Βαγγέλης Παπαθανασίου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Βαγγέλης Παπαθανασίου
VangelisElGrecopremiereDE2.jpg
Πραγματικό όνομα Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου
Γέννηση 29 Μαρτίου 1943 (1943-03-29) (71 ετών)
Τόπος γέννησης Βόλος
Εθνικότητα Ελληνική
Υπηκοότητα Ελληνική
Καλλιτεχνικά ρεύματα Electronic, progressive rock, classical, new age
Σημαντικά έργα Chariots of Fire, 1492: Conquest of Paradise, Blade Runner, Mythodea
Βραβεύσεις Όσκαρ για τη μουσική της ταινίας Οι Δρόμοι της Φωτιάς

Ο Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου (Βαγγέλης Παπαθανασίου) είναι Έλληνας μουσικός διεθνούς φήμης. Ένας από τους μεγαλύτερους συνθέτες που έχει αναδείξει η Ελλάδα, γνωστός στο εξωτερικό ως Vangelis. Έχει επηρεάσει την ανάπτυξη διαφορετικών μουσικών ειδών, ενώ θεωρείται πρωτεργάτης του ηλεκτρονικού ήχου[1]. Είναι βραβευμένος με Όσκαρ για την μουσική στην ταινία Οι Δρόμοι της Φωτιάς το 1982. Επίσης έχει επενδύσει μουσικά πλήθος άλλων κινηματογραφικών ταινιών όπως: Βlade Runner, 1492: Χριστόφορος Κολόμβος, Αλέξανδρος, Ελ Γκρέκο κ.α. Έχει συνεργαστεί με τον Ντέμη Ρούσο, την Ειρήνη Παππά, και τον Γιον Άντερσον. Το 1997 σκηνοθέτησε την τελετή έναρξης του 6ου Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Ανοιχτού Στίβου της IAAF που πραγματοποιήθηκε στο Παναθηναϊκό Στάδιο της Αθήνας, ενώ το έργο του Μυθωδία επελέγη από τη ΝΑΣΑ ως η επίσημη μουσική για την αποστολή της: 2001 Οδύσσεια στον Άρη. [2]


Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βαγγέλης Παπαθανασίου γεννήθηκε στις 29 Μαρτίου 1943 στην Αγριά Βόλου. Ξεκίνησε να συνθέτει από την ηλικία των τεσσάρων ετών, ενώ έδωσε την πρώτη του δημόσια παράσταση στην ηλικία των έξι ετών, χωρίς να έχει καμία μουσική εκπαίδευση. Ήταν αυτοδίδακτος, παρά τις πιέσεις των γονιών του, αλλά και των δασκάλων του, που τον προέτρεπαν να κάνει μαθήματα μουσικής. Από μικρή ηλικία ήθελε να δημιουργεί τη δική του διαφορετική μουσική. Ωστόσο σπούδασε κλασική μουσική, ζωγραφική και σκηνοθεσία στην Ακαδημία Καλών Τεχνών στην Αθήνα[3].


Συμμετοχή σε συγκροτήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις αρχές της δεκαετίας του 60' δημιουργεί το συγκρότημα Forminx αφήνοντας το ανεξίτηλο χρώμα του στην Ελληνική ποπ κουλτούρα. Το 1968 θέλοντας να ανοίξει τα "φτερά" του μετακομίζει στο Παρίσι και μαζί με τον Έλληνα καλλιτέχνη Ντέμη Ρούσο δημιουργεί τους Aphrodite’s Child. Το επιτυχημένο διπλό άλμπουμ με τον τίτλο 666 θεωρείται ότι του έδωσε ώθηση για την αρχή μιας διεθνούς καριέρας[4]. Ενώ αποτελούσε μέλος των Aphrodite’s Child, άρχισε δειλά να ασχολείται και με διαφορετικά πράγματα. Η αρχή έγινε το 1970 όταν έγραψε την μουσική για μία ταινία του Χένρι Χάπιερ. Ακολουθεί ένα ακουστικό ντοκιμαντέρ επηρεασμένο από της φοιτητικές εξεγέρσεις στο Παρίσι του 1968. Το 1973 θα ξεκινήσει μία επιτυχημένη συνεργασία με τον σκηνοθέτη Φρέντερικ Ροσίφ για μία σειρά ντοκιμαντέρ για την άγρια φύση, ενώ λίγο μετά θα συνθέσει τον τελευταίο του άλμπουμ πριν μεταβεί στο Λονδίνο με τίτλο Earth.


Σόλο καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1975 αφήνει τους Aphrodite’s Child για να εγκατασταθεί στο Λονδίνο. Εκεί πραγματοποιεί το όνειρο του δημιουργώντας υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις μουσικών ηχογραφήσεων, τα Nemo studios. Πλέον ο Βαγγέλης Παπαθανασίου είχε όλα τα εργαλεία για να μεγαλουργήσει. Δεν θα αργήσει να έρθει η πρώτη συλλογή στο νέο στούντιο με τίτλο Heaven and Hell (1975) ενώ Θα ακολουθήσουν και άλλα επιτυχημένα άλμπουμ, όπως το Albedo 0.3 (1976), το Spiral (1977) για το οποίο βραβεύτηκε με το διεθνές βραβείο MIDEM Instrumental, το Beaubourg (1978) και το China (1979). Πλέον η καριέρα του Βαγγέλη Παπαθανασίου έχει εκτοξευθεί και το μουσικό ταλέντο του έχει αναγνωριστεί παγκοσμίως.

Το 1978 συνεργάζεται με την Ελληνίδα ηθοποιό Ειρήνη Παππά στον άλμπουμ με τίτλο Ωδές που περιείχε παραδοσιακά ελληνικά τραγούδια, ενώ το 1986 συνεργάζονται εκ νέου στο άλμπουμ Ραψωδίες. Ο Βαγγέλης Παπαθανασίου δημιουργεί παράλληλα άλλη μία μεγάλη συνεργασία, με τον Γιον Άντερσον σε τέσσερα άλμπουμ, το Short Stories (1978), το The Friends of Mr Cairo (1981), το Private Collection (1983) και το Page of Life (1991).

Άλμπουμ Chariots of fire


Συνθέσεις για Κινηματογραφικές Παραγωγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένα μεγάλο μέρος των συνθέσεων του Βαγγέλη Παπαθανασίου δημιουργήθηκαν για να πλαισιώσουν κινηματογραφικές Παραγωγές ως σάουντρακ. Κορυφαίο σάουντρακ θεωρείται το Chariots of Fire (Οι Δρόμοι της Φωτιάς) για την ομώνυμη ταινία του 1981 η οποία απέσπασε το Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού το 1982. Η ταινία εξιστορούσε την αξιοθαύμαστη προσπάθεια τριών Βρετανών δρομέων στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1924 στο Παρίσι. Ο Βαγγέλης Παπαθανασίου έχει γράψει μουσική σε συνολικά 15 ταινίες, ανάμεσα στις οποίες το Missing (Ο Αγνοούμενος) του Έλληνα σκηνοθέτη Κώστα Γαβρά το 1982, Blade Runner (1982) ταινία επιστημονικής φαντασίας του Ρίντλεϊ Σκοτ, Η ανταρσία του Μπάουντυ (1984) του Ρότζερ Ντόναλτσον, 1492 - Conquest of Paradise (1492: Χριστόφορος Κολόμβος) το 1992 αποσπώντας το βραβείο Echo Awards αλλά και το βραβείο του Χρυσού Λέοντα, Bitter Moon (1992) του Ρόμαν Πολάνσκι, Alexander (2004) του Όλιβερ Στόουν και El Greco (2007) του Γιάννη Σμαραγδή.


Μυθωδία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 28 Ιουνίου 2001 O Βαγγέλης Παπαθανασίου παρουσίασε το έργο Μυθωδία στους στύλους του ολυμπίου Διός. Η μουσική του έργου δημιουργήθηκε ώστε να συνοδεύσει τη διαστημική αποστολή της ΝΑΣΑ 2001: Οδύσσεια στον Άρη. Ήταν μία φαντασμαγορική μουσική παράσταση, κατά τη διάρκεια της οποίας προβάλλονταν με ειδικά οπτικά εφέ απεικονίσεις κυρίως από θεούς της αρχαίας Ελλάδας και διαστημικές εικόνες της ΝΑΣΑ. Οι στίχοι, ο τόπος αλλά και ο λόγος πραγματοποίησης της συγκεκριμένης παράστασης άφησε σε ορισμένους πολλά ερωτήματα που κατέκλυσαν το Διαδίκτυο, υποστήριξαν δε ότι, ο Βαγγέλης Παπαθανασίου και η ΝΑΣΑ δεν παρουσίασαν απλά μια συναυλία αλλά επίκληση στον Δία. Τα σολιστικά μέρη του έργου ερμήνευσαν οι σοπράνο Τζέσι Νόρμαν και Κάθλιν Μπατλ. Επίσης συμμετείχε η Μητροπολιτική Ορχήστρα του Λονδίνου, 120μελής χορωδία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής ενώ ο ίδιος ο συνθέτης χειριζόταν τα πλήκτρα. Το έργο προβλήθηκε τηλεοπτικά σε όλο τον πλανήτη ενώ υπήρχαν γιγαντοοθόνες και στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Μετά το τέλος της μουσικής παράστασης η γαλλική κυβέρνηση, την οποία εκπροσώπησε ο υπουργός παιδείας Ζακ Λανγκ, απένειμε στον Βαγγέλη Παπαθανασίου τον τίτλο του Τάγματος της Λεγεώνας της Τιμής σε μία τελετή που έλαβε χώρα στο περιστύλιο του Ζαππείου[5][6][7].


Διάφορες μουσικές δημιουργίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 1980 Δημιουργεί την μουσική επένδυση για την αμερικάνική τηλεοπτική σειρά επιστημονικού ντοκιμαντέρ Cosmos του Καρλ Σαγκάν.
  • 1982 Δημιουργεί το ηχητικό σήμα των ειδήσεων της ΕΡΤ , το οποίο συνέχιζε να ακούγεται στα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων μέχρι και το 2013 όπου και έκλεισε[8].
  • 1991 Αναλαμβάνει τη μουσική για τα ντοκιμαντέρ του παγκοσμίου φήμης ωκεανογράφου Ζακ-Υβ Κουστώ.
  • 1998 Γράφει το άλμπουμ Φόρος Τιμής Στον Γκρέκο, τα έσοδα του οποίου διατέθηκαν για την ενίσχυση της εκστρατείας της εθνικής πινακοθήκης για την απόκτηση του πίνακα του Ελ Γκρέκο Άγιος Πέτρος.
  • 1999 Συνθέτει τη μουσική που συνόδευσε την παρουσίαση του επίσημου εμβλήματος των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, ενώ δημιουργεί και τη μουσική για την τελετή παράδοσης την ολυμπιακής φλόγας τόσο στο Σύδνεϋ όσο και από το Σύδνεϋ στην Αθήνα.
  • 2002 Δημιουργεί την μουσική για το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 2002 που πραγματοποιήθηκε στις Ιαπωνία και Κορέα[9].


Θέατρο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αξιοσημείωτη είναι η προσφορά του Βαγγέλη Παπαθανασίου και στο θέατρο. Το 1983 δημιούργησε τη μουσική για τη παράσταση του Μιχάλη Κακογιάννη, Ηλέκτρα στο Αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, με πρωταγωνίστρια την Ειρήνη Παππά [10]. Επίσης έχει συνεργαστεί με τα Βασιλικά μπαλέτα, καθώς δημιούργησε την μουσική για τρία έργα, Το R B Sque (1980) που παρουσιάστηκε στο Βασιλικό Θέατρο Drury Lane, Το Φρανκενστάιν (1985) και το Η Πεντάμορφη και το Τέρας (1986).


Άλλες δημιουργίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ενδιαφέρον του για τις τέχνες δεν περιοριζόταν μόνο στη σύνθεση μουσικής. Το 1997 έκανε την πρώτη του σκηνοθετική απόπειρα, καθώς σχεδίασε και διηύθυνε εξ ολοκλήρου την τελετή έναρξης του 6ου Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Ανοιχτού Στίβου της IAAF που πραγματοποιήθηκε στο Παναθηναϊκό της Αθήνας[11].

Το 2003 αποκάλυψε την ικανότητα του στη ζωγραφική παρουσιάζοντας 70 δικά του έργα ζωγραφικής στα πλαίσια της Βαλένσια Μπιενάλ στην Ισπανία. Μετά την επιτυχία της έκθεσης Vangelis Pintura, τα έργα του εκθέτονται σε σημαντικές γκαλερί σε όλο τον κόσμο[12]. Την ίδια χρονιά ο Παπαθανασίου παρουσίασε επίσης ένα βιβλίο που περιέχει μερικά από τα ωραιότερα έργα του, με τίτλο Vangelis.


Βραβεία - Διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Βαγγέλης Παπαθανασίου στην απονομή του τιμητικού διδακτορικού διπλώματος από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών το 2008.
  • Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού 1982 Για την μουσική στη ταινία Δρόμοι της φωτιάς
  • Βραβείο Χρυσού Λέοντος στο Cannes Lions International Advertising Festival, για την μουσική Ask the Mountains σε τηλεοπτική διαφήμιση.
  • Βραβείο Max Steiner Award το 1989, για σύνθεση και παρουσίαση διακεκριμένης κινηματογραφικής μουσικής
  • Βραβείο Echo (Γερμανία) για το διεθνή καλλιτέχνη της χρονιάς 1992
  • Βραβείο του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Φλάνδρας (Βέλγιο) για καλύτερη μουσική επένδυση κινηματογραφικής ταινίας
  • Βραβείο του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βαλένθια για καλύτερη μουσική επένδυση κινηματογραφικής ταινίας
  • Βραβείο Κοινού για καλύτερη μουσική επένδυση κινηματογραφικής ταινίας από την Παγκόσμια Ακαδημία Μουσικής Επένδυσης στη Φλάνδρα, Βέλγιο
  • Βραβείο Απόλλων το 1993 για τη συνεισφορά του στη μουσική από την Εταιρεία των Φίλων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής
  • Ο τίτλος του Ιππότη του Τάγματος των Τεχνών και των Γραμμάτων της Γαλλικής Δημοκρατίας το 1992. Η απονομή έγινε από τον Γάλλο υπουργό παιδείας
  • Δύο φορές το Παγκόσμιο Μουσικό Βραβείο του Μόντε Κάρλο, για τον Έλληνα καλλιτέχνη με τις μεγαλύτερες πωλήσεις
  • Ο τίτλος του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής της Γαλλικής Δημοκρατίας το 2001.
  • Βραβείο RIAJ (Δισκογραφική Βιομηχανία της Ιαπωνίας) για διεθνές τραγούδι της χρονιάς 2002
  • Μετάλλιο Δημόσιας Συνεισφοράς της ΝΑΣΑ σε αναγνώριση εξαιρετικής συνεισφοράς στο όραμα της ΝΑΣΑ[13].
  • Το International Astronomical Union’s Minor Planet Center έδωσε το όνομά του Βαγγέλη Παπαθανασίου στον Αστεροειδή της Κύριας Ζώνης 6354 ως φόρο τιμής στην μουσική του προσφορά αλλά και στην αγάπη του για το διάστημα. Πλέον ονομάζεται 6354 Vangelis. [14]
  • Το 2013 τα Ελληνικά Ταχυδρομεία εξέδωσαν γραμματόσημα τα οποία τον απεικόνιζαν.[15]
  • Τιμητικό διδακτορικό δίπλωμα από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών το 2008, παραχωρώντας του το διακεκριμένο τίτλο του Ομότιμου Καθηγητή. Το διδακτορικό του δόθηκε για την εξαιρετική συμβολή του στη μουσική παιδεία του ελληνικού λαού, καθώς και για τη διάδοση του μηνύματος του Ελληνισμού σε όλο τον κόσμο[16].


Δισκογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • (1970) Sex Power
  • (1972) Fais Que Ton Rêve Soit Plus Long Que la Nuit
  • (1973) Earth
  • (1973) L'Apocalypse des Animaux
  • (1975) Heaven and Hell
  • (1976) Albedo 0.39]
  • (1976) La Fête Sauvage
  • (1977) Ignacio
  • (1977) Spiral
  • (1978) Beaubourg
  • (1978) Ωδές (Βαγγέλης Παπαθανασίου & Ειρήνη Παππά)
  • (1979) China
  • (1979) Opera Sauvage
  • (1980) Short Stories (Γιον Άντερσον & Βαγγέλης Παπαθανασίου)
  • (1980) See You Later
  • (1980) Ωδές
  • (1981) chariots of fire
  • (1981) The Friends of Mr Cairo (Γιον Άντερσον & Βαγγέλης Παπαθανασίου)
  • (1983) Antarctica
  • (1983) Private Collection (Γιον Άντερσον & Βαγγέλης Παπαθανασίου)
  • (1984) Soil Festivities
  • (1985) Mask
  • (1985) Invisible Connections
  • (1986) Ραψωδίες (Βαγγέλης Παπαθανασίου & Ειρήνη Παππά)
  • (1988) Direct
  • (1989) Themes
  • (1990) The City
  • (1991) Page of Life (Γιον Άντερσον & Βαγγέλης Παπαθανασίου)
  • (1992) 1492: Conquest of Paradise
  • (1995) Voices
  • (1995) Ask the Mountains (Βαγγέλης Παπαθανασίου & Στίνα Νόρντενσταν)
  • (1995) Φόρος τιμής στον Γκρέκο
  • (1996) Portraits
  • (1996) Oceanic
  • (1998) El Greco
  • (1999) Reprise 1990–1999
  • (2001) Mythodea — Μουσική για την αποστολή της ΝΑΣΑ: 2001 Οδύσσεια στον Άρη
  • (2003) Odyssey
  • (2004) Alexander
  • (2007) El Greco
  • (2007) Blade Runner Trilogy: 25th Anniversary
  • (2012) The Collection

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  • www.elsew.com (αγγλικά)
  • el.NemoStudios.co.uk Βαγγέλης Παπαθανασίου - Η βιογραφία και το έργο του (ελληνικά)
  • www.e-go.gr Πορτρέτο: Βαγγέλης Παπαθανασίου (ελληνικά)
  • www.capital.gr Βαγγέλης Παπαθανασίου: Αυτοδίδακτος και ξεχωριστός (ελληνικά)
  • www.allmusic.com Vangelis biography (αγγλικά)
  • www.tovima.grΒαγγέλης Παπαθανασίου (ελληνικά)