Μετάβαση στο περιεχόμενο

Τζιν Τίρνεϊ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Τζιν Τίρνεϊ
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Gene Tierney (Αγγλικά)
ΓέννησηΤζιν Ελάιζα Τίρνεϊ
19 Νοεμβρίου, 1920
Μπρούκλιν, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ
Θάνατος6 Νοεμβρίου 1991 (70 ετών)
Χιούστον, Τέξας, ΗΠΑ
Αιτία θανάτουεμφύσημα
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςGlenwood Cemetery[1][2]
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΑγγλικά
Ομιλούμενες γλώσσεςΑγγλικά[3]
ΣπουδέςBrillantmont International School[4][5]
Πληροφορίες ασχολίας
ΙδιότηταΗθοποιός
Περίοδος ακμής1938 - 1980
Οικογένεια
ΣύζυγοςΌλεγκ Κασίνι (1941 - 1952, διαζύγιο)
Γ. Χάουαρντ Λι (1960 - 1981, θάνατός του)
Τέκνα2
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςΑστέρι στη Λεωφόρο της Δόξας του Χόλιγουντ[6]
Εν ενεργεία1938 έως 1980
Ιστότοπος
www.cmgww.com/stars/tierney/
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Τζιν Ελίζα Τίρνεϊ (αγγλ.: Gene Eliza Tierney, 19 Νοεμβρίου 1920 - 6 Νοεμβρίου 1991)[7] ήταν Αμερικανίδα ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου. Διαθέτοντας ομορφιά και λάμψη (θεωρούταν ως μια από τις ομορφότερες ηθοποιούς της γενιάς της[8][9]) η Τίρνεϊ που ήταν γόνος εύπορης οικογένειας κέντρισε το ενδιαφέρον του σκηνοθέτη Ανατόλ Λίτβακ που την προέτρεψε να γίνει ηθοποιός. Παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα της η δεκαεπτάχρονη, τότε, κοπέλα έκανε το ντεμπούτο της στο Μπρόντγουεϊ στις αρχές του 1938 και σύντομα ακολούθησε και ο κινηματογράφος. Έλαβε παγκόσμια αναγνωρισιμότητα μετά την ερμηνεία της στο φιλμ νουάρ, Λάουρα (Laura) το 1944 και έλαβε υποψηφιότητα για Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου για την ταινία του 1945 Ας την κρίνει ο Θεός (Leave Her to Heaven, 1945). Καθιερώθηκε κατά την δεκαετία του '40 με τους πρωταγωνιστικούς ρόλους στις ταινίες Ο ουρανός ας περιμένει (Heaven Can Wait, 1943), Στην κόψη του ξυραφιού (The Razor's Edge, 1946), Ψυχές στην ομίχλη (The Ghost & Mrs. Muir, 1947) και Ο Γκρεμός (Whirlpool, 1949) και η επιτυχία συνεχίστηκε και μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του '50 με την εμφάνισή της πλάι στον Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ στην ταινία Το αριστερό χέρι του Θεού (The Left Hand of God, 1955).

Η πολύχρονη πάλη της με την μανιοκατάθλιψη, που είχε ως αφετηρία τη γέννα της πρώτης της κόρης, είχε ως αποτέλεσμα να νοσηλευτεί σε νευρολογική κλινική. Αφού βγήκε από την κλινική εμφανίστηκε στις ταινίες Θύελλα στην Ουάσινγκτον (Advise & Consent, 1962) και Ραντεβού με τον θάνατο (Toys in the Attic, 1963) ακολούθησαν μερικές λιγότερο επιτυχημένες ταινίες και σιγά σιγά αποσύρθηκε μένοντας με τον δεύτερο της σύζυγο στο ράντσο τους στο Τέξας.

Απεβίωσε το 1991 από εμφύσημα σε ηλικία 70 ετών[7].

Γεννήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 1920 στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης, κόρη του Χάουαρντ Σέργουντ Τίρνεϊ και της Μπέλε Λαβίνια Τέιλορ. Πήρε το όνομά της από έναν αγαπημένο θείο, ο οποίος πέθανε νέος.[10]  Είχε έναν μεγαλύτερο αδερφό, τον Χάουαρντ Σέργουντ "Μπατς" Τίρνεϊ Τζούνιορ, και μια μικρότερη αδερφή, την Πατρίσια "Πατ" Τίρνεϊ . Ο πατέρας της ήταν επιτυχημένος ασφαλιστικός μεσίτης ιρλανδικής καταγωγής. Η μητέρα της ήταν πρώην καθηγήτρια φυσικής αγωγής.[10] Μεγάλωσε στο Γουε έστπορτ του Κονέκτικατ. Παρακολούθησε το σχολείο Σαιντ Μάργκαρετ στο Γουότερμπαρι του Κονέκτικατ και το Ουνγκόουα στο Φαίρφιλντ.

Πέρασε δύο χρόνια στην Ευρώπη, παρακολουθώντας το Διεθνές Σχολείο Brillantmont στη Λωζάνη της Ελβετίας , όπου έμαθε να μιλά άπταιστα γαλλικά. Επέστρεψε στις ΗΠΑ το 1936 και παρακολούθησε το Miss Porter's School στο Φάρμινγκτον του Κονέκτικατ. Σε ένα οικογενειακό ταξίδι στη Δυτική Ακτή, επισκέφτηκε τα στούντιο της Warner Bros., όπου ο ξάδερφος της μητέρας της – Γκόρντον Χόλινγκχεντ – εργαζόταν ως παραγωγός ιστορικών ταινιών μικρού μήκους. Ο σκηνοθέτης Ανατόλ Λίτβακ, συνεπαρμένος από την ομορφιά της 17χρονης, είπε στην Τίρνεϊ ότι πρέπει να γίνει ηθοποιός. Η Warner Bros. ήθελε να της υπογράψει συμβόλαιο, αλλά οι γονείς της την συμβούλευσαν λόγω του σχετικά χαμηλού μισθού να μην δεχτεί καθώς ήθελαν να πάρει τη θέση της στην κοινωνία.[10]

Σύντομα έχοντας βαρεθεί την κοινωνική ζωή, αποφάσισε να ακολουθήσει μια καριέρα ηθοποιού. Ο πατέρας της είπε: Αν η Τζιν είναι ηθοποιός, θα πρέπει να είναι στο νόμιμο θέατρο.[11] Σπούδασε υποκριτική σε ένα μικρό στούντιο υποκριτικής του Γκρίνουιτς Βίλατζ στη Νέα Υόρκη με δάσκαλο τον ηθοποιό/σκηνοθέτη του Μπρόντγουεϊ Μπένο Σνάιντερ.[12] Έγινε προστατευόμενη του παραγωγού-σκηνοθέτη του Μπρόντγουεϊ Τζορτζ Άμποτ .[11]

Έτος Πρωτότυπος τίτλος Τίτλος στα Ελλνικά Ρόλος
1940 The Return of Frank James Η επιστροφή του εκδικητή [13] Έλινορ Στόουν
Hudson's Bay Ο αντάρτης του Βορρά Μπάρμπαρα Χολ
1941 Tobacco Road Καπνοτόπια Έλι Μέι
Belle Starr Βασίλισσα του βουνού Μπελ Σίρλεϊ / Μπελ Σταρ
Sundown Ηλιοβασίλεμα Ζία
The Shanghai Gesture Αμαρτωλές αγάπες Πόπι
1942 Son of Fury: The Story of Benjamin Blake Ο γιος του πάθους Ιβ
Rings on Her Fingers Το ακρογιάλι του πειρασμού Σούζαν Μίλερ / Λίντα Γουόρδινγκτον
Thunder Birds: Soldiers of the Air Γίγαντες των ουρανών Κέι Σόντερς
China Girl Κατάσκοποι στις φλόγες δεσποινίς Χαόλι Γιανγκ
1943 Heaven Can Wait Ο ουρανός ας περιμένει Μάρθα Στράμπελ Βαν Κλιβ
1944 Laura Λάουρα Λάουρα Χαντ
1945 A Bell for Adano Παύσατε πυρ Τίνα Τομασίνο
Leave Her to Heaven Ας την κρίνει ο Θεός [14] Έλεν Μπέρεντ Χάρλαντ
1946 Dragonwyck Μιράντα Μιράντα Γουέλς
The Razor's Edge Στην κόψη του ξυραφιού Ίζαμπελ Μπράντλεϊ
1947 The Ghost and Mrs. Muir Ψυχές στην ομίχλη Λούσι Μούιρ
1948 The Iron Curtain Το σιδηρούν παραπέτασμα Άννα Γκουζένκο
That Wonderful Urge Παράνομη συμβίωση Σάρα Φάρλεϊ
1950 Whirlpool Ο γκρεμός Αν Σάτον
Night and the City Η νύχτα και η πόλη [15] Μαίρη Μπρίστολ
Where the Sidewalk Ends Κηλίδες στο πεζοδρόμιο [16] Μόργκαν Τέιλορ
1951 The Mating Season Ερωτική φωλιά Μάγκι Κάρλτον
On the Riviera Σκάνδαλα στη Ριβιέρα Λίλι Ντουράν
The Secret of Convict Lake Η λίμνη των καταδίκων Μάρσια Ντόνταρντ
Close to My Heart Καθώς κυλούν τα χρόνια Μιτζ Σέρινταν
1952 Way of a Gaucho Αγάπησα έναν δραπέτη [17] Τερέζα Τσάβες
Plymouth Adventure Ταξίδι χωρίς γυρισμό Ντόροθι Μπράντφορντ
1953 Never Let Me Go Φθάνω την αυγή Μαρία Λαμαρκίνα
Personal Affair Προσωπική υπόθεσις Κέι Μπάρλοου
1954 The Egyptian Ο Αιγύπτιος Βακεταμόν
Black Widow Το ρετιρέ του εγκλήματος Άιρις Ντένβερ
1955 The Left Hand of God Το αριστερό χέρι του Θεού Αν Σκοτ (Σκότι)
1962 Advise & Consent Θύελλα στην Ουάσινγκτον Ντόλι Χάρισον
1963 Toys in the Attic Επικίνδυνη λατρεία Αλμπερτίν Πράιν
1964 The Pleasure Seekers Για τα μάτια μιας Σπανιόλας Τζέιν Μπάρτον
1969 Daughter of the Mind Λενόρ Κόνσταμπλ
  1. (Αγγλικά) Find A Grave. www.findagrave.com/memorial/2670/gene-tierney. Ανακτήθηκε στις 22  Σεπτεμβρίου 2024.
  2. celebritygraveland.com/2020/12/14/gene-tierney/. Ανακτήθηκε στις 22  Σεπτεμβρίου 2024.
  3. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 12017942r. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  4. Michelle Vogel: Gene Tierney: A Biography 2005. 978-0-7864-6442-5. ISBN-13 978-0-7864-6442-5.
  5. Τζιν Τίρνεϊ: Self-Portrait 1979. 0-425-04485-8. ISBN-10 0-425-04485-8.
  6. Ανακτήθηκε στις 6  Ιουνίου 2021.
  7. 1 2 Severo, Richard (8 Νοεμβρίου 1991). «Gene Tierney, 70, Star of 'Laura' And 'Leave Her to Heaven', Dies». The New York Times. Ανακτήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2007.
  8. "Η Τίρνεϊ καθιερώθηκε ως πρωταγωνίστρια που διέθετε ομορφιά και βάθος". Turner Classics Movies
  9. Michelle Vogel, Gene Tierney: A Biography 2005. Φράση: "Αποκαλούμενη ως η πιο όμορφη γυναίκα στην ιστορία του κινηματογράφου, πρωταγωνίστησε σε μια σειρά από κλασικές ταινίες της δεκαετίας του '40."
  10. 1 2 3 Self-Portrait. Tierney and Herskowitz (1979). Wyden Books. pp. 1, 9–10, 14, 18, 19, 21, 23, 25–26, 27, 33, 36, 38, 65–66, 91, 97, 101, 119, 131, 133, 141–42, 144, 150–51, 164–65, 192–192, 207. (ISBN 0883261529)
  11. 1 2 "Debutante Gene Tierney Makes Her Entrance In A Broadway Success", Life Magazine, February 19, 1940. Vol 8, No. 8, p. 25.
  12. Malcolm Goldstein, The Political Stage (Oxford University Press, 1974), 45; Claude Amey, Le Théâtre d'agit-prop de 1917 à 1932 (Lausanne: L'âge d'Homme, 1977), 160; and Edna Nahshon, ed., New York's Yiddish Theater: From the Bowery to Broadway (NY: Columbia University Press, 2016), 179–86.
  13. Πλιάκας, Δημήτρης (6 Φεβρουαρίου 2015). «ΤΖΙΝ ΤΙΡΝΕΪ: Η ΙΔΑΝΙΚΗ FEMME FATALE». Κέντρο Μελετών & Ερευνών για το Σινεμά. Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2026.
  14. Μπαλαχούτης, Κώστας (6 Νοεμβρίου 2019). «Σαν σήμερα έφυγε η ηθοποιός που θεσμοθέτησε το «φιλμ νουάρ»». ogdoo.gr.
  15. Στελλάκη, Αγγελική (5 Σεπτεμβρίου 2012). «Τζιν Τίρνεϊ: η βασανισμένη θεά της μεγάλης οθόνης». Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2026.
  16. «Η Τζιν Τίρνεϊ και η παγίδα της «πιο όμορφης γυναίκας»». Protagon.gr. Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2026.
  17. Papakyriakoy, Dimitris (19 Ιανουαρίου 2023). «Τζιν Τίρνεϊ, η πανέμορφη ηθοποιός που δεν έκανε τη μεγάλη καριέρα». ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ. Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2026.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]