Τηλέμαχος Μύτλας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ο Τηλέμαχος Μύτλας ήταν ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ. Κατά την περίοδο της μεταξικής δικτατορίας ήταν πράκτορας των αρχών Ασφαλείας και μέλος της Προσωρινής Διοίκησης του ΚΚΕ.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Τηλέμαχος Μύτλας γεννήθηκε στα Τρίκαλα Θεσσαλίας, οργανώθηκε από τα νιάτα του στο ΚΚΕ και έφθασε στις ανώτερες καθοδηγητικές θέσεις του κόμματος. Πήγε στη Μόσχα για σπουδές στις κομματικές σχολές ΚUTV και εκπαιδεύτηκε στην παράνομη κομματική δράση. Έχαιρε της απόλυτης εμπιστοσύνης του Νίκου Ζαχαριάδη που του είχε εμπιστευθεί πολύ λεπτές αποστολές.[1]

Κρατούσε τις συνδέσεις με τους υπευθύνους των κατά τόπους στρατιωτικών οργανώσεων και τους υπευθύνους των Κομματικών Οργανώσεων Πόλεων και Περιοχών. Επίσης, στο σπίτι που διέμενε (πίσω από το σταθμό Πελοποννήσου) κρατούσε το αρχείο του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ.[2]

Το κομματικό του ψευδώνυμο ήταν "Αλέκος".

Η δράση του την περίοδο της Δικτατορίας Μεταξά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την εγκαθίδρυση της Δικτατορίας του Μεταξά όλος ο μηχανισμός του ΚΚΕ πέρασε στην παρανομία. Αρκετά στελέχη του (Γιάννης Ιωαννίδης, Μανώλης Μανωλέας, Βασίλης Βερβέρης κ.α) συνελήφθησαν από τις πρώτες μέρες της δικτατορίας, ενώ όσα στελέχη διέφυγαν αρχικά τη σύλληψη έδρασαν σε βαθιά παρανομία, κάτω από πολύ αυστηρούς συνωμοτικούς κανόνες. Ο αρχηγός του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης συνελήφθη τον Σεπτέμβριο του 1936, οπότε την καθοδήγηση του κόμματος ανέλαβε μέχρι το 1938 μία τριμελής Γραμματεία που αποτελείτο από τα μέλη του Πολιτικού Γραφείου Βασίλη Νεφελούδη, Στέλιο Σκλάβαινα και Μήτσο Παρτσαλίδη.[3]

Πράκτορας της Ασφάλειας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μύτλας συνελήφθη από την Ασφάλεια Αθηνών τον Οκτώβριο του 1936 και σύντομα αποφάσισε να συνεργαστεί μαζί τους. Οι πληροφορίες που έδωσε ήταν καταλυτικές για να σπάσουν οι ειδικοί της Ασφάλειας τους κρυπτογραφημένους κώδικες επικοινωνίας που κρατούσε και έκρυβε μέσα στους σωλήνες ενός κρεβατιού. Έτσι η αποκρυπτογράφηση των κωδικών σε συνδυασμό με το αρχείο του Πολιτικού Γραφείου βοήθησε στη σύλληψη και ταυτοποίηση μελών του ΚΚΕ, καθώς και στην ανακάλυψη γιαφκών. Η Ασφάλεια για να τον εντάξει ξανά στον μηχανισμό του ΚΚΕ σκηνοθέτησε απόδραση του στις αρχές του 1937, έτσι ο Μύτλας ξανασυνδέθηκε με τον μηχανισμό του ΚΚΕ, πράκτορας όντας της Ασφάλειας.[4]

Στην Προσωρινή Διοίκηση του ΚΚΕ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τις εκτεταμένες συλλήψεις στελεχών το 1938 & 1939 την καθοδήγηση του ΚΚΕ ασκούσε η λεγόμενη Παλιά Κεντρική Επιτροπή (ΠΚΕ) υπό τους Πλουμπίδη-Σιάντο.[5]

Τον Μάιο του 1939 ο αρχηγός του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης, έγκλειστος στις φυλακές της Κέρκυρας στην Αχτίνα Θ', δίνει εντολή στο μέλος του Πολιτικού Γραφείου Γιάννη Μιχαηλίδη να υπογράψει δήλωση ούτως ώστε να ελευθερωθεί, να ξανασυνδεθεί με τα παράνομα μέλη του κόμματος και να ξεκαθαρίσει το κόμμα από τους πράκτορες που δρούσαν στους κόλπους του. Ωστόσο, στη προσπάθεια σύνδεσης του με τον παράνομο μηχανισμό ο Μιχαηλίδης μπλέκεται στα δίχτυα της Ασφάλειας. Τότε, Μανιαδάκης, Παξινός και Τυρίμος αποφασίζουν τη ίδρυση της Προσωρινής Διοίκησης του ΚΚΕ (ΠΔ) ενός χαφιέδικου μηχανισμού και ο Μιχαηλίδης αναγκάζεται να συμμετάσχει[6].

Στην ίδρυση της ΠΔ κομβικό ρόλο παίζει ο Δημήτρης Κουτσογιάννης (ψευδώνυμα Δημητριάδης, Ψαράς), καθοδηγητικό στέλεχος της Κομμουνιστικής Οργάνωσης Αθήνας (ΚΟΑ) του ΚΚΕ, υπεύθυνος του παράνομου τυπογραφείου του Ριζοσπάστη, ο οποίος ήταν πράκτορας των αρχών ασφαλείας.[7] Η ΠΔ συγκροτείται τον Δεκέμβριο του 1939 και κάνει την επίσημη εμφάνισή της τον Ιανουάριο του 1940. Μάλιστα, αποφάσισε να εκδώσει και δικό της Ριζοσπάστη προκειμένου να προκαλέσει σύγχυση στους κόλπους των Κομμουνιστών. Ο Μύτλας συμμετέχει ενεργά στην ίδρυση και λειτουργία της ΠΔ και μάλιστα είναι από τα θεωρούμενα "καθαρά" στελέχη.[8]

Η ΠΔ βρέθηκε σε έντονη αντιπαράθεση με την ΠΚΕ και συνεχώς αντάλλασσαν κατηγορίες για χαφιεδισμό. Ο ρόλος της ΠΔ άρχισε να αποκαλύπτεται στα τέλη του 1940, όταν ο πλαστός Ριζοσπάστης που εξέδιδε άρχισε να υμνεί τον Μεταξά και να αποκτά έντονο εθνικιστικό και φιλοκαθεστωτικό λόγο. Τελικά, η δράση της ΠΔ, όπως και της ΠΚΕ, έληξε με την έναρξη της γερμανικής Κατοχής το 1941. Καθοδηγητής της από το 1939 μέχρι το 1941 ήταν ο Μιχάλης Τυρίμος[9]. Τον Μάιο του 1941 συγκροτήθηκε η λεγόμενη Νέα Κεντρική Επιτροπή από στελέχη του κόμματος που απέδρασαν από τους τόπους κράτησής τους, που ξεκαθάρισε το τοπίο και έγινε η μόνη και αδιαμφισβήτητη καθοδήγηση του ΚΚΕ.[10].

Μετά τη διάλυση της ΠΔ ο Μύτλας αποχώρησε από την ενεργό δράση και ιδιώτευσε. Ο ρόλος του εξιχνιάστηκε την περίοδο της Κατοχής και προς τα τέλη του 1944, από τις εκθέσεις που έγραψε ο Μιχαηλίδης και ο Τυρίμος προς την ΚΕ του ΚΚΕ, όταν είχε συλληφθεί από την ΟΠΛΑ.[11]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ, Α΄ τόμος 1919-1949, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 2012
  2. ΚΚΕ, "τα επίσημα κείμενα", τόμος Δ', εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 1975
  3. Δημήτρης Μιχελίδης "Ο μυστικός πράκτορας στο ΚΚΕ", Εκδόσεις Γλάρος, Αθήνα 1986
  4. Βασίλης Νεφελούδης "Ακτίνα Θ'", Εκδόσεις της Εστίας, Αθήνα 2007
  5. Περικλής Ροδάκης "Νίκος Ζαχαριάδης", Εκδόσεις Επικαιρότητα, Αθήνα 2007
  6. Ελευθέριος Σταυρίδης "Τα παρασκήνια του ΚΚΕ", Εκδόσεις Σύγχρονη Σκέψις, Αθήνα 1953
  7. Γρηγόρης Φαράκος "Β' Παγκόσμιος Πόλεμος: Σχέσεις του ΚΚΕ και Διεθνούς Κομμουνιστικού Κέντρου", εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2004
  8. Θανάσης Χατζής, "Η Νικηφόρα Επανάσταση που χάθηκε", εκδόσεις Φιλίστωρ, Αθήνα 1996

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ροδάκης (2007), σελ.112-115
  2. Ροδάκης (2007), σελ.112-115
  3. Νεφελούδης (2007), σελ.149-150
  4. Ροδάκης (2007), σελ.112-115
  5. Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ (2012), σελ.342-344
  6. Νεφελούδης (2007), σελ.226-234
  7. Φαράκος (2004), σελ.97, Ροδάκης (2007), σελ. 122-125 & Σταυρίδης (1953), σελ. 452-453
  8. Επίσημα Κείμενα, τόμος Δ (1975), σελ.411
  9. Φαράκος (2004), σελ.319-320
  10. Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ (2012), σελ.378-380
  11. Μιχελίδης (1986), σελ.122-124 & Ροδάκης (2007), σελ. 113-115