Μετάβαση στο περιεχόμενο

Νάντια Κομανέτσι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Νάντια Κομανέτσι
Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1976
Προσωπικές Πληροφορίες
Γέννηση12 Νοεμβρίου 1961 (1961-11-12) (64 ετών)
Ονέστι, Ρουμανία
ΚατοικίαΝόρμαν, ΗΠΑ
Έτη δραστηριοποίησης1970 - 1984
Ύψος1,63 μέτρα
Άθλημα
ΆθλημαΕνόργανη γυμναστική
Μετάλλια
Χώρα συμμετοχής:  Ρουμανία
Διοργάνωση 1ο 2ο 3ο
Ολυμπιακοί Αγώνες 5 3 1
Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ενόργανης Γυμναστικής 2 2 0
Παγκόσμιο Κύπελλο Ενόργανης Γυμναστικής 2 1 0
Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ενόργανης Γυμναστικής 9 2 1
Σύνολο 18 8 2
Ολυμπιακοί Αγώνες
ΧρυσόΜόντρεαλ 1976Σύνθετο ατομικό
ΧρυσόΜόντρεαλ 1976Ασύμμετροι ζυγοί
ΧρυσόΜόντρεαλ 1976Δοκός
ΧρυσόΜόσχα 1980Δοκός
ΧρυσόΜόσχα 1980Ασκήσεις εδάφους
ΑργυρόΜόντρεαλ 1976Σύνθετο ομαδικό
ΑργυρόΜόσχα 1980Σύνθετο ομαδικό
ΑργυρόΜόσχα 1980Σύνθετο ατομικό
ΧάλκινοΜόντρεαλ 1976Ασκήσεις εδάφους

Η Νάντια Έλενα Κομανέτσι (Nadia Elena Comăneci, γεννήθηκε 12 Νοεμβρίου 1961) είναι Ρουμάνα πρώην αθλήτρια της ενόργανης γυμναστικής. Ήταν η πρώτη αθλήτρια της ενόργανης γυμναστικής που βαθμολογήθηκε με το τέλειο 10 σε Ολυμπιακούς Αγώνες.[1] Συχνά θεωρείται ως η κορυφαία του αθλήματος όλων των εποχών,[2][3][4][5] καθώς και μία από τις καλύτερες σε όλα τα αθλήματα.[6][7][8][9] Το 1999 η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή την επέλεξε στους εννέα καλύτερους όλων των σπορ του 20ού αιώνα και κορυφαία του αθλήματός της ανεξαρτήτως φύλου.[10] Το 2024 η Διεθνής Ένωση Αθλητικού Τύπου (AIPS) την ψήφισε ως δεύτερη καλύτερη αθλήτρια των 100 χρόνων της μετά τη Σερένα Ουίλιαμς.[11][12][13] Την ίδια θέση κατέλαβε και από το Συνέδριο της Ένωσης τρεις μήνες νωρίτερα.[14][15][16]

Ξεκίνησε την ενασχόληση με το άθλημα από την παιδική ηλικία και το ταλέντο της την ανέδειξε σε πρωταθλήτρια Ευρώπης στην ηλικία ρεκόρ των 13 ετών. Η παγκόσμια αναγνώρισή της έγινε με εκκωφαντικό τρόπο, συνδέοντάς την τόσο με το άθλημά της όσο και με την τελειότητα.[17][18] Συμμετείχε σε δύο διοργανώσεις Ολυμπιακών Αγώνων και κατέκτησε πέντε χρυσά μετάλλια, όλα σε ατομικά αγωνίσματα.[19] Ίσως η πιο φημισμένη αθλήτρια γυμναστικής στον κόσμο, η Κομανέτσι επαινέθηκε για την τέχνη και τη χάρη της,[20] η οποία έφερε εκτεταμένη παγκόσμια δημοτικότητα στο άθλημα στα μέσα της δεκαετίας του 1970.[21]

Βιογραφία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτα χρόνια

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Νάντια Κομανέτσι γεννήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 1961 στο Ονέστι, μια μικρή βιομηχανική πόλη στα Καρπάθια Όρη της Ρουμανίας, από πατέρα μηχανικό αυτοκινήτων και μητέρα εργάτρια εργοστασίου.[22][23] Η μητέρα της, όταν ήταν έγκυος σε αυτήν, έβλεπε μια ταινία που η κύρια πρωταγωνίστρια ονομαζόταν Νάντια, και γι' αυτό αποφάσισε να δώσει στην κόρη της αυτό το όνομα.[24] Έχει έναν μικρότερο αδερφό, τον Άντριαν. Σε μια συνέντευξη του 2011, η μητέρα της είπε ότι την έγραψε σε μαθήματα γυμναστικής επειδή, ως παιδί, ήταν τόσο γεμάτη ενέργεια και δραστήρια που ήταν δύσκολο να τη διαχειριστεί κανείς.[25]

Έτσι, άρχισε την ενασχόληση με τη γυμναστική στα 6 της χρόνια, και είχε ως πρώτο προπονητή τον Μαρσέλ Ντάνκαν όταν εγγράφηκε στον αθλητικό σύλλογο γυμναστικής «Φλάκαρα» Ονέστι.[26] Στα 7 της χρόνια, την παρατήρησε στο σχολείο της ο Μπέλα Κάρολι, που του προκάλεσε εντύπωση ότι «δεν γνωρίζει φόβο» στη δοκιμή που της έκανε στη δοκό ισορροπίας και την πήρε στη νεοσύστατη σχολή του που ιδρύθηκε στο Ονέστι. Επρόκειτο για το πρώτο ειδικό αθλητικό σχολείο στη χώρα που έδινε τη δυνατότητα διαμονής σε αυτό για μαθητές προερχόμενους από άλλες πόλεις. Η Κομανέτσι έμενε κοντά και διέμενε στο σπίτι της. Ιστορικά, ο Κάρολι υπήρξε ένας από τους πιο επιτυχημένος προπονητές στην ιστορία του αθλήματος και μεταγενέστερα υπήρξε προπονητής σε πολλούς εξέχοντες Αμερικανούς αθλητές,[23][27][28]

Από την πρώτη στιγμή, ο Κάρολι εισήγαγε την Κομανέτσι σε ένα αυστηρό πρόγραμμα προπόνησης, συχνά καταπιεστικό, που η ίδια αργότερα αναγνώρισε την συμβολή του στην επιτυχία της.[29][30][31]

Καριέρα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα πρώτα χρόνια

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο πρώτο της εθνικό πρωτάθλημα το 1970, τερμάτισε στην 13η θέση, κερδίζοντας το χρυσό μετάλλιο στο ομαδικό. Την επόμενη χρονιά, όμως, τερμάτισε πρώτη σε ηλικία εννέα ετών, γεγονός που την καθιστούσε ως τη νεότερη αθλήτρια που κέρδισε το εθνικό πρωτάθλημα της χώρας της.[32][33] Το 1971 συμμετείχε στον πρώτο της διεθνή αγώνα, έναν διπλό αγώνα εφήβων μεταξύ Ρουμανίας και Γιουγκοσλαβίας, κερδίζοντας τον πρώτο της τίτλο στο σύνθετο ατομικό και συνεισφέροντας στο χρυσό μετάλλιο της ομάδας. Τα επόμενα χρόνια, αγωνίστηκε ως νεανίδα σε πολυάριθμους εθνικούς αγώνες στη Ρουμανία και σε διπλούς αγώνες με χώρες όπως η Ουγγαρία, η Ιταλία και η Πολωνία.[34] Οι εντυπώσεις που άφησε, ήδη από το 1973 περιγράφηκαν από την εφημερίδα Sportul ως «το μικρό κορίτσι που κάνει θαύματα».[35] Το 1975 συμμετείχε στο Champions All του Λονδίνου. Εξέπληξε τόσο το κοινό όσο και τους κριτές με τα τολμηρά της κατορθώματα. Οι κινήσεις της στους ασύμμετρους ζυγούς ήταν ιδιαίτερα επικίνδυνες και σχολιάζοντας αυτόν τον αγώνα, το περιοδικό International Gymnast προειδοποίησε τους αναγνώστες να προσέξουν την ιδιοφυΐα της, η οποία θεωρούσαν σίγουρο ότι θα άνθιζε σε περίπου τέσσερα χρόνια.

Η πρώτη της σημαντική διεθνής επιτυχία ήρθε την ίδια χρονιά της χρόνια, όπου κέρδισε το χρυσό μετάλλιο σε όλα τα αθλήματα εκτός από τις ασκήσεις εδάφους, όπου πήρε το ασημένιο, στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα που διεξήχθη στη Νορβηγία.[36][37] Η εμφάνιση της ήταν η πιο επιτυχημένη στα τρία ευρωπαϊκά πρωταθληματα που συμμετείχε και αποτέλεσε έκπληξη καθώς ήταν η μικρότερη σε ηλικία νικήτρια στην ιστορία.[30][38] Το ειδησιογραφικό πρακτορείο United Press International την επέλεξε ως αθλήτρια της χρονιάς από όλα τα αθλήματα.[39]

Τον Μάρτιο του 1976 η Κομανέτσι αγωνίστηκε στην εναρκτήρια έκδοση του Αμερικανικού Κυπέλλου στο Μάντισον Σκουέαρ Γκάρντεν στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης. Έλαβε σπάνιες βαθμολογίες με 10, που σήμαιναν ένα τέλειο πρόγραμμα χωρίς καμία έκπτωση, για το άλμα της στο προκριματικό στάδιο και για το πρόγραμμα ασκήσεων εδάφους στον τελικό του ατομικού, τον οποίο κέρδισε.[40][41][42] Επίσης, έγινε η πρώτη αθλήτρια που εκτέλεσε διπλή ανεστραμμένη τούμπα ως σημείο εκκίνησης στους ασύμμετρους ζυγούς.[43] Κατά τη διάρκεια αυτής της διοργάνωσης, η Κομανέτσι συνάντησε τον Αμερικανό γυμναστή Μπαρτ Κόνερ για πρώτη φορά (επίσης νικητή του σύνθετου ατομικού, μετέπειτα σύζυγό της.[44]

Ολυμπιακοί Αγώνες 1976

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πριν την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων του 1976, η Κομανέτσι ήταν ήδη μια αναγνωρίσιμη αθλήτρια στο χώρο της, αλλά όχι έξω από αυτόν. Στο Μόντρεαλ, σε ηλικία 14 ετών και 8 μηνών, αναδείχθηκε στη σημαντικότερη μορφή των Αγώνων. Στους ασύμμετρους ζυγούς σημείωσε την υψηλότερη βαθμολογία όλων των εποχών στο άθλημα, δηλαδή το τέλειο 10, κάτι που επανέλαβε άλλες έξι φορές στη διοργάνωση και δεν έχει έκτοτε επαναληφθεί.[45][46][47] Στις 18 Ιουλίου 1976, η Κομανέτσι έγραψε ιστορία στους Ολυμπιακούς Αγώνες: κατά τη διάρκεια του σύνθετου ομαδικού των αγώνων, της απονεμήθηκε το πρώτο τέλειο δέκα στην Ολυμπιακή γυμναστική για την επίδοσή της στους ασύμμετρους ζυγούς. Υπήρξε ασυνήθιστη καθυστέρηση στην ανακοίνωση του αποτελέσματος. Ο επίσημος κατασκευαστής του πίνακα αποτελεσμάτων των Ολυμπιακών Αγώνων, είχε οδηγηθεί στην πεποίθηση ότι οι αθλήτριες δεν μπορούσαν να λάβουν τέλειο δεκάρι και δεν είχε προγραμματίσει τον πίνακα αποτελεσμάτων ώστε να εμφανίζει αυτό το αποτέλεσμα. Το τέλειο δέκα της Κομανέτσι εμφανίστηκε έτσι ως "1,00", ο μόνος τρόπος με τον οποίο οι κριτές μπορούσαν να υποδείξουν ότι είχε λάβει 10. Αρχικά, το γυμναστήριο ήταν σιωπηλό, μη κατανοώντας πώς αυτή η τεχνική μπορούσε να λάβει τόσο χαμηλή βαθμολογία. Αργότερα, η τότε μικρόσωμη αθλήτρια του 1,51 μέτρων και βάρους 40 κιλών δήλωσε ότι ούτε και αυτή είχε καταλάβει τι είχε συμβεί. Η αναμέτρηση με τους Σοβιετικές αθλήτριες είχε ξεκινήσει για τα καλά με τις διαμαρτυρίες της προπονήτριας Λαρίσας Λατίνινα όμως να μην έχουν κανένα αποτέλεσμα μέσα στην επευφημία των 18.000 θεατών.[23][48][49]

Η γαλλική εφημερίδα Liberation έγραψε πως «η Νάντια Κομανέτσι είχε την φαινομενικά παράλογη, τρελή τόλμη ενός πουλιού χωρίς να υπάρχει αμφιβολία για την πτήση ενός πουλιού».[50] Στην Ολυμπιάδα αυτή κέρδισε άλλα δύο χρυσά μετάλλια στο σύνθετο ατομικό και στη δοκό ισορροπίας και στους ασύμμετρους ζυγούς. Κέρδισε επίσης ένα χάλκινο μετάλλιο στις ασκήσεις εδάφους και ένα αργυρό ως μέλος του σύνθετου ομαδικού, ενώ το μόνο από τα όργανα που δεν κατάφερε να βρεθεί στο βάθρο ήταν στο άλμα, μένοντας τέταρτη.[2][22] Σε ηλικία 14 ετών και 250 ημερών έγινε η νεότερη αθλήτρια στην ιστορία που έγινε χρυσή Ολυμπιονίκης.[51] Ήταν επίσης η πρώτη Ρουμάνα αθλήτρια γυμναστικής που κέρδισε τον Ολυμπιακό τίτλο στο σύνθετο ατομικό.[52] Μπήκε στο βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες, με το πρώτο 10 στη γυμναστική στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων, το υψηλότερο σύνολο στο σύνθετο ατομικό - 79,275 από τους 80 δυνητικούς βαθμούς και ως η νεότερη Ολυμπιονίκης της γυμναστικής.[26]

Στους ασύμμετρους ζυγούς των Ολυμπιακών Αγώνων του 1976.

Μετά από τους Ολυμπιακούς Αγώνες, της απονεμήθηκε ο τίτλος του Ήρωα της Σοσιαλιστικής Εργασίας της Ρουμανίας. Η Κομανέτσι ήταν η νεότερη που κέρδισε το βραβείο αυτό κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Νικολάε Τσαουσέσκου.[51][53] Τόσο το BBC όσο και το Associated Press την αξιολόγησαν ως καλύτερη αθλήτρια της χρονιάς.[54][55] Τα επιτεύγματά της ήταν πρωτόγνωρα, η αναγνωρισιμότητά της έγινε πολύ εκτεταμένη, η πρώτη αθλήτρια που απέκτησε τέτοια φήμη σε πρώιμη εφηβική ηλικία και την οδήγησε σε εξώφυλλα τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς και μέσα σε μια εβδομάδα στα περιοδικά Time, Newsweek και Sports Illustrated.[56][57] Η δημοσιότητα που απέκτησε οδήγησε σε υπερβολικές φήμες σχετικά με τη ζωή της από τους κακοπροαίρετους δημοσιογράφους των δυτικών χωρών στα ταξίδια της στο εξωτερικό. Το φαινόμενο επιτάθηκε μετά το 1989 και η ίδια συχνά αναγκάστηκε να τα διαψεύδει.[24][58][59]

Μετέπειτα σταδιοδρομία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1977, κατέκτησε δύο χρυσά μετάλλια στο σύνθετο ατομικό και στους ασύμμετρους ζυγούς και ένα αργυρό στο άλμα βαθμολογούμενη με 10 στις ασκήσεις εδάφους του πρώτου, όμως η ρουμανική ομάδα αποχώρησε στη μέση της διοργάνωσης ως διαμαρτυρία για ορισμένες αποφάσεις των κριτών.[60] Ακόλουθα, η Ρουμανική Ομοσπονδία Γυμναστικής στέρησε την Κομανέτσι από τους μακροχρόνιους προπονητές της και την έστειλε στο Βουκουρέστι για να προπονηθεί στο αθλητικό κέντρο. Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1978 στο Στρασβούργο ήταν σημαντικά ψηλότερη και βαρύτερη από ό,τι ήταν στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1976 έχοντας μπει στην εφηβεία. Μια πτώση στους ασύμμετρους ζυγούς είχε ως αποτέλεσμα την τέταρτη θέση στο σύνθετο ατομικό πίσω από τρεις Σοβιετικές αθλήτριες, κέρδισε τον τίτλο στη δοκό ισορροπίας και ένα αργυρό μετάλλιο στο άλμα. Μετά το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1978, η Κομανέτσι επέστρεψε στην Ντέβα, στην οποία είχε μετακομίσει μετά την Ολυμπιάδα, και στη σχολή του Κάρολι χάνοντας βάρος.[21] Το 1979 κέρδισε τον τρίτο συνεχόμενο ευρωπαϊκό τίτλο της στο σύνθετο ατομικό και έγινε η πρώτη αθλήτρια γυμναστικής, άνδρας ή γυναίκα, που κατάφερε κάτι τέτοιο.[40] Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, ήταν πρώτη στο σύνθετο ατομικό, ο μόνος αντίστοιχος τίτλος της καριέρας της. Νοσηλεύτηκε πριν από το μέρος του ομαδικού αγώνα για δηλητηρίαση του αίματος, η οποία είχε προκληθεί από κόψιμο στον καρπό της από την μεταλλική πόρπη της λαβής της. Παρά τις εντολές των γιατρών, έφυγε από το νοσοκομείο και αγωνίστηκε στη δοκό ισορροπίας, όπου βαθμολογήθηκε με 9,95. Η απόδοσή της βοήθησε τους Ρουμάνους να κερδίσουν το χρυσό μετάλλιο στο ομαδικό. Μετά τους αγώνες νοσηλεύτηκε για αρκετές ημέρες.[24][61]

Με φλεγμονή του ισχιακού νεύρου,[33] συμμετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1980 στη Μόσχα, όπου κατέκτησε δύο χρυσά μετάλλια, ένα στη δοκό ισορροπίας και ένα στις ασκήσεις εδάφους (από κοινού με τη Σοβιετική Νέλι Κιμ, εναντίον της οποίας είχε επίσης αγωνιστεί σε πολλαπλές μεγάλες διοργανώσεις). Κέρδισε επίσης δύο ασημένια μετάλλια, ένα στο σύνθετο ομαδικό και ένα στο σύνθετο ομαδικό, αρκετά ώστε να είναι και πάλι η αθλήτρια με την καλύτερη συγκομιδή μεταλλίων ανάμεσα στις γυμνάστριες. Η πτώση της στους ασύμμετρους ζυγούς κατά τη διάρκεια του σύνθετου ομαδικού, της κόστισε σημαντικά, παίρνοντας βαθμολογία 9,50.[62][63]

Ψηλότερη κατά 10 εκατοστά και βαρύτερη κατά έξι κιλά σε σύγκριση με τη διοργάνωση του Μόντρεαλ, βαθμολογήθηκε δύο φορές με 10, μία στους ασύμμετρους ζυγούς και μία στη δοκό ισορροπίας.[64][65] Η μονομαχία με τις αθλήτριες της Σοβιετικής Ένωσης ήταν και πάλι έντονη, με τις τελευταίες να είναι τελικά οι νικήτριες στο ομαδικό για όγδοη συνεχή φορά, καθώς και στο σύνθετο ατομικό. Προέκυψαν διαμάχες σχετικά με τη βαθμολογία στους αγώνες σύνθετου και των ασκήσεων εδάφους, αυτή τη φορά με τη ρουμανική πλευρά και τον Κάρολι να διαμαρτύρονται.[66][67] Από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2021, είναι η μόνη αθλήτρια γυμναστικής που υπερασπίστηκε το χρυσό της μετάλλιο στη δοκό ισορροπίας.

Από το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα της Πράγας το 1977.

Το 1981, η Κομανέτσι συμμετείχε σε μια επίσημη περιοδεία στις Ηνωμένες Πολιτείες με την ονομασία «Νάντια '81» και οι προπονητές της Μπέλα και Μάρτα Κάρολι ηγούνταν της ομάδας. Η αποστολή ήταν επικερδής για τη Ρουμανική Ομοσπονδία, αλλά στο τέλος της το ζεύγος Κάρολι αυτομόλησε στις ΗΠΑ και το καθεστώς της Ρουμανίας νιώθοντας ότι η Κομανέτσι ήταν εθνικό κεφάλαιο, και πιθανολογώντας μια πιθανή αποσκίρτησή της δεν της επέτρεπε να ταξιδέψει εκτός χώρας στη συνέχεια, πλην ταξιδιών στη Σοβιετική Ένωση και στην Κούβα.[40][52] Έτσι, συμμετείχε μόνο στην Πανεπιστημιάδα του 1981 στο Βουκουρέστι, όπου κατέκτησε και τα πέντε χρυσά μετάλλια.[34][68]

Οι περιορισμοί αυτοί την οδήγησαν να αποχωρήσει από την ενεργό δράση, κάτι που έγινε επίσημα στις 7 Μαΐου 1984 στο Βουκουρέστι, παρουσία του προέδρου της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής Χουάν Αντόνιο Σαμαράνκ, ο οποίος της απένειμε την ανώτατη αθλητική διάκριση, το Ολυμπιακό Τάγμα (χάλκινο). Παραμένει η μικρότερη σε ηλικία αθλήτρια που έλαβε την τιμή.[69][70] Κλείνοντας την καριέρα της, είχε κατακτήσει δύο χρυσά μετάλλια σε παγκόσμια πρωταθλήματα και εννέα σε ευρωπαϊκά.[34] Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984 στο Λος Άντζελες ήταν επίσημη προσκεκλημένη της οργανωτικής επιτροπής.[59]

Μετά τον αθλητισμό

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αποφοίτησε από το Ινστιτούτο Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού στο Βουκουρέστι το 1984. Μετά την αποφοίτησή της, εντάχθηκε στην Ομοσπονδία Γυμναστικής της Ρουμανίας ως προπονήτρια της ομάδας νέων της χώρας. Διατήρησε αυτή τη θέση μέχρι το 1989.[27] Η ζωή της όμως στη Ρουμανία δεν την προσέφερε προνόμια.[71] Τη νύχτα της 27ης Νοεμβρίου 1989, λίγες εβδομάδες πριν από τη Ρουμανική Επανάσταση, η Κομανέτσι αυτομόλησε με άλλους έξι Ρουμάνους, διασχίζοντας τα σύνορα Ουγγαρίας-Ρουμανίας. Οδηγοί τους ήταν ένας Ρουμάνος που αργότερα έγινε Αμερικανός πολίτης μετά την αυτομόλησή του. Ταξίδεψαν μέσω Ουγγαρίας και Αυστρίας, όπου ζήτησαν άσυλο στην αμερικανική πρεσβεία. Με αεροπλάνο ταξίδευσε στη Νέα Υόρκη και αρχικά εγκαταστάθηκε στη Νότια Φλόριντα, κατόπιν στο Λος Άντζελες.[52][72][73] Την επόμενη χρονιά μετακόμισε στο Μόντρεαλ του Καναδά, όπου παρέμενε για σχεδόν δύο χρόνια ασχολούμενη με την προώθηση αθλητικού εξοπλισμού.[74] Εγκαταστάθηκε στο Νόρμαν της πολιτείας Οκλαχόμα το 1991 για να βοηθήσει τον Κόνερ με τη σχολή γυμναστικής του και έκτοτε ζει μόνιμα στις ΗΠΑ.

Το 1996 το ζευγάρι παντρεύτηκε στο Βουκουρέστι και το 2006 απέκτησε ένα γιο. Η Κομανέτσι έγινε πολιτογραφημένη πολίτης των ΗΠΑ το 2001, διατηρώντας παράλληλα τη ρουμανική υπηκοότητά της.[71][75]

Εισήχθη στο Διεθνές Hall of Fame Γυμναστικής στα μέσα του 1993, η δεύτερη αθλήτρια που έλαβε την τιμή μετά την Όλγα Κόρμπουτ.[70] Είναι επίτιμη πρόεδρος της Ρουμανικής Ομοσπονδίας Γυμναστικής, επίτιμη πρόεδρος της Ρουμανικής Ολυμπιακής Επιτροπής, πρέσβειρα του αθλητισμού της Ρουμανίας και μέλος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Γυμναστικής. Έχει αναπτύξει Ακαδημία γυμναστικής στη Ρουμανία, ενώ, αυτή και ο σύζυγος της είναι ιδιοκτήτες της Ακαδημίας Γυμναστικής Bart Conner, της Εταιρείας Παραγωγής Perfect 10, ενώ είναι και οι συντάκτες του περιοδικού International Gymnast.[27][32] Είναι διεθνής πρέσβειρα των Special Olympics από τη δεκαετία του 1990 έχοντας διατελέσει και αντιπρόεδρός τους.[76] Επιπλέον, η Κομανέτσι συμμετέχει ενεργά στη συγκέντρωση χρημάτων για μια σειρά από φιλανθρωπικά ιδρύματα. Χρηματοδότησε την κατασκευή και λειτουργία της Παιδιατρικής Κλινικής Νάντια Κομανέτσι στο Βουκουρέστι, η οποία παρέχει χαμηλού κόστους ιατρική και κοινωνική υποστήριξη σε παιδιά της Ρουμανίας χαμηλού εισοδήματος.[29][77] Το 2003 εκδόθηκε η αυτοβιογραφία της, «Γράμματα σε μια νεαρή αθλήτρια γυμναστικής». Αφηγείται την ιστορία της ζωής της και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς της ως νεαρή γυναίκα. Για τις νεότερες αθλήτριες γυμναστικής, μέρη του βιβλίου θεωρούνται συμβουλές και ενθάρρυνση, όχι μόνο στον αθλητισμό, αλλά και στη ζωή.[78] Το 2004 η Κομανέτσι τιμήθηκε και πάλι με το Ολυμπιακό Τάγμα (αργυρό).[54]

Σε φωτογραφία του 2012.

Η κληρονομιά της

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εμφάνιση της Κομανέτσι στην Ολυμπιάδα του Μόντρεαλ παραμένει μια από τις κορυφαίες και πιο εμβληματικές στιγμές στην ιστορία του αθλητισμού.[79][80][81] Παραμένει η μικρότερη σε ηλικία αθλήτρια που κατάφερε να στεφθεί μεγάλη πρωταγωνίστρια διοργάνωσης Ολυμπιακών Αγώνων.[23][49] Το πρώτο δέκα που βαθμολογήθηκε ήταν και το πρώτο στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων ή παγκοσμίων πρωταθλημάτων σε όλα τα αθλήματα που υπόκεινται σε αξιολόγηση κριτών.[82] Το 2017 μια πλατεία του Ολυμπιακού Πάρκου του Μόντρεαλ πήρε το όνομά της.[83]

Κατάφερε να βρεθεί σε ένα τόσο υψηλό επίπεδο ως προϊόν της καινοτόμου και μοναδικά δύσκολης τεχνικής της, την οποία απέκτησε στη σχολή του Μπέλα Κάρολι. Διέθετε ιδιαίτερη δύναμη στα πόδια και τα αποτελέσματά της δείχνουν μια προετοιμασία, σωματική και ψυχολογική πριν τους αγώνες σε πληρότητα θεωρητικά αδιανόητη.[50][84] Εκτός από το ταλέντο της διέθετε και ισχυρή επιθυμία για νέες κινήσεις.[66] Ως αποτέλεσμα, ορισμένες από τις κινήσεις της συμπεριλήφθηκαν στον Πίνακα Στοιχείων του Κώδικα Σημείων. Παραδείγματα περιλαμβάνουν το διπλό οπίσθιο και η διπλή περιστροφή στους ασύμμετρους ζυγούς, και τα δύο εκτελούμενα σε πλάγιες θέσεις που ονομάστηκαν έτσι από το επώνυμό της (Comăneci salto και Comăneci dismount).[43][85][86][87] Οι σωματικές απαιτήσεις των ασκήσεων αυτών ήταν τέτοιες που ο κριτικός γυμναστικής Τζόζεφ Γκέλερ έγραψε στο περιοδικό International Gymnast: «Από μηχανικής άποψης, αυτό είναι σχεδόν αδύνατο να το φανταστεί κανείς», ο δε Μαξ Μπάνγκερτερ, γενικός γραμματέας της Διεθνούς Ομοσπονδίας Γυμναστικής, είχε διατυπώσει την άποψη ότι έπρεπε να απαγορεύουν λόγω κινδύνων για τη σωματική υγεία.[30] Κατέχει το ρεκόρ ως η νεότερη Ολυμπιονίκης στο σύνθετο ατομικό της γυμναστικής σε ηλικία πριν τη συμπλήρωση των 15 της χρόνων. Έκτοτε, το άθλημα έχει αυξήσει τις απαιτήσεις ηλικίας, έτσι ώστε οι αθλήτριες θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 16 ετών κατά το ίδιο ημερολογιακό έτος των Ολυμπιακών Αγώνων για να επιτραπεί να αγωνιστούν. Όταν η Κομανέτσι συμμετείχε το 1976, οι αθλήτριες έπρεπε να έχουν συμπληρώσει τα 14 χρόνια τους την πρώτη ημέρα της διοργάνωσης.[53][88]

Με τη ζωντάνια της, τη χαριτωμένη εκτέλεση, καθώς και την απόλυτη ακρίβειά της, η Κομανέτσι έθεσε τον πήχη στον οποίο επιδιώκουν να φτάσουν οι μελλοντικές γενιές αθλητριών. Εξέφρασε με τον καλύτερο τρόπο το καλλιτεχνικό κομμάτι του αθλήματος που του έδωσε και την παγκόσμια φήμη τη δεκαετία του 1970.[89][90][91][92]

Παραμένει η πιο διάσημη αθλήτρια γυμναστικής στη ιστορία,[93] εξακολουθεί να αναγνωρίζεται δεκαετίες μετά τα επιτεύγματά της και συχνά πιστώνεται για τη διάδοση του αθλήματος παγκόσμια. Κέρδισε εκατομμύρια θαυμαστές σε όλο τον κόσμο, εγκαινίασε μια νέα εποχή για τη γυναικεία γυμναστική, όπου οι έφηβοι και οι προέφηβοι μόλις άρχιζαν να εισέρχονται έχοντας συγκριτικά πλεονεκτήματα. Ως νεαρή έφηβη από τη Ρουμανία, απέδειξε ότι τα κορίτσια δεν έχουν όρια φτάνοντας στην τελειότητα που θεωρούνταν μέχρι τότε ανέφικτη. Εξακολουθεί να αποτελεί ένα όνομα συνυφασμένο με το άριστο και πρότυπο για αθλήτριες, ειδικά μικρής ηλικίας σε όλο τον κόσμο και σε όλα τα αθλήματα.[2][22][89][94]

Σημαντικότερα αποτελέσματα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Διοργάνωση Τοποθεσία Αγώνισμα Μετάλλιο
Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 1975 Σκίεν, Νορβηγία Σύνθετο ατομικό Χρυσό
Άλμα Χρυσό
Ασύμμετροι ζυγοί Χρυσό
Δοκός Χρυσό
Ασκήσεις εδάφους Χρυσό
Ολυμπιακοί Αγώνες 1976 Μόντρεαλ, Καναδάς Σύνθετο ομαδικό Αργυρό
Σύνθετο ατομικό Χρυσό
Ασύμμετροι ζυγοί Χρυσό
Δοκός Χρυσό
Ασκήσεις εδάφους Χάλκινο
Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 1977 Πράγα, Τσεχοσλοβακία Σύνθετο ατομικό Χρυσό
Ασύμμετροι ζυγοί Χρυσό
Άλμα Αργυρό
Παγκόσμιο Πρωτάθλημα 1978 Στρασβούργο, Γαλλία Σύνθετο ατομικό Αργυρό
Άλμα Αργυρό
Δοκός Χρυσό
Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 1979 Κοπεγχάγη, Δανία Σύνθετο ατομικό Χρυσό
Άλμα Χρυσό
Ασκήσεις εδάφους Χρυσό
Δοκός Χάλκινο
Παγκόσμιο Πρωτάθλημα 1979 Φορτ Γουόρθ (Τέξας), Ηνωμένες Πολιτείες Σύνθετο ομαδικό Χρυσό
Ολυμπιακοί Αγώνες 1980 Μόσχα, Σοβιετική Ένωση Σύνθετο ομαδικό Αργυρό
Σύνθετο ατομικό Αργυρό
Δοκός Χρυσό
Ασκήσεις εδάφους Χρυσό
Πανεπιστημιάδα 1981 Βουκουρέστι, Ρουμανία Σύνθετο ομαδικό Χρυσό
Σύνθετο ατομικό Χρυσό
Άλμα Χρυσό
Ασύμμετροι ζυγοί Χρυσό
Δοκός Χρυσό

Διακρίσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Αθλήτρια της Χρονιάς από το United Press International (2): 1975, 1976
  • 1976: Αθλήτρια της Χρονιάς από το Associated Press
  • 1976: Προσωπικότητα της Χρονιάς στον Αθλητικό Τομέα του Εξωτερικού του BBC
  • 1990: Διεθνές Hall of Fame του Γυναικείου Αθλητισμού
  • 1993: Διεθνές Hall of Fame Γυμναστικής
  • 1998: Marca legenda
  • 1999: Στους εννέα καλύτερους αθλητές/αθλήτριες του 20ού αιώνα της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής
  • 2024: Δεύτερη καλύτερη αθλήτρια των τελευταίων 100 χρόνων από τη Διεθνή Ενωση Αθλητικού Τύπου (AIPS)

Τιμές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Ολυμπιακό Τάγμα (Olympic Order) : 2004 (αργυρό)
  • Ολυμπιακό Τάγμα : 1984 (χάλκινο)
  • Τάγμα του Αστέρα της Ρουμανίας : 2000
  • Αξιωματικός του Τάγματος του Αστέρα της Ρουμανίας : 2021

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ «Top five female Olympic gymnasts of all time» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 28 Ιουλίου 2024.
  2. 1 2 3 «In 1976, Comaneci's perfect 10s made her the perfect one» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2025.
  3. ↑ «Nadia Comaneci ha 60 anni: il 10 perfetto, i 4 ori, l'obbligo di amare Ceausescu, la fuga dalla Romania e l'impegno» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Νοεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2021.
  4. ↑ «Nadia Comaneci, la gimnasta más grande todos los tiempos: "El 10 es un estado de ánimo"» (στα Ισπανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Αυγούστου 2024. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2024.
  5. ↑ «Encyclopædia Britannica : 10 Queens of the Athletic Realm». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιουνίου 2025. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουνίου 2025.
  6. ↑ «Olympics 2024: Ranking the 10 greatest Olympians of all time» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Αυγούστου 2024. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2024.
  7. ↑ «Celebrating The Legacy Of 50 Greatest Athletes Of All Time (Updated 2025)» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 24 Μαρτίου 2026.
  8. ↑ «Quaranta anni fa il '10' di Nadia Comaneci: la ragazzina che fece impazzire la tecnologia» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2022.
  9. ↑ «Top ten greatest sports people» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιουνίου 2025. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2025.
  10. ↑ «FIFA : Un tributo a Pelé» (στα Ισπανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2025.
  11. ↑ «Serena Williams and Muhammad Ali crowned AIPS Best Champions of the Century: As voted by 913 journalists» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιανουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2025.
  12. ↑ «Plebiscyt AIPS: Serena Williams i Muhammad Ali najlepsi na stulecie organizacji» (στα Πολωνικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Αυγούστου 2024. Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2024.
  13. ↑ «国際スポーツプレス協会（AIPS）が過去100年間における、ベストアスリート投票の結果を発表した。投票は世界137ケ国913人のスポーツジャーナリストが参加したもので、オリンピック開催中のパリで、ユネスコ本部で行われたAIPS100周年記念式典で発表された。» (στα Ιαπωνικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Αυγούστου 2024. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2024.
  14. ↑ «Serena Williams and Muhammad Ali chosen as AIPS Best Athletes of the Century - As voted by 101 journalists from 90 nations» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Ιανουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2024.
  15. ↑ «Muhammad Ali en Serena Williams verkozen tot AIPS-sporters van de eeuw» (στα Ολλανδικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2024.
  16. ↑ «'Up to us to defend ourselves': AIPS Congress takes aim at A.I.» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 30 Μαΐου 2024.
  17. ↑ «IOC : This week in Olympic history: 11-17 November – Gymnast legend Nadia Comaneci is born» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2024.
  18. ↑ «Nadia Comaneci cumple 60 años entregada a labores solidarias y en plena formal» (στα Ισπανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Νοεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2021.
  19. ↑ «European Olympic Academies: NADIA COMANECI» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Ιουνίου 2023. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουνίου 2023.
  20. ↑ «Lost art: Powerhouse physiques winning out over spellbinding grace» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2022.
  21. 1 2 «Head over heels» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Ιανουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 2023.
  22. 1 2 3 «Moment in Time: 18 July, 1976 - Nadia Comaneci's perfect 10» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 26 Μαρτίου 2023.
  23. 1 2 3 4 «Nadia Awed Ya» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιουλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2023.
  24. 1 2 3 «Η αέρινη Νάντια Κομανέτσι». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2021.
  25. ↑ «Ştefania Comăneci, mama Nadiei: „Sunt mândră de ea!" Citeşte întreaga ştire: Ştefania Comăneci, mama Nadiei: "Sunt mândră de ea!"» (στα Ρουμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Σεπτεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2021.
  26. 1 2 «Nadia Comăneci, sportiva secolului XX, împlinește astăzi 61 de ani: cariera unui superstar al gimnasticii» (στα Ρουμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Νοεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2022.
  27. 1 2 3 «Nadia Comăneci» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουνίου 2024. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουνίου 2024.
  28. ↑ «Νάντια Κομανέτσι: το τέλειο 1.00». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 22 Μαΐου 2025.
  29. 1 2 «Nadia Comaneci: From a perfect 10 in Montreal to a busy broadcaster in London» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 19 Αυγούστου 2022.
  30. 1 2 3 «THE SEARCH FOR NADIA» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2022.
  31. ↑ «L' ÉQUIPE : Comaneci : «A mon menu de tous les jours»» (στα Γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιανουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2014.
  32. 1 2 «IOC : Nadia Comaneci: A pioneer in perfection» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Φεβρουαρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2023.
  33. 1 2 «Nandia Comaneci» (στα Πορτογαλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2024.
  34. 1 2 3 «Nadia Comaneci (ROM)» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαρτίου 2022. Ανακτήθηκε στις 25 Μαρτίου 2022.
  35. ↑ «1972/3: Early Interviews with Nadia Comăneci» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Σεπτεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2023.
  36. ↑ «Nadia Comaneci, a living legend...» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Μαΐου 2010. Ανακτήθηκε στις 28 Μαΐου 2010.
  37. ↑ «File de istorie. Ziua în care Nadia a „arestat" patru medalii de aur şi a devenit regina Europei» (στα Ρουμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουνίου 2023. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουνίου 2023.
  38. ↑ «3 mai: Nadia Comăneci devenea campioană absolută a Europei la gimnastică» (στα Ρουμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαΐου 2024. Ανακτήθηκε στις 3 Μαΐου 2024.
  39. ↑ «United Press International Female Athlete of the Year» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 17 Μαΐου 2022.
  40. 1 2 3 «50 stunning Olympic moments No5: Nadia Comaneci scores a perfect 10» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαΐου 2022. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2022.
  41. ↑ «The New York Times : Gymnast Posts Perfect Mark» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2025.
  42. ↑ «Comaneci da 10, Chamberlain 100. Quando lo sport abbatte i muri» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουλίου 2025.
  43. 1 2 «A great leap backward» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Σεπτεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2021.
  44. ↑ «The Adorable Way This Olympic Couple First Met» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Οκτωβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2020.
  45. ↑ «Most unbreakable Olympic records: Bolt, Phelps, more» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιουνίου 2024. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2024.
  46. ↑ «Pele, Tyson, Rooney… Littler? Ranking the best teenage sports stars ever» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Δεκεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2023.
  47. ↑ «Most 10 scores at Olympics: world record set by Nadia Comăneci» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Μαρτίου 2015. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2015.
  48. ↑ «IOC : This week in Olympic history: July 15-21: Nadia Comaneci scores the first perfect 10 in gymnastics» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουλίου 2024.
  49. 1 2 «Nadia, 40 ans plus tard» (στα Γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2021.
  50. 1 2 «Nadia Comaneci : «Ce bonheur-là qui produit la beauté»» (στα Γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουλίου 2021.
  51. 1 2 «Rhodri Marsden's Interesting Objects: The gymnastics scoreboard at the Montreal Olympics» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2024.
  52. 1 2 3 «Le Monde : On a retrouvé Nadia Comaneci, la reine de glace» (στα Γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2021.
  53. 1 2 «Όταν η Νάντια Κομανέτσι προκάλεσε φρενίτιδα με το τέλειο δέκα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2024.
  54. 1 2 «Nadia Comăneci» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Απριλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 24 Απριλίου 2024.
  55. ↑ «Associated Press Athletes of the Year» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2009. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2009.
  56. ↑ «40 years after perfect 10, gymnast Nadia Comaneci remains an Olympic icon» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2020.
  57. ↑ «FOTO Ce-am fost în gimnastică şi ce-am ajuns: în urmă cu fix 42 de ani, Nadia Comăneci apărea pe coperţile „Time", „Sports Illustrated" şi „Newsweek"» (στα Ρουμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2025.
  58. ↑ «10,0 – Nadia Comaneci, die Traumfrau des Turnens» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2025.
  59. 1 2 «The New York Times : NADIA COMANECI STILL GLOWS AS IMAGES OF 1976 RECEDE» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Απριλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 22 Απριλίου 2022.
  60. ↑ «Romanian Gymnastic Federation Expresses Concern» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Ιουνίου 2024. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2024.
  61. ↑ «The New York Times : Miss Comaneci Has Surgery» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2018.
  62. ↑ «The New York Times : Miss Comaneci Falls in Olympic Setback; Only One Gold Seems Likely Fall on Bar Hurts Miss Comaneci's Chances Outburst of Whistles and Boos» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουλίου 2025.
  63. ↑ «Nadia Comaneci» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Φεβρουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2022.
  64. ↑ «The New York Times : Miss Comaneci Rises to Her Olympic Form; She Moves Like an Athlete Miss Comaneci at Peak Form Miss Kim Is Overshadowed» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 23 Ιουλίου 2025.
  65. ↑ «The New York Times : Miss Comaneci Loses To Russian as Result Is Marred by Dispute; Three Were in the Running Miss Comaneci's Loss to Russian Disputed No Scores Given Hometown Cheering» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Αυγούστου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Αυγούστου 2024.
  66. 1 2 «Nadia Comaneci exclusive interview: 'I always wanted to create something crazy that no one had done before'» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Αυγούστου 2020. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2020.
  67. ↑ «ONE SLIP AND ALL WAS UPSIDE DOWN» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Νοεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2021.
  68. ↑ «Perfect 10′ Nadia Comaneci calls Universiade a career highlight» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2025.
  69. ↑ «The New York Times : Tearful Comaneci Farewell» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2025.
  70. 1 2 «NADIA COMANECI» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιουνίου 2024. Ανακτήθηκε στις 17 Ιουνίου 2024.
  71. 1 2 «COMANECI FINDS HER BALANCE» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 21 Ιουλίου 2025.
  72. ↑ «Nadia Tells of Terrifying Escape to West» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2023.
  73. ↑ «The New York Times : Comaneci Hailed and Jeered in Florida» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Δεκεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2017.
  74. ↑ «Nadia Comaneci sera à Montréal en juillet» (στα Γαλλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Φεβρουαρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2019.
  75. ↑ «The New York Times : GYMNASTICS; Comaneci's Landing in the West Remains Perfect» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαΐου 2015. Ανακτήθηκε στις 27 Μαΐου 2015.
  76. ↑ «Nadia Comaneci» (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Ιουλίου 2025.
  77. ↑ «Nadia Comaneci» (στα Γερμανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2022.
  78. ↑ «Book Review: 'Letters to a Young Gymnast' by Nadia Comăneci» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2025.
  79. ↑ «50 perfect sporting moments» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Απριλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 25 Απριλίου 2024.
  80. ↑ «Comaneci, storia di un'atleta perfetta. Sempre da 10, anche in a more» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 31 Μαρτίου 2023.
  81. ↑ «Human to Hero: Nadia Comaneci - Olympic gymnastics' first perfect 10» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Σεπτεμβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2022.
  82. ↑ «Non tutti sono perfetti. Loro sì» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουλίου 2025.
  83. ↑ «Montreal Olympic Park unveils plaza honouring gymnast Nadia Comaneci» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουλίου 2025.
  84. ↑ «"Era demasiado joven para darme cuenta de lo que había hecho"» (στα Ισπανικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουλίου 2016. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2016.
  85. ↑ «The Comaneci Salto: Not Just for Romanians» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Νοεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2007.
  86. ↑ «Nadia Comaneci Reveals How Her Mistaken Move Led to a Historic 'E-Rated' Skill» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιουλίου 2025. Ανακτήθηκε στις 15 Ιουλίου 2025.
  87. ↑ «IOC : Nadia Comaneci changed gymnastics. Nearly 50 years later, she says, "I look at that 14-year-old like it's not me"» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Μαρτίου 2024. Ανακτήθηκε στις 19 Μαρτίου 2024.
  88. ↑ «IOC : Within the International Federations» (PDF) (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 8 Αυγούστου 2010. Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2010.
  89. 1 2 «Why Extreme Gymnastics Will Dominate the Rio Olympics» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Νοεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2020.
  90. ↑ «Comaneci: "La Biles è unica, ha fame e passione. Brave le italiane"» (στα Ιταλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2021.
  91. ↑ «The New York Times : Nadia Comaneci Takes Gymnast Title on 4th, 5th Perfect Scores» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Απριλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2022.
  92. ↑ «IOC : Still A Perfect 10» (PDF) (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 1 Αυγούστου 2008. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2008.
  93. ↑ «Nadia Comaneci: "In my time we didn't have a word for mental health"» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Απριλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 22 Απριλίου 2024.
  94. ↑ «FIG : Olympic lookback: Pride and power in Moscow 1980» (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 11 Μαρτίου 2021.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Βραβεία
Προκάτοχος
Ιρένα Σεβίνσκα		 Αθλήτρια της Χρονιάς του United Press International
1975		 Διάδοχος
Νάντια Κομανέτσι
Βραβεία
Προκάτοχος
Νάντια Κομανέτσι		 Αθλήτρια της Χρονιάς του United Press International
1976		 Διάδοχος
Ρόζμαρι Άκερμαν
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Νάντια_Κομανέτσι&oldid=11638552"