Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ΕΟΔ) (στην αγγλική ESA, European Space Agency) είναι ένας ευρωπαϊκός οργανισμός με έδρα το Παρίσι. Ορισμένες φορές αποδίδεται λανθασμένα στην ελληνική ως Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ΕΥΔ).

Δημιουργήθηκε στις 30 Μαΐου του 1975 με σκοπό τον καλύτερο συντονισμό των ευρωπαϊκών διαστημικών δραστηριοτήτων, ως αποτέλεσμα της κατανόησης ότι ήταν ασύμφορο να έχει η κάθε χώρα μέλος ένα ξεχωριστό διαστημικό πρόγραμμα και με απώτερο σκοπό να ανταγωνιστεί την τεχνολογική υπεροχή της ΕΣΣΔ και των ΗΠΑ στον συγκεκριμένο τομέα. Έχει 17 κράτη μέλη και 1907 εργαζόμενους (2005).[1] Αυτά τα ιδιαίτερα εξειδικευμένα άτομα προέρχονται από όλα τα κράτη μέλη και περιλαμβάνουν επιστήμονες, μηχανικούς, ειδικούς πληροφορικής και διοικητικό προσωπικό.

[Επεξεργασία] Κράτη-Μέλη

Τα κράτη μέλη δεν είναι αναγκαστικά μέλη της ΕΕ και τούμπαλιν. Ωστόσο υπάρχει συνεργασία μεταξύ των δύο οργανισμών.

Αρχικά απο το 1975:

Μετέπειτα:[2]

Φινλανδία
Ελλάδα (Μάρτιος 2005)
Ιρλανδία
Καναδάς (Συμβόλαιο συνεργασίας)
Λουξεμβούργο (Ιούνιος 2005)
Νορβηγία
Αυστρία (από το 1987)
Πορτογαλία
Ουγγαρία (Συμβόλαιο συνεργασίας)

[Επεξεργασία] Χρηματοδότηση

Ο προϋπολογισμός του ΕΟΔ για το 2005 είναι €2977 εκατομμύρια. Κάθε χώρα συνεισφέρει ποσό ανάλογα με το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της (ΑΕΠ). Ο Οργανισμός λειτουργεί με βάση τη γεωγραφική ανταπόδοση, δηλ. επενδύει σε κάθε κράτος μέλος, μέσω βιομηχανικών συμβολαίων για διαστημικά προγράμματα, ένα ποσό σχεδόν ισοδύναμο με τη συμβολή κάθε χώρας.

[Επεξεργασία] Κέντρα

Ο ΕΟΔ έχει τέσσερα διαφορετικά κέντρα ώστε το καθένα ξεχωριστά να χειρίζεται διαφορετικά καθήκοντα. Αυτά είναι το Ευρωπαϊκό Κέντρο Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ESTEC) στο Νόρντβαϊκ της Ολλανδίας που έχει ως σκοπό τον σχεδιασμό και ανάπτυξη διαστημικής τεχνολογίας, το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Διαστημικών Ερευνών (ESRIN ), στο Φρασκάτι της Ιταλίας, όπου εκεί συλλέγονται και αποθηκεύονται τα δεδομένα του οργανισμού, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Διαστημικών Επιχειρήσεων (ESOC) στο Ντάρμστατ της Γερμανίας που έχει ως σκοπό τον έλεγχο και την παρακολούθηση των δορυφόρων που βρίσκονται σε τροχιά και τέλος το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτικής Αστροναυτών (EAC) στην Κολωνία της Γερμανίας με αντικείμενο την εκπαίδευση αστροναυτών.

[Επεξεργασία] Προγράμματα

Κάποια από τα προγράμματα που χειρίζεται ο ΕΟΔ είναι:

το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble, σε συνεργασία με την NASA.
τoν Envisat, ο οποίος είναι ο πιο μεγάλος δορυφόρος για την παρατήρηση της Γης.
τον δορυφόρο Artemis που είναι ο πιο σύγχρονος δορυφόρος τηλεπικοινωνιών.
τον δορυφόρο GIOVE-A για το πρόγραμμα GALILEO (Η ευρωπαϊκή απάντηση για το GPS).
το μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο Mars Express για την παρατήρηση του Άρη.
το μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο Venus Express για την παρατήρηση της Αφροδίτης.
ο τεχνητός δορυφόρος της Σελήνης Smart 1
επίσης ο ΕΟΔ κατασκεύασε το όχημα εξερεύνησης του δορυφόρου του Κρόνου Τιτάνα Huygens.
το αποτυχημένο πρόγραμμα Beagle 2 για την εξερεύνηση του Άρη

Μελλοντικά προγράμματα του ΕΟΔ είναι:

ο BepiColombo για την παρατήρηση του Ερμή.
το ExoMars που θα προσγειωθεί και θα ερευνήσει τον Άρη το 2011.
το τηλεσκόπιο Gaia probe το οποίο θα κάνει τρισδιάστατη χαρτογράφηση του γαλαξία.