Στόμιο Λάρισας
Συντεταγμένες: 39°51′53″N 22°44′2″E / 39.86472°N 22.73389°E
| Στόμιο | |
|---|---|
 | |
| Διοίκηση | |
| Χώρα | Ελλάδα |
| Αποκεντρωμένη Διοίκηση | Θεσσαλίας-Στερεάς Ελλάδας |
| Περιφέρεια | Θεσσαλίας |
| Περιφερειακή Ενότητα | Λάρισας |
| Δήμος | Αγιάς |
| Δημοτική Ενότητα | Ευρυμενών |
| Γεωγραφία | |
| Υψόμετρο | 15 |
| Πληθυσμός | |
| Μόνιμος | 459 |
| Έτος απογραφής | 2021 |
| Πληροφορίες | |
| Ταχ. κώδικας | 400 07 |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Το Στόμιο (ή Στόμιον) είναι παραθαλάσσιος οικισμός της Λάρισας στη Θεσσαλία.[1][2]
Γεωγραφικά στοιχεία - αξιοθέατα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το Στόμιο βρίσκεται στα παράλια του Αιγαίου Πελάγους (Νότιος Θερμαϊκός Κόλπος) στις νότιες εκβολές του Πηνειού ποταμού και σε υψόμετρο 15 μέτρα.[1] Απέχει περίπου 40 χιλιόμετρα βόρεια από την Αγιά (έδρα του δήμου), 46 χιλιόμετρα βορειοανατολικά από την Λάρισα και 24 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από τον Πλαταμώνα.
Είναι τουριστικό θέρετρο που συνδυάζει βουνό (Κίσσαβος) και θάλασσα, ενώ κοντά του βρίσκεται το Δέλτα του Πηνειού. Στη θέση του βρισκόταν η αρχαία πόλη Ευρυμενές.[3] Στα αξιοθέατα είναι το βυζαντινό μοναστήρι Κομνήνειος Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου & Αγίου Δημητρίου (Παναγία Κομνηνείου ή Οικονομείου), στη νότια άκρη του χωριού, στους πρόποδες του Κίσαβου και σε υψόμετρο 180 μέτρα. Η μονή πανηγυρίζει το Δεκαπενταύγουστο, στη γιορτή της Παναγίας.[4]
Το Στόμιο λόγω της πλούσιας αμμουδιάς και της ρηχής παραλίας είναι ιδανικός τόπος για οικογενειακές διακοπές. Σήμα κατατεθέν του Στομίου είναι ο φάρος στην παραλία κοντά στο λιμάνι. Κάθε καλοκαίρι πραγματοποιούνται ποικίλες πολιτιστικές εκδηλώσεις, με αποκορύφωμα τη Γιορτή της Θάλασσας (με τη γιορτή της σαρδέλας), η οποία συγκεντρώνει πλήθος κόσμου από διάφορες περιοχές.[5][6] Άλλωστε το Στόμιο φημίζεται ως ένας από τους μεγαλύτερους ψαρότοπους.
Το Στόμιο έχει δυο εκκλησίες, τον Άγιο Νικόλαο και την Παναγιά Θαλασσινή. Ως πολιούχος εορτάζεται ο Άγιος Νικόλαος. Είναι έδρα δημοτικού, γυμνασίου, αστυνομικού σταθμού, λιμενικού σταθμού, περιφερειακού ιατρείου και δημοτικού κάμπινγκ. Στην περιοχή του Στομίου βρίσκονται οι κατασκηνώσεις του Αγίου Δημητρίου και της Αγίας Παρασκευής καθώς και οι κατασκηνώσεις του ΚΕ.Θ.Ε.Α. στον Απόστολο Παύλο.
Σε απόσταση 15 λεπτών από την παραλία, πάνω στην Όσσα, αναβλύζουν πόσιμα ιαματικά νερά. Συνιστώνται σε περιπτώσεις χλωρώσεως, αναιμίας, ατονίας, δυσπεψίας, δυσμηνόρροιας κ.ά.
Το Δέλτα του Πηνειού, στη βόρεια άκρη του Στόμιου, είναι προστατευόμενος υγροβιότοπος του Ευρωπαϊκού Οικολογικού Δικτύου Natura 2000.[7]
Ονομασία - ιστορικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το Στόμιο παλαιά ονομαζόταν Τσάγεζι.[8] Το όνομα αυτό προέρχεται από την τουρκική γλώσσα (από τις λέξεις Çay (ποτάμι) ağzı (το στόμα) τσάι-αγζή) που σημαίνει «το στόμα του ποταμού» (εκβολή). Και το σημερινό όμως όνομα έχει την ίδια προέλευση λόγω των εκβολών (στόμιο ποταμού) του Πηνειού ποταμού.[9] Το Τσάγεζι αναφέρεται ως το βορειότερο λιμάνι του ελληνικού κράτους από την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας το 1881 ως την ενσωμάτωση της Μακεδονίας το 1912.[10]
Στις 29 Μαρτίου 1883 με το όνομα Τσάγεζι και 321 κατοίκους, ορίστηκε πρωτεύουσα του Δήμου Ευρυμενών, της Επαρχίας Αγυιάς, του Νομού Λαρίσης από τον τότε υπουργό Εσωτερικών του Ελληνικού Βασιλείου, Χαρίλαο Τρικούπη. Στις 31 Αυγούστου 1912 ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Ευρυμενών και ορίζεται ως έδρα κοινότητας με το όνομα Τσάγεζι από τον υπουργό Εσωτερικών Εμμανουήλ Ρέπουλη. Τέλος, στις 4 Νοεμβρίου 1927 μετονομάζεται σε Στόμιον από τον υπουργό Εσωτερικών Αλέξανδρο Ζαΐμη.[11][12][13]
Σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης, μαζί με τον Απόστολο Παύλο, τις Κατασκηνώσεις Αγίου Δημητρίου και τη Μονή Αγίου Δημητρίου αποτελούν την κοινότητα Στομίου που υπάγεται στη Δημοτική Ενότητα Ευρυμενών του Δήμου Αγιάς ενώ σύμφωνα με την απογραφή 2021 απογράφησαν 459 κάτοικοι[14].
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα. 55. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 255.
- ↑ Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. 32. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 132.
- ↑ «Δήμος Ευρυμενών, ιστορικό». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2012. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουλίου 2011.
- ↑ «ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΚΟΜΝΗΝΕΙΟΥ ΣΤΟΜΙΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ». Μοναστήρια της Ελλάδος. 20 Οκτωβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2025.
- ↑ «Στόμιο». old.dimosagias.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2025.
- ↑ «Γιορτή Θάλασσας». old.dimosagias.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2025.
- ↑ votaniki (14 Ιανουαρίου 2019). «Δέλτα Πηνειού (GR1420015)». Βοτανική. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2025.
- ↑ «Πανδέκτης: Tsagezi -- Stomion». pandektis.ekt.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2025.
- ↑ «Το παραθαλάσσιο χωριό της Λάρισας που κάποτε ονομάζονταν «το στόμα του ποταμού» - LarisaNew». 13 Ιουνίου 2024. Ανακτήθηκε στις 3 Απριλίου 2025.
- ↑ Το Τσάγεζι γύρω στα 1900[νεκρός σύνδεσμος]
- ↑ «ΦΕΚ ορισμού ως πρωτεύουσας δήμου (1883, σελίδα 179 ή 649)» (PDF).
- ↑ «ΦΕΚ ορισμού ως πρωτεύουσας κοινότητας (1912, σελίδα 1538, α/α 43)» (PDF).
- ↑ ΦΕΚ μετονομασίας σε Στόμιον (1927, σελίδα 2381, α/α 114). https://www.eetaa.gr/metaboles/fek/1927/fek_306a_1927.pdf.
- ↑ «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 21719 (σελ. 137 του pdf)
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Στόμιο Λάρισας, Ιούνιος 2023 από ψηλά στο https://www.youtube.com/.
- Περισσότερες πληροφορίες γύρω από τις διοικητικές[νεκρός σύνδεσμος] μεταβολές του οικισμού
Οικισμοί του Δήμου Αγιάς | ||
|---|---|---|
| Δημοτική Ενότητα Αγιάς |  | |
| Δημοτική Ενότητα Ευρυμενών | ||
| Δημοτική Ενότητα Λακέρειας | ||
| Δημοτική Ενότητα Μελιβοίας | ||
| ||
 |
Αυτό το λήμμα σχετικά με ένα χωριό της Ελλάδας χρειάζεται επέκταση. Μπορείτε να βοηθήσετε την Βικιπαίδεια επεκτείνοντάς το. |