Ενδιάμεση Περιοχή

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η Ενδιάμεση Περιοχή
Το δυτικό σύνορο της Ενδιάμεσης Περιοχής

Η Ενδιάμεση Περιοχή αποτελεί Γεωπολιτικό μοντέλο, αναγνωρισμένο από την επιστημονική κοινότητα από την δεκαετία του 1970,[1] ειδικότερα από την Καναδική Ακαδημία (Royal Society of Canada).[2] Κατά τό μοντέλο αυτό, που καθιερώθηκε από τον γεωπολιτικό Δημήτρη Κιτσίκη, καθηγητή του πανεπιστημίου Οττάβα, Καναδά, η Ευρασία δεν αποτελείται μόνον από δύο πολιτισμικές περιοχές, δηλαδή τήν Δύση (ή Δυτική Ευρώπη) και την ΑνατολήΆπω Ανατολή), αλλά και από μία τρίτη που ονομάζεται Ενδιάμεση Περιοχή. Ο απόδημος ελληνισμός θεωρεί βασική την αποδοχή της εννοίας αυτής για την παρουσία του ελληνισμού στην παγκόσμια σκηνή.[3] Χαρτογραφικό ένθετο συμπεριλαμβάνει μεταξύ των μεγάλων γεωπολιτικών σχημάτων των Μακίντερ, Χαουσχόφερ, Χάντινγκτον και την Ενδιάμεση Περιοχή.[4]

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι χώρες μεταξύ Αδριατικής θαλάσσης και Ινδού ποταμού σχηματίζουν την Ενδιάμεση Περιοχή και γεφυρώνουν τους πολιτισμούς της Δύσεως και της Ανατολής. Αυτός ο αχανής πολιτισμικός χώρος εκτείνεται από το ανατολικό ήμισυ της Ευρώπης στο δυτικό ήμισυ της Ασίας. Από άποψη πολιτισμού, σημαίνει ότι οι όροι «Ευρώπη» και «Ασία» είναι απλώς γεωγραφικές περιοχές και όχι πολιτισμικές. Σε σχέση με τον πληθυσμό, οι επικρατέστερες θρησκείες στην Ενδιάμεση Περιοχή είναι ο ορθόδοξος χριστιανισμός και το σουνιτικό Ισλάμ, με δευτερεύουσες το σιιτικό ισλάμ, τον αλεβισμό και τον ιουδαϊσμό. Αντιθέτως, ο ρωμαιοκαθολικισμός και ο προτεσταντισμός κυριαρχούν στην Δύση, όπως ο βουδισμός και ο ινδουισμός κυριαρχούν στην Ανατολή.

Στην Ενδιάμεση Περιοχή υπήρχε για 2500 χρόνια μία οικουμενική αυτοκρατορία, το κέντρο της οποίας ευρίσκετο γύρω από τα Στενά και το Αιγαίο. Στην ουσία ήταν πάντα η ίδια αυτοκρατορία, της οποίας οι ηγέτες προσπαθούν να ενώσουν το σύνολό της. Η περσική αυτοκρατορία του Δαρείου πέρασε στα χέρια του Μεγάλου Αλεξάνδρου, έπειτα στους εθνικούς Ρωμαίους, στους χριστιανούς Ρωμαίους και τέλος στους αλεβήδες-μπεκτασίδες Οθωμανούς μέχρι το 1923-24.[5] Αυτή ή κεντρική αυτοκρατορία επιέζετο συνεχώς από περιφερειακές αυτοκρατορίες, όπως η αραβική, η ισλαμική, η περσική και η ρωσική μέχρι το 1917, που στόχο είχαν να αρπάξουν την διαδοχή της οικουμενικής αυτοκρατορίας.

Η δυναμική της Ενδιάμεσης Περιοχής μεταξύ των αυτοκρατοριών του Κέντρου και της Περιφέρειας, αποτελεί την εσωτερική σύγκρουση. Καθένας από τους κυρίους λαούς του χώρου αυτού αγωνιζόταν να εξασφαλίσει τον έλεγχο του κέντρου, του οποίου το Βυζαντινή Αυτοκρατορία-Κωνσταντινούπολη παρέμενε για σχεδόν 2000 χρόνια το υποχρεωτικό σημείο αναφοράς. Οι Άραβες στον Η’ αιώνα και οι Ρώσοι στον Κ΄ αιώνα έφθασαν στα πρόθυρα της επιτυχίας, αλλά δεν κατόρθωσαν τελικώς να καταλάβουν την πρωτεύουσα της οικουμενικής αυτοκρατορίας. Η δυτική επέμβαση, από το ΙΗ΄ αιώνα, αποτελεί την εξωτερική σύγκρουση που επεδίωκε ουχί την διαδοχή αλλά την σταδιακή εξασθένιση της οικουμενικής αυτοκρατορίας, και με την πάροδο του χρόνου, τον διαμελισμό της και την υποταγή της μέσα στον ασφυκτικό κλοιό της δυτικοποιήσεως.

Τελικώς, "η Ευρασιατική ήπειρος, της οποίας η Ευρώπη δεν είναι παρά μία από τις πολλές χερσονήσους, διαιρείται, λόγω χιλιετούς ιστορίας, σε τρεις μεγάλες πολιτισμικές περιοχές : α) την Δύση, ή Δυτική Ευρώπη, που περιλαμβάνει επιπλέον σήμερα, την Βόρειο και Νότιο Αμερική, την Αυστραλία και την Νέα Ζηλανδία· β) την Ανατολή, ή Άπω Ανατολή, που περιλαμβάνει τρεις χερσονήσους : Ινδία, Νοτιοανατολική Ασία (με την Ινδονησία), Κίνα (με την Κορέα και την Ιαπωνία)· γ) την Ενδιάμεση Περιοχή που ευρίσκεται μεταξύ Ανατολής και Δύσεως". (D. Kitsikis, L'Empire ottoman, Paris, PUF, 1985, p. 15).

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. P. Davarinos, "Die Historische Theorie der Zwischenregion im Osten und Westen", Journal of Oriental and African Studies, vol.10 (1999), pp.131-143.
  2. Keyserlingk, Robert H., "Dimitri Kitsikis", pp. 125-130 in Royal Society of Canada, vol.52, Ottawa, 1999, 143 pages.
  3. Δημητρόπουλος, Ανάστος, πρόεδρος του ελληνικού παραρτήματος της AHEPA. Συνέντευξη στο περιοδικό Τρίτο Μάτι, τ. 177, Φεβρουάριος 2010, ένθετο, σ.6.
  4. Δρ. Ησαΐας Κωνσταντινίδης, Η Γεωπολιτική και η ιστορία μέσα από χάρτες, χαρτογραφικό ένθετο, Τρίτο Μάτι, τ.153, Ιούλιος 2007.
  5. Na perekrestke tsivilizatsiy : Istorija Vizantii- Osmanskaja Imperija (Paul Lemerle) – Μόσχα, Εκδόσεις Ves Mir, 2006. (Στο σταυροδρόμι πολιτισμών: Βυζαντινή Ιστορία - Οθωμανική Αυτοκρατορία).

Δημοσιευμένα έργα σχετικά με την Ενδιάμεση Περιοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

α) Έργα του Δ. Κιτσίκη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Dimitri Kitsikis, L'Empire ottoman (Η Οθωμανική Αυτοκρατορία), Παρίσι, PUF, γ΄ έκδ, 1994.
  2. D. Kitsikis, Société Royale du Canada. Académie des lettres et des sciences humaines, Géopolitique de la Région intermédiaire (Η Γεωπολιτική της Ενδιάμεσης Περιοχής), Οττάβα, τόμος 52, 1999.
  3. D. Kitsikis, «Une vision géopolitique: la Région intermédiaire» (Μία γεωπολιτική θεώρηση: Η Ενδιάμεση Περιοχή), Relations internationales, Παρίσι, τ.109, 2002.
  4. D. Kitsikis, «Géopolitique d'un Proche-Orient à venir» (Γεωπολιτική μίας μελλοντικής Μέσης Ανατολής), Diplomatie, τ. 24, 2007.
  5. Δημήτρης Κιτσίκης, Ενδιάμεση Περιοχή, τριμηνιαίο περιοδικό γεωπολιτικής, Αθήνα, από το 1996.
  6. D. Kitsikis, Türk-Yunan İmparatorluğu. Arabölge gerçeği ışığında Osmanlı tarihine bakış (Τουρκοελληνική αυτοκρατορία. Μελέτη της οθωμανικής ιστορίας από την σκοπιά της Ενδιάμεσης Περιοχής), Κωνσταντινούπολη, Iletişim, 1996.

β) Έργα άλλων συγγραφέων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. P. Davarinos, Geschichtsschreibung und Politik, Dusseldorf, 1995. (Διδακτορική διατριβή του Πανεπιστημίου Heinrich Heine)
  2. P. Davarinos, "Die Historische Theorie der Zwischenregion in Osten und Westen", Journal of Oriental and African Studies, vol. 10 (1999), pp. 131–143.
  3. Ησαΐας Κωνσταντινίδης, Η Γεωπολιτική και η ιστορία της μέσα από χάρτες, χαρτογραφικό ένθετο, Αθήνα, Τρίτο Μάτι, τ.153, 2007.
  4. Γεωπολιτική και Ελλάδα, Αθήνα, Έσοπτρον, 2001.
  5. Misbah Islam, Decline of Muslim States and Societies, Xlibris, Philadelphia, 2008.
  6. José Pedro Teixeira Fernandes, «A Grécia Moderna e o Ocidente - Entre a Região Intermédia e o Ocidente», História, no.87, Junho 2006.
  7. Georgios K. Filis, Russia and Turkey in the Geopolitics of Eurasia & the Theory of Median Space: Thesis-Synthesis-Antithesis, Durham University, United Kingdom, 2008. (Διδακτορική διατριβή).
  8. Γιώργος Πρεβελάκης, Γεωπολιτική της Ελλάδας, Αθήνα, LIBRO ΕΠΕ, 1998.

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]