Βέρα Μέντσικ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η Βέρα Μέντσικ το 1935

Η Βέρα Μέντσικ (γνωστή και ως Βέρα Μεντσίκοβα, τσεχικά: Věra Menčíková, ή Βιέρα Φραντσιέβνα Μιέντσικ ρωσικά: Вера Францевна Менчик, Μόσχα 16 Φεβρουαρίου 1906 — Λονδίνο 27 Ιουνίου 1944), ήταν σκακίστρια τσεχικής και βρετανικής καταγωγής που κέρδισε την αναγνώριση ούσα η πρώτη παγκόσμια πρωταθλήτρια στις γυναίκες. Πήρε μέρος επίσης σε ονομαστά διεθνή τουρνουά σκακιού όπου συμμετείχαν οι κορυφαίοι άνδρες σκακιστές παγκοσμίως, νικώντας με εκπληκτικά παιχνίδια πολλούς από αυτούς, όπως τον μετέπειτα παγκόσμιο πρωταθλητή, Γερμανό Μαξ Όυβε. Θεωρείται η κορυφαία γυναίκα σκακίστρια όλων των εποχών.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κόρη Τσέχου πατέρα και Βρετανίδας μητέρας, η Μέντσικ γεννήθηκε στη Μόσχα αλλά η οικογένειά της μετακόμισε το 1921 στην πατρίδα της μητέρας της και την πόλη του Λονδίνου. Ο πατέρας της της έμαθε σκάκι στην ηλικία των εννιά ετών και με τη μετακόμισή τους στην Αγγλία, κέρδισε την ίδια χρονιά σε ηλικία 15 ετών το Βρετανικό Πρωτάθλημα Σκακιού Νεανίδων. Την επόμενη χρονιά μαθήτευσε κοντά στο μεγάλο Ούγγρο σκακιστή Γκέζα Μαρόσζι, έναν από τους κορυφαίους σκακιστές των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα.

Το 1927 κέρδισε το πρώτο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Γυναικών που έλαβε χώρα και υπερασπίστηκε επιτυχώς τον τίτλο της 6 φορές κερδίζοντας κάθε πρωτάθλημα στη διάρκεια της ζωής της, χάνοντας μόλις ένα παιχνίδι, έναντι 78 νικών και 4 ισοπαλιών απέναντι στις επίδοξες διεκδικήτριες του παγκόσμιου τίτλου.

Το 1929, ήταν η μοναδική γυναίκα, που συμμετείχε στο φημισμένο τουρνουά του Κάρλσμπαντ στην Αυστρία. Εκεί ο Βιεννέζος διεθνής μαιτρ του σκακιού Άλμπερτ Μπέκερ ειρωνεύτηκε τη συμμετοχή της δηλώνοντας ότι όποιος παίχτης έχανε από τη Μέντσικ θα έπρεπε να του χορηγηθεί δωρεάν κάρτα μέλους στο φαν-κλαμπ της Βέρα Μέντσικ. Στην εξέλιξη του τουρνουά, ο Μπέκερ έγινε το πρώτο μέλος του κλαμπ. Όμως το κλαμπ δεν έμεινε εκεί, καλωσόρισε στις τάξεις του πολλούς επίσης κορυφαίους σκακιστές όπως οι Κόνελ Χιου Ο'Ντόνελ Αλεξάντερ, Φρέντερικ Γιέιτς, Τζορτζ Άλαν Τόμας, Ουίλιαμ Ουίντερ, Λάγιος Στάινερ, Φρίντριχ Ζέμις, Σάμουελ Ρεσέφσκι, Φίλιπ Στιούαρτ Μίλνερ Μπάρρυ, Ζακ Μίζες, Μιρ Σουλτάν Χαν, Μαξ Όυβε κ.ά.

Η σπουδαιότερη όμως επιτυχία της Μέντσικ σε διεθνές τουρνουά σημειώθηκε το 1929 στο πανίσχυρο τουρνουά του Ράμσγκεϊτ, όπου τερμάτισε στη δεύτερη θέση, ισοβαθμώντας με τον Ακίμπα Ρουμπινστάιν, μισό βαθμό πίσω από τον πρώτο, τον πρώην παγκόσμιο πρωταθλητή, θρυλικό Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα και μπροστά από τον δάσκαλό της, Γκέζα Μαρόσζι. Το 1934, σε τουρνουά στο Μάριμπορ της Σλοβενίας τερμάτισε τρίτη, μπροστά από τους κορυφαίους Ρούντολφ Σπίλμαν και Μίλος Βίντμαρ. Το 1942 κέρδισε σε ματς 10 παρτίδων (4 νίκες, 5 ισοπαλίες, 1 ήττα) τον Ζακ Μίζες, που ήταν ο πρώτος Βρετανός στον οποίο η Διεθνής Σκακιστική Ομοσπονδία (FIDE) απένειμε τον τίτλο του διεθνούς γκρανμαίτρ.

Το 1937, στα 31 της χρόνια η Μέντσικ παντρεύτηκε τον κατά 28 χρόνια μεγαλύτερό της Ρούφους Χένρυ Στρίτφιλντ Στίβενσον (1878–1943), εκδότη του British Chess Magazine, μέλος του Σκακιστικού Ομίλου Δυτικού Λονδίνου και αργότερα επίτιμο γραμματέα της Βρετανικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας.

Η Βέρα είχε μια αδελφή σκακίστρια επίσης, την Όλγα, με συμμετοχή σε πολλά διεθνή τουρνουά. Το 1944, και ενώ μαινόταν ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Βέρα Μέντσικ, η Όλγα, η άλλη τους αδερφή και η μητέρα τους, σκοτώθηκαν σε γερμανικό βομβαρδισμό από πύραυλο V1 (ένα τρομερό υπερόπλο των Γερμανών που εκτοξευόταν από βάσεις στην ηπειρωτική Ευρώπη) που κατέστρεψε το σπίτι τους στην περιοχή του Δυτικού Λονδίνου.

Το τρόπαιο που δίνεται στη νικήτρια ομάδα-χώρα των Γυναικών στις Ολυμπιάδες Σκακιού πήρε το όνομα Κύπελλο Βέρα Μέντσικ προς τιμήν της ανυπέρβλητης αυτής σκακίστριας.

Φινάλε από τουρνουά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

α β γ δ ε ζ η θ
8
Chessboard480.svg
α8 μαύρος πύργος
β8 __
γ8 __
δ8 __
ε8 __
ζ8 μαύρος πύργος
η8 μαύρος βασιλιάς
θ8 __
α7 μαύρο πιόνι
β7 μαύρος αξιωματικός
γ7 μαύρη βασίλισσα
δ7 __
ε7 μαύρος αξιωματικός
ζ7 μαύρο πιόνι
η7 __
θ7 __
α6 __
β6 μαύρο πιόνι
γ6 __
δ6 __
ε6 μαύρο πιόνι
ζ6 __
η6 μαύρο πιόνι
θ6 __
α5 __
β5 __
γ5 __
δ5 __
ε5 __
ζ5 __
η5 λευκός ίππος
θ5 μαύρο πιόνι
α4 __
β4 __
γ4 λευκό πιόνι
δ4 __
ε4 __
ζ4 __
η4 μαύρος ίππος
θ4 __
α3 __
β3 __
γ3 λευκός αξιωματικός
δ3 __
ε3 __
ζ3 __
η3 __
θ3 λευκή βασίλισσα
α2 λευκό πιόνι
β2 λευκό πιόνι
γ2 λευκός αξιωματικός
δ2 __
ε2 __
ζ2 λευκό πιόνι
η2 λευκό πιόνι
θ2 λευκό πιόνι
α1 __
β1 __
γ1 __
δ1 λευκός πύργος
ε1 __
ζ1 λευκός πύργος
η1 λευκός βασιλιάς
θ1 __
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
α β γ δ ε ζ η θ
Ακολουθεί Πδ7!!

Η Βέρα Μέντσικ με τα λευκά παίζει και κλειδώνει σε 2 κινήσεις τη νίκη, θέση που παρουσιάστηκε σε τουρνουά (σε αλγεβρική σημειογραφία, δείτε και το διάγραμμα δεξιά):

1. Πδ7!! Β:δ7
2. Β:θ5! και ο αντίπαλος εγκατέλειψε μιας και υπάρχει απειλή για ματ του Μπλάκμπερν σε δύο κινήσεις.

Η Μέντσικ δεν έπαιξε 1. Β:θ5, που θα μπορούσε λογικά να παίξει (μιας και το μαύρο πιόνι στο η6 δεν μπορεί να αιχμαλωτίσει τη λευκή βασίλισσα, επειδή ακολουθεί η κίνηση των λευκών Αγ2-θ7 με την οποία κάνουν ματ), διότι τα μαύρα απαντούν με 1.... Β:θ2+ και έχουμε ανταλλαγή βασιλισσών, η οποία ανταλλαγή δεν βολεύει τα λευκά στο συγκεκριμένο σημείο μιας και η βασίλισσά τους στη θέση που είναι διαδραματίζει σημαίνον ρόλο στον σχεδιασμό του επιδιωκόμενου ματ κλείνοντας τη λαβίδα από τα δεξιά, διατηρώντας την πίεση και απειλώντας να εισχωρήσει στα εχθρικά καρέ.

Οδηγήθηκε έτσι στην εκπληκτικής έμπνευσης κίνηση Πδ7!!. Τα μαύρα θα μπορούσαν παρόλα αυτά να απαντήσουν με Β:θ2+ (θυσιάζοντας τον αξιωματικό στο ε7) και να υπάρξει ανταλλαγή βασιλισσών, όμως ήδη τα λευκά θα είχαν αποκτήσει αποφασιστική υλική υπεροχή.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Τριαντάφυλλου Σιαπέρα, Το Σκάκι, Πλήρης Ανάπτυξις της Θεωρίας και η Πρακτική της Εφαρμογή, τόμος 1ος, σελίδες 118, 346, εκδόσεις Αποσπερίτης, Αθήνα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Vera Menchik της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Менчик, Вера Францевна της Ρωσικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).