Μετάβαση στο περιεχόμενο

Τζίζρε

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Τζίζρε
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Τζίζρε
37°19′49″N 42°11′5″E
ΧώραΤουρκία
Διοικητική υπαγωγήΣιρνάκ
Έκταση1.200 km²
Υψόμετρο377 μέτρα
Πληθυσμός143.124 (2018)
Ταχ. κωδ.73000–73999
Ζώνη ώραςUTC+03:00
Ώρα στην Τουρκία
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Το Τζίζρε (τουρκικά: Cizre, προφέρεται ˈdʒizɾe; αραβικά: جَزِيْرَة ٱبْن عُمَر,[1][2], εβραϊκά: גזירא,[3] κουρδικά: Cizîr,[4] Cizîra Botan,[5] ή Cizîre,[6] συριακά: ܓܙܪܬܐ ܕܒܪ ܥܘܡܪ,[1][7]) είναι πόλη στο διαμέρισμα Τζίζρε της επαρχίας Σιρνάκ στην Τουρκία.[8] Βρίσκεται στον ποταμό Τίγρη στα σύνορα Συρίας-Τουρκίας και κοντά στα σύνορα Ιράκ-Τουρκίας. Το Τζίζρε βρίσκεται στην ιστορική περιοχή της Άνω Μεσοποταμίας και στην πολιτιστική περιοχή του Βόρειου Κουρδιστάν.[9]

Υπό οθωμανικό έλεγχο, το Τζίζρε παρουσίασε στασιμότητα και μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα είχε παραμείνει ένα μικρό διοικητικό κέντρο επαρχίας, κυριαρχούμενο από ερείπια.[10] Η παρακμή της πόλης συνεχίστηκε, επιδεινωμένη από την κρατικά οργανωμένη καταστροφή του χριστιανικού της πληθυσμού κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων και των Ασσυρίων το 1915,[11] καθώς και από την έξοδο του εβραϊκού της πληθυσμού προς το Ισραήλ το 1951.[12] Άρχισε να ανακάμπτει στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα μέσω αστικής ανασυγκρότησης, ενώ ο πληθυσμός της αυξήθηκε ραγδαία από το 1984 και μετά, καθώς πολλοί κατέφυγαν εκεί για να ξεφύγουν από την τουρκοκουρδική σύγκρουση.[13] Στο τέλος του 20ού αιώνα και στις αρχές του 21ου αιώνα, το Τζίζρε αναδείχθηκε σε πεδίο μάχης μεταξύ Κούρδων μαχητών και του τουρκικού κράτους, το οποίο προκάλεσε σημαντικές καταστροφές στην πόλη για να διατηρήσει τον έλεγχο.[14]

Η πόλη είχε πληθυσμό 130.916 κατοίκους το 2021.[15] Κατοικείται κυρίως από Κούρδους.[15][16]

Μέχρι το 1915, το Τζίζρε είχε ποικίλο πληθυσμό χριστιανών Αρμενίων και Ασσυρίων, που αποτελούσαν το ήμισυ του πληθυσμού της πόλης, Εβραίους και μουσουλμάνους Κούρδους.[17][18] Η γενοκτονία των Αρμενίων και των Ασσυρίων μείωσε σημαντικά τον πληθυσμό της πόλης[19] και μειώθηκε περαιτέρω με την αποχώρηση των Εβραίων το 1950–1951.[12] Ο πληθυσμός άρχισε να ανακάμπτει το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα[19] και αργότερα αυξήθηκε δραματικά από το 1984 και μετά λόγω της κουρδοτουρκικής σύγκρουσης καθώς χιλιάδες άνθρωποι κατέφυγαν στο Τζίζρε για να γλιτώσουν από την πίεση τόσο από τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις όσο και από τους μαχητές του PKK.[13]

  1. 1 2 Carlson, Thomas A. (9 Δεκεμβρίου 2016). «Gazarta». The Syriac Gazetteer. Ανακτήθηκε στις 25 Απριλίου 2020.
  2. Şanlı (2017), σελ. 72.
  3. Sabar (2002), σελ. 121.
  4. Avcıkıran, Adem. Kürtçe Anamnez, Anamneza bi Kurmancî. σελ. 57.
  5. Zaken (2007), σελ. xii.
  6. Biner (2019), σελ. x.
  7. Wilmshurst (2000), σελ. 112.
  8. «Türkiye Mülki İdare Bölümleri Envanteri». T.C. İçişleri Bakanlığı (στα Τουρκικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Ιουλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2022.
  9. «The struggle for autonomy in North Kurdistan: Voices from Cizre». Corporate Watch. 4 Δεκεμβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 2020.
  10. Henning (2018), σελ. 88.
  11. Elisséeff (1986), σελίδες 960–961.
  12. 1 2 Mutzafi (2008), σελ. 10.
  13. 1 2 Marcus (1994), σελ. 18.
  14. «YIKILAN KENTLER RAPORU» (PDF) (στα Τουρκικά). Ένωση Επιμελητηρίων Τούρκων Μηχανικών και Αρχιτεκτόνων. Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 14 Απριλίου 2020.
  15. 1 2 «31 ARALIK 2021 TARİHLİ ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ (ADNKS) SONUÇLARI» (XLS). TÜİK (στα Τουρκικά). Ανακτήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2022.
  16. Baz (2016), σελίδες 77, 107, 110, 139 and 140.
  17. Ternon (2002), σελίδες 179-180.
  18. Karpat (1985), σελίδες 134-135.
  19. 1 2 Elisséeff (1986), σελίδες 960-961.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Τζίζρε στο Wikimedia Commons