Σχεδιασμένη οικονομία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Σχεδιασμένη οικονομία (ή αλλιώς Κεντρική Οικονομία ή Κεντρικώς Σχεδιασμένη Οικονομία) είναι ένα οικονομικό σύστημα κατά το οποίο όλες οι οικονομικές αποφάσεις διαμορφώνονται από τη βούληση του κράτους και όχι από την αλληλεπίδραση μεταξύ των καταναλωτών και των επιχειρήσεων[1]. Αντίθετα με την οικονομία της αγοράς -όπου οι αποφάσεις παραγωγής παίρνονται από ιδιώτες και ιδιωτικές επιχειρήσεις- η σχεδιασμένη οικονομία αποβλέπει στον απόλυτο έλεγχο των πόρων που παράγονται. Την παραγωγή των αγαθών την αναλαμβάνουν κρατικά εργοστάσια και επιχειρήσεις[2].

Χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σχεδιασμένη οικονομία τονίζει κατά πολύ τον χαρακτήρα του κρατικού παρεμβατισμού. Όλοι οι πόροι βρίσκονται υπό την κατοχή του κράτους, το οποίο τους εκμεταλλεύεται όπως εκείνο επιθυμεί χωρίς να βασίζεται στις απαιτήσεις των τελικών καταναλωτών. Η αγορά και οι δυνάμεις της δεν μπορούν να ορίσουν την τιμή για οποιοδήποτε αγοραστικό αγαθό ή υπηρεσία. Σκοπός των οικονομικών δραστηριοτήτων δεν είναι το κέρδος, αντίθετα το κράτος στοχεύει να παρέχει αγαθά και υπηρεσίες σε όλους τους πολίτες.[3]

Σε μια σχεδιασμένη οικονομία, η τιμή των προϊόντων ορίζεται από το κράτος και έτσι μπορεί η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών να τα αποκτήσει. Έτσι υπάρχει και λιγότερη ανισότητα πλούτου. Σε μια σχεδιασμένη οικονομία η ανεργία είναι ανύπαρκτη, γιατί το κράτος τείνει να δίνει εργασία σε όσο περισσότερους πολίτες μπορεί. Δεν υπάρχουν τα απομεινάρια του ανταγωνισμού μεταξύ των εταιρειών του καπιταλισμού.

Επειδή ο καταναλωτής δεν υπολογίζεται κατά τη λήψη των αποφάσεων, τα καταναλωτικά αγαθά είναι λίγα και δεν υπάρχει ποικιλία, πράγμα που για τον καταναλωτή είναι ανώφελο. Η έλλειψη κερδών απομακρύνει τους ξένους επενδυτές από την χώρα. Επίσης χάνεται πολύς χρόνος για τις συνεννοήσεις μεταξύ του κράτους και των εταιρειών.

Παραδείγματα Κρατών με Σχεδιασμένη Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]