Ικέτιδες (Ευριπίδη)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Θησέας και η μητέρα του Αίθρα που απευθύνει παράκληση στη Δήμητρα για τις ικέτισσες του Άργους (1-41).

Οι «Ἱκέτιδες» (Οικέτιδες εκ του οίκου υπηρέτριες) είναι τραγωδία που έγραψε ο Ευριπίδης και διδάχτηκε (παίχτηκε) το 422 π.Χ. με διαφορετική υπόθεση από την ομώνυμη τραγωδία του Αισχύλου που γράφτηκε προγενέστερα το 461 π.Χ.

Σύνοψη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

«Και τον πόλεμο που λες δεν τον αρχίζω εγώ ούτε μαζί τους ήρθα στην Καδμεία·
μόνο τους νεκρούς ζητώ να θάψω.
Ούτε την πόλη σας βλάπτω
ούτε σε σκοτωμούς σας προσκαλώ να παραβγούμε.
Μόνο το πανελλήνιο νόμο υπερασπίζουμε. Τι άνομο λέω;
[1]

Το 424 π.Χ., δύο χρόνια πριν τη δημιουργία των Ικέτιδων, οι Θηβαίοι -σύμμαχοι της Σπάρτης- νίκησαν τους Αθηναίους στο Δήλιο και δεν άφηναν για μέρες και μέρες να πάρουν και να θάψουν τους νεκρούς τους. Το έργο αποτελεί εγκώμιο των Αθηναίων και στιγματισμό των Θηβαίων που δεν επέτρεψαν τη ταφή των επτά στρατηγών που φονεύθηκαν εκεί. Παρά ταύτα οι μητέρες των πεσόντων στρατηγών με τη συνδρομή του Βασιλιά Αδράστου του Άργους και με τη Βοήθεια του Θησέα κατορθώνουν να παραλάβουν και να μεταφέρουν τους νεκρούς στην Ελευσίνα όπου και τους έκαψαν. Ο μεν Άδραστος ορκίζεται αιώνια φιλία του Άργους προς την Αθήνα, η δε Ευάδνη, Βασίλισσα των Μυκηνών μέσα σε μια δραματική σκηνή ρίπτεται στη πυρά του καιγόμενου συζύγου της Καπανέα.[2]

Το εγκώμιο του γραπτού νόμου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η λειτουργία της γραφής ως διακριτικού γνωρίσματος στην αξιολόγηση των πολιτευμάτων είναι επινόηση του Ευριπίδη. Στην ομώνυμη τραγωδία εκφωνείται από τον Θησέα που πλέκει το εγκώμιο της ισονομίας, της ισότητας ενώπιον του νόμου και μέσω του νόμου. Αυτό το εγκώμιο του γραπτού νόμου είναι ακόμα πιο αξιοσημείωτο επειδή είναι καταχωρημένο μέσα σ΄ένα κειμενικό περιβάλλον όπου γίνεται επίκληση του «θείο νόμου» και του «πανελλήνιου νόμου» από τον Άδραστο, τον αρχηγό των Αργείων και τις μητέρες των επτά Αργείων αρχηγών που σκοτώθηκαν πολεμώντας εναντίον των Θηβών και των οποίων τους σορούς αρνείται να αποδώσει ο Κρέων, ο άρχοντας της πόλης αυτής.[εκκρεμεί παραπομπή]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ευριπίδης, Ικέτιδες, εκδ. ΚΟΑΝ, μτφ. Μιχαήλ Μαρμαρινός
  • Ευριπίδης, Ικέτιδες, εκδ. Κάκτος
  • Ευριπίδης, Ικέτιδες, εκδ. Επικαιρότητα, 1993 ISBN 960-205-247-3

Παραστασιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Ικέτιδες είναι από τις τραγωδίες εκείνες που παίζονται ελάχιστα με δυο παραστάσεις στο Εθνικό Θέατρο «Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου» (1966) και Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος σε μετάφραση Τάσου Ρούσσου (1985). Ωστόσο πρέπει να επισημανθεί το ανέβασμα του «σχετικού μονολόγου» της τραγωδίας από το Δραματικό Σύλλογο «Ευριπίδης» την Κυριακή 30 Μαϊου 1926 στον ιερό χώρο της Ελευσίνας.[3]

Παραπομπές-Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. (Λόγος Θησέα) στιχ. 523-527
  2. Σύμφωνα με τη Βιβλιοθήκη Απολλοδώρου, όταν έκαιγαν τη σορό του Καπανέως, έπεσε και η Ευάδνη στη νεκρική πυρά και κάηκε μαζί του, πράξη που την ανύψωσε σε σύμβολο συζυγικής αφοσιώσεως.
  3. Ιωάννης Σιδέρης, Το αρχαίο θέατρο στη Νέα Ελληνική Σκηνή (1817- 1932), εκδ. Ίκαρος, 1976 σελ. 314-315