Ελληνική φιλοσοφία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Με τον όρο ελληνική φιλοσοφία εννοείται ο φιλοσοφικός στοχασμός που αναπτύχθηκε στο ελλαδικό χώρο ή στις επικράτειές του ανά τους αιώνες έως τη σύγχρονη εποχή. Το κυριότερο κριτήριο συνέχειας για την εξέλιξη της ελληνικής φιλοσοφικής σκέψης είναι η πολιτισμική συνέχεια, η κοινή γλώσσα, η υποκειμενική αίσθηση της κοινής καταγωγής -ειδικά στην Ελληνιστική εποχή- το κοινό γεωγραφικό και ιστορικό πλαίσιο αναφοράς. Εκτός των παραπάνω υφίστανται και κριτήρια θεματικής συνάφειας και κοινών προβλημάτων που χαρακτηρίζουν συγκεκριμένα γνωρίσματα των διακριτών περιόδων του ελληνόφωνου φιλοσοφικού στοχασμού.

Βάσει των παραπάνω απαιτείται περιοδολόγηση αυτού που ονομάζεται ελληνική φιλοσοφία, χωρίς την οποία δεν είναι δυνατή η παρακολούθηση της εξέλιξης του φιλοσοφικού στοχασμού και του τρόπου με τον οποίο αναπτύχθηκε εκτός των γεωγραφικών ορίων της ελληνικής επικράτειας κατά την αρχαιότητα. Η αρχαιοελληνική περίοδος μέχρι τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες αποτελεί αναμφίβολα τον κορμό αυτού που αποκαλείται διεθνώς ελληνική φιλοσοφία. Ακολουθεί η βυζαντινή περίοδος μέχρι την Άλωση, η οποία ενδιαφέρει τόσο για την διάσωση, την επεξεργασία και την μετάδοση της αρχαίας φιλοσοφικής σκέψης, όσο και για τη σύνθεσή της με τον Χριστιανισμό. Τον κύκλο κλείνει η νεότερη και η σύγχρονη φιλοσοφία, η οποία δεν ενδιαφέρει τόσο για την πρωτοτυπία της σε θέματα στοχασμού, αλλά ως ιστορική αποτύπωση της συνειδητοποίησης του νέου ελληνισμού με την οικειοποίηση του αρχαιοελληνικού παρελθόντος και την παράλληλη πρόσληψη της δυτικής φιλοσοφικής σκέψης.

Αρχαιοελληνική φιλοσοφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Επτά σοφοί της αρχαίας Ελλάδας

Προσωκρατικοί φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ατομικοί φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σοφιστές φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ελάσσονες Σωκρατικοί φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κυνικοί φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κυρηναϊκοί φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιδρυτής ο Αρίστιππος του Σωκρατικού κύκλου ή Αρίστιππος ο Σωκρατικός

Ηλειακοί φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ερετρικοί φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μενέδημος ο Ερετρικός ιδρυτής

Μεγαρικοί φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διαλεκτικοί φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σωκράτης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πλάτων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πυθαγόρας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αριστοτέλης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ελληνιστική φιλοσοφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επικούρειοι φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στωικοί φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σκεπτικοί φιλόσοφοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πυρρωνισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ύστερη αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νεοπυθαγορισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεσοπλατωνισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νεοπλατωνισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ύστερος Νεοπλατωνισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ελληνική φιλοσοφία στους Άραβες και το Βυζάντιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βυζαντινή φιλοσοφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι σχέσεις της θρησκείας και της θεολογίας με τη φιλοσοφία και την επιστημονική σκέψη κατά τη βυζαντινή περίοδο και την περίοδο της τουρκοκρατίας είναι μια θεματική που απασχολεί ιδιαίτερα τον χώρο της έρευνας για το Βυζάντιο. Tο ερώτημα αν στη συγκεκριμένη περίοδο υπήρξε καλλιέργεια αυτόνομης φιλοσοφικής σκέψης ή η φιλοσοφία παρέμεινε «θεραπαινίς» της θεολογίας ερμηνεύεται κυρίως από τη στάση της πατερικής παράδοσης και των βυζαντινών λογίων απέναντι στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία.

Νεότερη και σύγχρονη φιλοσοφική σκέψη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Windelband W. - Heimsoeth H., Εγχειρίδιο Ιστορίας της Φιλοσοφίας, Τομ. Α΄, Μ.Ι.Ε.Τ. (Αθήνα 2001 δ΄), ISBN 960-250-051-4.
  • Καλογεράκος Ι. - Θανασάς Π. "Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι", στο Ελληνική Φιλοσοφία και Επιστήμη από την Αρχαιότητα έως τον 20ο αιώνα, Ε.Α.Π., (Πάτρα, 2000), ISBN 960-538-290-3.
  • Κ. Γ. Αθανασόπουλος, Ancillae Theologiae: Το φιλοσοφείν και Θεολογείν κατά το Μεσαίωνα και το Βυζάντιο, εκδ. Παρουσία, Αθήνα, 2004, σελ.350 (με πίνακες και λεπτομερή βιβλιογραφία στην Ελληνική, Λατινική, Αγγλική, Γαλλική και Γερμανική) (ISBN: 960-7956-94-X)
  • Κ. Γ. Αθανασόπουλος, Φιλοσοφία στην Ευρώπη, τόμος Α: Η Φιλοσοφία στην Ευρώπη από τον 6ο ως τον 16ο αι., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πάτρα 2001, σελ.203 (ISBN: 960-538-286-5)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]