Προσφυγικά Λεωφόρου Αλεξάνδρας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Προσφυγικά Λεωφόρου Αλεξάνδρας
Είδος πολυκατοικία
Διοικητική υπαγωγή Δήμος Αθηναίων
Τοποθεσία Λεωφόρος Αλεξάνδρας
Χώρα Ελλάδα
Αρχιτέκτονας Κίμων Λάσκαρις
Οι προσφυγικές πολυκατοικίες της Λεωφόρου Αλεξάνδρας (14 Μαρτίου 2015)

Τα προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας είναι ένας πεπαλαιωμένος, πολεοδομικός σχηματισμός που βρίσκεται στην Αθήνα, στην περιοχή των Αμπελοκήπων στο ύψος της Λεωφόρου Αλεξάνδρας 165-169 και αποτελείται από οκτώ πολυκατοικίες σχήματος παραλληλογράμμου και με την μεγάλη πλευρά τους παράλληλα προς τη Λεωφόρο, με συνολικά 228 διαμερίσματα, αρκετά από τα οποία κατοικούνται ακόμη και σήμερα. Μέχρι και τα τέλη σχεδόν της πρώτης δεκαετίας του 2000 ένοικοι διέμεναν σε 90 από αυτά τα διαμερίσματα, με τα υπόλοιπα να έχουν περιέλθει στην ιδιοκτησία του Δημοσίου, προκειμένου να περιληφθούν στη γενικότερη ανάπλαση που ήταν τότε υπό σχεδιασμό και αφορούσε στην ανακατασκευή του γηπέδου του Παναθηναϊκού.

Η κατασκευή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κατοικίες κατασκευάσθηκαν μεταξύ των ετών 1933 και 1935 μερίμνη του ελληνικού κράτους, το οποίο αναζητούσε τρόπους για τη στέγαση των εκατοντάδες χιλιάδων πρόσφυγες που είχαν συρρεύσει στην πρωτεύουσα μετά τη Μικρασιατική καταστροφή. Ο σχεδιασμός τους έγινε με τη συνδρομή δυο γνωστών τεχνοκρατών της εποχής και συγκεκριμένα του αρχιτέκτονα Κίμωνα Λάσκαρι και του πολιτικού μηχανικού Δημητρίου Κυριακού, που υπηρετούσαν στην Τεχνική Υπηρεσία του Υπουργείου Πρόνοιας.

Διαμάχη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χώρο όπου σχεδιαζόταν να κατασκευασθούν αρχικά οι πολυκατοικίες, διεκδικούσαν οι παράγοντες και οι οπαδοί του Παναθηναϊκού, οι οποίοι επεδίωκαν από το 1922 να πετύχουν την ανέγερση γηπέδου σε αυτό ακριβώς το σημείο. Ένα χρόνο μετά (1923) η κατασκευή διακόπηκε άδοξα και η έκταση αποφασίσθηκε βάσει προεδρικού διατάγματος απαλλοτρίωσής της, να χρησιμοποιηθεί για το χτίσιμο προσφυγικών κατοικιών. Τελικά τη λύση έδωσε ο Δήμος Αθηναίων με παραχώρηση προς την ομάδα του οικοπέδου και μεταστέγαση των προσφύγων στο απέναντι ακριβώς σημείο. Κατά τη διάρκεια των Δεκεμβριανών οι πολυκατοικίες αποτέλεσαν στόχο αντιμαχόμενων ομάδων με τα σημάδια από τις ριπές πάνω στους εξωτερικούς τοίχους να παραμένουν ως αδιάψευστοι μάρτυρες. Λόγω της άσχημης εμφάνισης στην οποία έχουν περιέλθει οι συγκεκριμένες κατοικίες τα πρόσφατα χρόνια, υπήρξαν διαμαρτυρίες των γύρω κατοίκων που είχαν να κάνουν με καταγγελίες για καταλήψεις διαμερισμάτων από εξαθλιωμένους αστέγους ή και τοξικομανείς, κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και αισθητική υποβάθμιση της περιοχής. Στα 2009 ωστόσο, μια απόφαση την οποία εξέδωσε το ΚΑΕ περιέπλεξε την κατάσταση. Σύμφωνα με το σκεπτικό της, το συγκρότημα των προσφυγικών πολυκατοικιών χαρακτηρίσθηκε σαν διατηρητέο κτίσμα, βάσει του ιστορικού, πολιτισμικού, κοινωνικοπολιτικού και αρχιτεκτονικού τους υπόβαθρου.

Τα προσφυγικά είναι δείγμα της αρχιτεκτονικής του μοντέρνου κινήματος. Έχουν κηρυχθεί από την Πολιτεία διατηρητέα ενώ έχουν υπάρξει πολλές σκέψεις για την αποκατάσταση και τη χρήση με άξονα κύρια την κατοικία αλλά και την δημιουργία ξενώνα για τους συγγενείς των ασθενών του Αγ. Σαββα.