύτερο μέρος των θρεπτικών ουσιών και είναι μια πορτοκαλοκίτρινη ημίρευστη σφαίρα. Το ασπράδι είναι ένα παχύρευστο διαφανές υγρό που αποτελείται κυρίως από την πρωτεΐνη αλβουμίνη[2]. Το τρίτο μέρος συγκρατεί τον κρόκο στο κέντρο του του αυγού.

Το αυγό γονιμοποιημένο ή όχι χρησιμοποιείται στη διατροφή πολλών οργανισμών. Τα αγονιμοποίητα αυγά της κότας χρησιμοποιούνται από τον άνθρωπο για τροφή, ενώ τα γονιμοποιημένα για καλλιέργεια εμβολίων και φυσικά για να αναπαραχθούν οι κότες. Επίσης, το αυγό χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη στην παρασκευή αυγοτέμπερας.

Το αβγό στην ανθρωπότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μαγειρική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα συστατικά του αβγού αλλάζουν ιδιότητες μετά από ψήσιμο, τηγάνισμα ή κάποια άλλη διαδικασία. Τα αβγά των πτηνών και συνηθέστερα της κότας και της στρουθοκαμήλου, είναι το υλικό για την παρασκευή βραστού ή τηγανιτού αυγού, της ομελέτας, της μαρέγκας και της σαντιγί στη ζαχαροπλαστική, ενώ μπορεί να υπάρχει και σε φαγητά που στηρίζονται στον κιμά ή στο ζυμάρι. Το φαγώσιμο μέρος του αβγού είναι το εσωτερικό του και όχι το κέλυφος, το οποίο αποτελείται από ανθρακικό ασβέστιο η ίδια ουσία από την οποία δομούνται τα μάρμαρα και η κιμωλία.

Υπάρχουν λαοί που καταναλώνουν και αβγά άλλων οργανισμών όπως της στρουθοκαμήλου. Επιπλέον, το χαβιάρι είναι αβγά οξύρρυγχου και αποτελεί ακριβό έδεσμα.

Πάσχα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στον ορθόδοξο χριστιανικό κόσμο υπάρχει το έθιμο το Πάσχα να βάφονται τα κόκκινα αβγά τη μεγάλη Πέμπτη, τα οποία τσουγκρίζονται αμέσως μετά την Ανάσταση.

Περιστατικά με αβγά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μυθολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Πολλοί λαοί στη μυθολογική κοσμολογία τους περιλαμβάνουν τη γέννηση του σύμπαντος ως ένα αβγό που εκρήγνυται ή εκκολάπτεται.

Το αβγό του Κολόμβου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το αβγό του Κολόμβου είναι μια λογοτεχνική παράδοση και πιθανό ιστορικό γεγονός σχετικά με τη σημασία της περιόδου των μεγάλων ανακαλύψεων με πρωταγωνιστή τον ίδιο τον Χριστόφορο Κολόμβο.

Μετά την επιστροφή του Κολόμβου από το πρώτο του ταξίδι στην Αμερική, αφού είχαν γίνει γνωστές οι ανακαλύψεις του βρέθηκε σε ένα γεύμα με μερικά άλλα σημαίνοντα πρόσωπα της εποχής. Στη συζήτηση κατά τη διάρκεια του γεύματος γινόταν λόγος για τη σημασία της ανακάλυψης του Κολόμβου και κάποιοι συνομιλητές υποβίβαζαν την ανακάλυψη με το επιχείρημα αρκεί να σκεφτεί κανείς, για να καταλάβει ότι υπάρχει γη μετά τον ωκεανό. Τότε ο Κολόμβος έθεσε το εξής πρόβλημα: Πώς θα στηριχθεί ένα αβγό στη μύτη; Κανένας από το τραπέζι δε μπορούσε να λύσει το πρόβλημα και ο Κολόμβος το στήριξε σπάζοντας τη μύτη του βραστού αβγού λέγοντας ότι αρκεί να σκεφτεί κανείς!.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Biology Online
  2. Καψάλης, Αθανάσιος; Ιωάννης Ευάγγελος Μπουρμπουχάκης, Βασιλική Περάκη, Στέργιος Σαλαμαστράκης (17-7-2007). «1.2 ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΑ». Στο: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Βιολογία Γενικής Παιδείας Β΄Γενικού Λυκείου (2007 έκδοση). Αθήνα: Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων. σελ. 25. ISBN 960-06-0657-9. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Wikiquote logo
Στα Βικιφθέγματα υπάρχει υλικό σχετικό με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα