Γράμος Καστοριάς
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Γράμμος (αποσαφήνιση).
| Γράμος | |
|---|---|
| Νομός | Καστοριάς |
| Δήμος | Κοινότητα Γράμου |
| Πληθυσμός | 18 (2011) |
| Υψόμετρο | 1.380 m |
Ο Γράμος (ή Γράμμος) είναι ορεινό χωριό του νομού Καστοριάς σε πολύ μικρή απόσταση από τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Είναι χτισμένος σε υψόμετρο 1.380 μέτρων στις πλαγιές του Γράμμου και αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς της Ελλάδας. Παλαιοτέρα ο οικισμός είχε την βλάχικη ονομασία Γράμμο(υ)στα[1] μέχρι το 1927.
Ο Γράμος αποτελεί ξεχωριστή κοινότητα και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 18 κατοίκους. Η κοινότητα κατά τους χειμερινούς μήνες στεγάζεται στο Άργος Ορεστικό. Ο Γράμος τις προηγούμενες δεκαετίες είχε ερημώσει τελείως, αλλά τα τελευταία χρόνια αρχίζει να αξιοποιείται τουριστικά.
Πάνω από το χωριό βρίσκεται η ψηλότερη κορυφή του Γράμμου καθώς και η Δρακόλιμνη του Γράμμου, με αποτέλεσμα το χωριό να είναι αφετηρία ορειβατών. Απέχει 70 χλμ. από την Καστοριά.
Ο ευρύτερος οικισμός θα πρέπει να δημιουργήθηκε από συνένωση μικρότερων κατά τον 17ο αιώνα. Οι κάτοικοι της Γράμμουστας ασχολούνταν με την νομαδική κτηνοτροφία, τη βιοτεχνία, ενώ πολλοί ήταν τεχνίτες. Η ανάπτυξη της οικονομίας οδήγησε στον υπερπληθυσμό των κοπαδιών και ανθρώπων στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα. Από το 1756, στο χωριό λειτουργούσε ελληνικό σχολείο. Από το Γράμμο ήταν ο ιατροφιλόσοφος Ιωάννης Νικολαΐδης, μέλος του ιατρικού συλλόγου της Βιέννης, ήδη από το 1871[2].
Το χωριό δέχτηκε επίθεση το Δεκαπενταύγουστο του 1760 κι έτσι οι κάτοικοι έφυγαν από το χωριό, καταφεύγοντας σε άλλες περιοχές της Μακεδονίας, όπως στα Λιβάδια Κιλκίς. Το χωριό δεν ερημώθηκε, αλλά αντιμετώπισε και την επίθεση του Αλή Πασά στις αρχές του 19ου αιώνα, οπότε και παρατηρήθηκε ξανά ρεύμα μετακίνησης κατοίκων προς άλλες περιοχές.
Κατά το Μακεδονικό Αγώνα, λειτούργησε στο χωριό ρουμανικό σχολείο. Οι κάτοικοι συμμετείχαν στον Αγώνα, ενώ από το χωριό καταγόταν ο Μακεδονομάχος οπλαρχηγός Ιωάννης Νακίτσας και ο Αργύριος Χατζόπουλος.
Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, στο χωριό ζούσαν 300 περίπου Βλάχοι. Μετά το τέλος του Εμφυλίου, το χωριό ήταν εντελώς κατεστραμμένο, ωστόσο ανοικοδομήθηκε σταδιακά.
Παραπομπές[Επεξεργασία]
Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία]
- Oρεινο καταφυγιο Grammos Lodge
- Οδοιπορικό στη Γράμμουστα
- Σύντομη ιστορία του χωριού και δημογραφικά στοιχεία
- Mapping Migration in Kastoria, Makedonia