Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πεϊνιρλί

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Το πεϊνιρλί (γνωστό και ως γιαγλία στην ποντιακή διάλεκτο)[1] είναι ένα είδος μακρόστενης ανοιχτής πίτας σε σχήμα βάρκας, που στο εσωτερικό της περιέχει κατά βάση κίτρινο τυρί, πάνω στο οποίο, μπορούν να προστεθούν αλλαντικά ή λαχανικά, διαφόρων ειδών. Η καταγωγή του είναι από τη Μικρά Ασία και η παρασκευή του καθιερώθηκε μετά την άφιξη των Ελλήνων της Μικράς ασίας στον ελλαδικό χώρο.[2]

Η λέξη πεϊνιρλί ετυμολογικά προέρχεται από την τουρκική λέξη peynirli (όπου peyinir = τυρί) που σημαίνει «με τυρί».[3]

Στην Τουρκία, από την άλλη, σήμερα είναι γνωστό ως pide (πίντε), ονομασία που προέρχεται ετυμολογικά από την ελληνική λέξη πίτα, η οποία πέρασε από τα μεσαιωνικά ελληνικά στα οθωμανικά τουρκικά.[4][5]

Το πεϊνιρλί είναι παραδοσιακό ποντιακό ορεκτικό[6], το οποίο έφτασε στην Ελλάδα μαζί με τους Έλληνες πρόσφυγες από την Μικρά Ασία και τον Πόντο κατά το πρώτο τέταρτο του 20ού αιώνα. Είναι ένα είδος ζύμης σε σχήμα μακρόστενης βάρκας. Η βασική πρώτη ύλη είναι μαλακή ζύμη, που γεμίζεται με τυρί, αλλαντικά και λαχανικά. Ψημένο το πεϊνιρλί έχει μια τραγανή υφή αλλά όχι σκληρή κρούστα. Παραδοσιακά στο κέντρο περιείχε παστουρμά, ο οποίος με το πέρασμα των χρόνων αντικαταστάθηκε από κιμά, σαλάμι, ζαμπόν, μπέικον κλπ. Μπορούμε να συναντήσουμε διάφορα είδη, όπως το απλό πεϊνιρλί (μόνο με τυρί), το πεϊνιρλί με φέτα, με πρόσθετα λαχανικά, κιμά κ.α. αλλά και παραλλαγές όπως πχ. το σκεπαστό πεϊνιρλί.

  1. https://www.gastronomos.gr/syntagh/giaglia-to-peinirli-sta-pontiaka/178375/
  2. https://www.kallitexnikistegipontion.gr/giaglia/
  3. https://www.i-diadromi.gr/2013/09/blog-post_6153.html
  4. Aristotle University of Thessaloniki, Λεξικό της κοινής Νεοελληνικής
  5. Liddell, Henry George· Scott, Robert· Jones, Henry Stuart. A Greek–English Lexicon.
  6. https://www.greekouzina.gr/peinirli-pontiako/

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Λεξιλογικός ορισμός του πεϊνιρλί στο Βικιλεξικό
  • Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Πεϊνιρλί στο Wikimedia Commons