Νιτρώδης ισοπροπυλεστέρας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Νιτρώδης ισοπροπυλεστέρας
Isopropyl-nitrite-2D-skeletal.png
Isopropyl nitrite 3d structure.png
Γενικά
Όνομα IUPAC Νιτρώδης ισοπροπυλεστέρας
2-νιτρωζοξυπροπάνιο
Άλλες ονομασίες Νιτρισοπροπύλιο
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος C3H7NO2
Μοριακή μάζα 89,09 amu
Σύντομος
συντακτικός τύπος
CH3CH(ONΟ)CH3
Αριθμός CAS 541-42-4
SMILES O=NOC(C)C
InChI 1S/C3H7NO2/c1-3(2)6-4-5/h3H,1-2H3
PubChem CID 10929
ChemSpider ID 10466
Δομή
Ισομέρεια
Γεωμετρικά ισομερή 2
Φυσικές ιδιότητες
Σημείο βρασμού 40°C
Πυκνότητα 868,4 kg/m³
Χημικές ιδιότητες
Επικινδυνότητα
Κίνδυνοι κατά
NFPA 704

NFPA 704.svg

4
2
2
 
Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος (25°C, 100 kPa).

Ο νιτρώδης ισοπροπυλεστέρας (αγγλικά: isopropyl nitrite) είναι οργανική χημική ένωση, που περιέχει άνθρακα, υδρογόνο, άζωτο και οξυγόνο, με μοριακό τύπο C3H72. Χημικά, αποτελεί τον ισοπροπυλεστέρα του νιτρώδους οξέος.

Μπορεί να παραχθεί από την ισοπροπανόλη:[1]

Ο χημικά καθαρός νιτρώδης ισοπροπυλεστέρας, στις κανονικές συνθήκες περιβάλλοντος, είναι διαυγές ωχροκίτρινο ελαιώδες υγρό.[2]

Εφαρμογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο νιτρώδης ισοπροπυλεστέρας είναι μια από τις ενώσεις που χρησιμοποιήθηκαν ως εισπνεόμενα φάρμακα που προκαλούν μια σύντομη ευφορία.

Όμως, ο νιτρώδης προπυλεστέρας έχει σε μεγάλο βαθμό αντικατασταθεί από το νιτρώδη ισοβουτυλεστέρα (ή και από το νιτρώδη αμυλεστέρα).

Ασφάλεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έχει συσχετιστεί με την ωχροπάθεια στο μάτι, όρασης με κεντρικά σκοτώματα, που συνδέονται με διμερείς κίτρινες κηλίδες βοθρίου και τη διαταραχή στο εσωτερικό/εξωτερικό τμήμα συμβολής[3], η οποία μπορεί να είναι αναστρέψιμη.[4]

Σημειώσεις και αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Semon, W. L.; Damerell, V. R. (1943), «Dimethylglyoxime», Org. Synth., http://www.orgsyn.org/orgsyn/orgsyn/prepContent.asp?prep=cv2p0204 ; Coll. Vol. 2: 204 . Προσαρμογή για τον ισοπροπυλεστέρα.
  2. Handbook of Chemistry and Physics, CRC Press, 85η έκδοση
  3. Davies, AJ; Kelly, SP; Naylor, SG; Bhatt, PR; Mathews, JP; Sahni, J; Haslett, R; McKibbin, M (2012). «Adverse ophthalmic reaction in poppers users: case series of 'poppers maculopathy'». Eye (Lond) 26: 1479–86. doi:10.1038/eye.2012.191. PMID 23079752. 
  4. Inserm. «Des pertes visuelles chez les consommateurs de poppers». www.inserm.fr (στα Γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2017. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Isopropyl nitrite της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).