Ναός του Ηρακλή (Ακράγαντας)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ο ναός του Ηρακλή είναι ένας ελληνικός ναός στην Κοιλάδα των ναών στην αρχαία πόλη του Ακράγαντα (μετέπειτα Αγκριτζέντο).

Το κτήριο είναι σε αρχαϊκό, δωρικό ρυθμό και οικοδομήθηκε στον λόφο των ναών, σε ένα βραχώδες ύψωμα πλησίον της Χρυσής Έπαυλης (villa Aurea). Το όνομα δόθηκε από τους σύγχρονους λογίους, που βασίστηκαν στον Κικέρωνα, που αναφέρει έναν ναό του Ηρακλή "όχι μακριά από την αγορά" (Verrine II, 4.94). Ο ίδιος γράφει, πως ο ναός περιείχε ένα άγαλμα του ήρωα. Αν και η θέση της αγοράς δεν έχει αποδειχθεί, ο προσδιορισμός του ναού παρέμεινε.

Ο ναός του Ηρακλή στην Κοιλάδα των ναών του Ακράγαντα.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Είναι γενικά αποδεκτό, πως ο ναός κτίστηκε στα τέλη του 6ου αι. και αυτό τον κάνει τον αρχαιότερο από τους ναούς του Ακράγαντα. Η χρονολόγηση αυτή προκύπτει από τον ρυθμό του: τις αναλογίες, τον αριθμό κιόνων, το σχήμα τους και τα κιονόκρανά τους. Άλλοι ερευνητές πιστεύουν, ότι σχετίζεται με τον τύραννο Θήρωνα του Ακράγαντα (488-473/2 πΧ), καθώς βλέπουν νεωτερισμούς, ασυμβίβαστους με τις τεχνικές του 6ου αι. Αν είναι έτσι, θα πρέπει ο ναός να είναι της Αθηνάς, όπως αναφέρει ο Πολύαινος ο ρήτορας στο έργο του Στρατηγικόν (Κεφ. 6.51), όπου περιγράφονται οι οικοδομικές δραστηριότητες του τυράννου.

Τα θεμέλια του ναού τέθηκαν πριν τη μάχη της Ιμέρας (480 πΧ), αλλά η ολοκλήρωσή του χρειάστηκε περισσότερα από δέκα έτη. Των υπολειμμάτων του θριγκού είναι προβληματική η χρονολόγηση, καθώς υπάρχουν δύο είδη κυματίου με υδρορροή και λεοντοκεφαλές: το πρώτο, λιγότερα διατηρημένο του πρώτου, είναι της δεκαετίας του 460 πΧ., ενώ το δεύτερο ανήκει στα μέσα του 5ου αι. Φαίνεται πως το πρώτο κυμάτιο αντικαταστάθηκε μία δεκαετία μετά.

Ο πρόναος, ο σηκός και ο οπισθόδομος του ναού.

Το κτήριο ανακαινίστηκε κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, με μερικές τροποποιήσεις: ο σηκός διαιρέθηκε σε τρία μέρη, ίσως για λατρεία πολλών θεοτήτων. Αν ήταν σε χρήση τον 4ο-5ο αι. θα σχετίστηκε με τις εκτελέσεις των εθνικών, όταν η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία είχε γίνει πια χριστιανική.

Τον 20 αι. έγιναν επεμβάσεις αναστύλωσης και εννέα κίονες αποκαταστάθηκαν στη νοτιο-ανατολική πλευρά, καθώς και κιονόκρανα και τμήμα του θριγκού.

Αρχιτεκτονικός χαρακτηρισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κρηπίδωμα έχει τρεις βαθμίδες. Κάτω από αυτό, επειδή το υπέδαφος δεν ήταν ομαλό, έγινε μία υποδομή στο βόρειο και στο δυτικό μέρος του. Ο ναός είναι περίπτερος μα ασυνήθιστα επιμήκεις αναλογίες: 67 μ. Χ 25,34 μ. με έξι κίονες στην πρόσοψη (εξάστυλος) και 15 (6 Χ 2 + 3) στις πλευρές. Στο εσωτερικό της περίστασης ήταν ο πρόνας εν παραστάσει, ο σηκός και ο οπισθόδομος εν παραστάσει. Τα υπολείμματα των παραστάδων δείχνουν, ότι ο ναός καταστράφηκε από σεισμό.

Μεταξύ των τοίχων του προνάου και του σηκού υπάρχει κλίμακα, που οδηγεί στη στέγη, τυπικό χαρακτηριστικό των ναών του Ακράγαντα. Οι υψηλοί κίονες φέρουν ευρέα κιονόκρανα, με απόσταση μεταξύ του κορμού του κίονα και του εχίνου του, που μάλλον φανερώνει την σχετική αρχαιότητα του κτίσματος: μαζί με το μάκρος του μήκους του και τη μεγάλη απόσταση της κιονοστοιχίας από τον σηκό, ο ναός φαίνεται να προηγείτο των άλλων περίπτερων ναών του Ακράγαντα κατά 30 έτη τουλάχιστο.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]