Ματθαίος Στιούαρτ, 4ος κόμης του Λέννοξ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ματθαίος Στιούαρτ, 4ος κόμης του Λέννοξ
Memorial to Darnley.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση21  Σεπτεμβρίου 1516
Dumbarton
Θάνατος4  Σεπτεμβρίου 1571
Στέρλινγκ
Αιτία θανάτουΈπεσε στο καθήκον
Χώρα πολιτογράφησηςΗνωμένο Βασίλειο
ΘρησκείαΚαθολικισμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΑγγλικά
Σκωτς
Πληροφορίες ασχολίας
ΙδιότηταΑντιβασιλέας
Οικογένεια
ΣύζυγοςΜαργαρίτα Ντάγκλας
ΤέκναΕρρίκος Στιούαρτ, 1ος δούκας του Άλμπανι
Κάρολος Στιούαρτ, 1ος κόμης του Λέννοξ
ΓονείςΙωάννης Στιούαρτ, 3ος κόμης του Λέννοξ και Elizabeth Stewart
ΑδέλφιαΡοβέρτος Στιούαρτ, 1ος κόμης του Μαρ
ΟικογένειαStewart of Darnley
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαΑντιβασιλέας
Θυρεός
Arms of Matthew Stewart, 4th Earl of Lennox.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Ματθαίος Στιούαρτ, 4ος κόμης του Λέννοξ (21 Σεπτεμβρίου 1516 - 4 Σεπτεμβρίου 1571) αρχηγός της Καθολικής αριστοκρατίας στην Σκωτία ήταν γιος του Ιωάννη Στιούαρτ, 3ου κόμη του Λέννοξ και της Λαίδης Ελισάβετ Στιούαρτ κόρης του Ιωάννη Στιούαρτ, 1ου κόμη του Άθολ.[1] Ο εγγονός του Ματθαίου Στιούαρτ ήταν ο Ιάκωβος Α΄ και ΣΤ΄ της Αγγλίας και της Σκωτίας ο πρώτος βασιλιάς μετά την ένωση των δυο στεμμάτων. Ο Ματθαίος Στιούαρτ διαδέχτηκε στην κομητεία του Λέννοξ τον πατέρα του στις 4 Σεπτεμβρίου 1526, πέρασε την νεότητα του στην Αγγλία, επέστρεψε στην Σκωτία όταν πέθανε ο Ιάκωβος Ε΄ της Σκωτίας (1542) για να διεκδικήσει τα δικαιώματα του στον θρόνο. Την εποχή που πέθανε ο βασιλιάς είχε ισχυρά δικαιώματα στον θρόνο, τον διαδέχθηκε η κόρη του Μαρία Α΄ της Σκωτίας. Ο Ματθαίος του Λέννοξ ήταν δεύτερος ξάδελφος του Ιακώβου Ε΄ σαν δισέγγονος της Μαρίας Στιούαρτ, κόμισσας του Αρράν της μεγαλύτερης κόρης του Ιακώβου Β΄ της Σκωτίας μέσω της κόρης της Λαίδης Ελισάβετ Χάμιλτον που ήταν γιαγιά του από πατέρα. Ο Ιάκωβος Χάμιλτον, κόμης του Άρραν εγγονός της πριγκίπισσας Μαρίας Στιούαρτ είχε τα ισχυρότερα δικαιώματα διαδοχής αλλά ο κόμης του Λέννοξ ήταν τρίτος σε γραμμή μετά τους γιους του Άρραν. Οι οπαδοί του Λέννοξ διεκδίκησαν τα δικαιώματα του Άρραν επειδή το διαζύγιο του πατέρα του και ο δεύτερος γάμος του ήταν άκυρα.[2]

Σύγκρουση με τον Άρραν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Μάρτιο του 1453 ο Λέννοξ έφτασε στο οχυρό του στο κάστρο του Νταμπάρτον με δυο πλοία, μετέβη στο Εδιμβούργο αλλά αρνήθηκε να αναγνωρίσει τα κληρονομικά δικαιώματα του Άρραν και την αντιβασιλεία του. Ο Άρραν επιδίωξε συμμαχία με την Αγγλία και υπέγραψε στις 1 Ιουλίου 1453 την "Συνθήκη του Γκρίνουϊτς" με την οποία η βασίλισσα της Σκωτίας Μαρία θα παντρευόταν τον Άγγλο πρίγκιπα Εδουάρδο γιο και διάδοχο του Ερρίκου Η΄ της Αγγλίας. Ο Άρραν άρχισε να οχυρώνει τα ανάκτορα του Λινλιθγκόου στα οποία ζούσε η Μαρία μαζί με την μητέρα της Μαρία του Γκιζ. Οι οπαδοί του Λέννοξ και του καρδιναλίου Μπήτον άρχισαν την πολιορκία αλλά αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν λόγω της έλλειψης πυροβολικού. Οι απεσταλμένοι τους συναντήθηκαν με τους άντρες του Άρραν και έκλεισαν συμφωνία με την οποία ο Άρραν θα ήταν αντιβασιλιάς και η μικρή βασίλισσα θα μεταφερθεί στο κάστρο του Στέρλινγκ, ο Λέννοξ την συνόδευσε στις 26 Ιουλίου 1543.[3] Ο Λέννοξ ήρθε στην Σκωτία με την προοπτική ενός γάμου με την χήρα Μαρία του Γκιζ αλλά βρήκε την ευκαιρία να παντρευτεί με την Λαίδη Μαργαρίτα Ντάγκλας. Όταν δέχτηκε χρήματα και πυροβολικό από τους Άγγλους η Μαρία του Γκιζ έκανε νέα πρόταση γάμου για την κόρη της Μαρία με τον Γάλλο δελφίνο Φραγκίσκο.[4] Το Κοινοβούλιο της Σκωτίας απέρριψε την "Συνθήκη του Γκρίνουϊτς" και ο Λέννοξ άλλαξε την υποστήριξη του και βοήθησε τις στρατιωτικές προσπάθειες του Ερρίκου Η΄.

Το καλοκαίρι του 1544 ο Λέννοξ λεηλάτησε την Άρραν και έγινε κύριους του νησιού Μπιουτ και του κάστρου του Ρόθεσει με την υποστήριξη 80 πλοίων και 800 ανδρών του Ερρίκου Η΄. Στην μάχη του Γκλάσγκοου Μουιρ κατάφερε την οπισθοχώρηση των εχθρικών δυνάμεων και κατέλαβε τα κανόνια τους.[5] Η μάχη όμως δεν ήταν τελικά ευνοϊκή για την αντιβασιλεία του Άρραν, υπήρχαν 300 νεκροί και από τις δυο πλευρές ενώ ο κόμης του Λέννοξ αναγκάστηκε να οπισθοχωρήσει στο κάστρο του Ντάνμπαρτον.[6][7] Μετά από συνεννόηση με τους Άγγλους αξιωματούχους ο Λέννοξ επιτέθηκε στο κάστρο του Ντουνούν, έκαψε το γειτονικό χωριό και την εκκλησία, στην συνέχεια λεηλάτησε το μεγαλύτερο τμήμα του Κιντίρ αλλά απέτυχε να κερδίσει το Ντάνμπαρτον. Ο Λέννοξ οπισθοχώρησε στα πλοία του και στις 28 Μαΐου 1544 δραπέτευσε για την Αγγλία. Ο Αγγλικός στρατός έφτασε στο Εδιμβούργο από τα δυτικά λίγο πριν την μάχη του Πίνκι Κλέγκ, την ίδια στιγμή στις 8 Σεπτεμβρίου 1547 έγινε επίθεση 5000 ανδρών υπό την ηγεσία του Τόμας Ουάρτον και του κόμη του Λέννοξ, κατέλαβαν το Κάστλεμιλκ και έκαψαν το Άνναν.[8]

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ματθαίος Στιούαρτ παντρεύτηκε (1544) την Λαίδη Μαργαρίτα Ντάγκλας, κόρη του Άρστιμπαλντ Ντάγκλας, 6ου κόμη του Άνγκους και της Μαργαρίτας Τυδώρ χήρας του Ιακώβου Δ΄ της Σκωτίας και αδελφής του Ερρίκου Η΄ της Αγγλίας, ήταν ετεροθαλής αδελφή του Ιακώβου Ε΄ της Σκωτίας με διεκδικήσεις στον θρόνο της Αγγλίας, μαζί απέκτησαν :

Τα εγγόνια του ήταν με τον Ερρίκο Στιούαρτ ο Ιάκωβος Α΄ της Αγγλίας και με τον Κάρολο Στιούαρτ η Λαίδη Άρμπελλα Στιούαρτ. Ο κόμης του Λέννοξ και η οικογένεια του έμεναν στην αρχή στο κάστρο του Γουόρλτον που του είχε παραχωρηθεί από τον Ερρίκο Η΄, στην συνέχεια έκτισε το δικό του σπίτι το οποίο συνόρευε με το βορειοδυτικό άκρο της πύλης του κάστρου.

Τελευταία χρόνια και δολοφονία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Αύγουστο του 1548 ο Λέννοξ έκανε τέσσερις συμφωνίες με την Μαρία του Γκιζ για να δώσει την συγκατάθεση του στον γάμο της κόρης της Μαρίας με τον Φραγκίσκο Β΄ της Γαλλίας. Οι συμφωνίες ήταν : ο ίδιος και οι οπαδοί του θα διατηρούσαν την Καθολική πίστη στην Σκωτία, θα διατηρούσαν την "Παλαιά Συμμαχία", η Γκιζ θα ήταν κηδεμόνας της Μαρίας και θα τιμωρούσε όλους όσους υποστήριζαν τον βασιλιά της Αγγλίας.[11] Ο Λέννοξ επέστρεψε στην Σκωτία με την προτροπή της Ελισάβετ Α΄ της Αγγλίας στις διαπραγματεύσεων με την βασίλισσα της Σκωτίας Μαρία (1564). Έγινε αμέσως λόρδος στην Γλασκώβη την ισχυρότερη περιοχή και τακτοποίησε τον γάμο του μεγαλύτερου γιου του Ντάρνλεϊ με την χήρα βασίλισσα Μαρία. Οι προθέσεις της Ελισάβετ παραμένουν αδιευκρίνιστες, η βασίλισσα της Αγγλίας ακούγεται ότι δυσαρεστήθηκε έντονα με τον γάμο και κράτησε την σύζυγο του Λέννοξ Μαργαρίτα αιχμάλωτη στον Πύργο του Λονδίνου. Τον Αύγουστο του 1565 ο Γουίλιαμ Σέσιλ άκουσε τα νέα ότι η άσχημη συμπεριφορά του γιου του Ντάρνλεϊ ήταν αιτία να εκδιωχθεί η οικογένεια του από την αυλή της Σκωτίας.[12]

Μετά τον φόνο του γιου του Ντάρνλεϊ ήταν πρωταγωνιστής στις έρευνες να βρεθούν και να τιμωρηθούν οι δολοφόνοι, με την εισήγηση του πέρασαν από δίκη η νύφη του Μαρία και ο ερωμένος της κόμης του Μπόθγουελ που ήταν οι βασικότεροι ύποπτοι. Ο κόμης του Λέννοξ έγινε αντιβασιλιάς για λογαριασμό του εγγονού του Ιακώβου ΣΤ΄ της Σκωτίας (1570) αλλά η βασίλισσα Ελισάβετ του κήρυξε τον πόλεμο. Την επόμενη χρονιά δολοφονήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 1571 στο Στέρλινγκ σε μια επιδρομή της βασίλισσας υπό την ηγεσία του κόμη του Χάντλι Κλόντ Χάμιλτον. Οι πρώτες αναφορές ήταν ότι σκοτώθηκε από δικούς του οπαδούς αλλά στην συνέχεια ο Γουίλιαμ Κιρκάλντι ανέφερε ότι ο δολοφόνος ανήκε στους οπαδούς της βασίλισσας και λεγόταν Ντέιβιντ Μποχινάντ.[13]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 29 Μαΐου 2018. 
  2. Dickinson, Gladys, ed., Two Missions of de la Brosse, Scottish History Society (1942), 7-8, 19: Calendar State Papers Scotland, vol, 1 (1898), 691-694.
  3. Marshall, R. K., Mary of Guise, Collins (1977), 126-130: Merriman, Marcus, The Rough Wooing, Tuckwell (2000), 124-126: Furgol, Edward M., The Scottish Itinerary of Mary Queen of Scots, PSAS, vol. 107, (1989), 119-231.
  4. Marshall, R. K., Mary of Guise, Collins (1977), 139-140.
  5. Cleland 1816, p. 10.
  6. Cleland 1816, p. 10.
  7. Paterson 1852, p. 174.
  8. Tytler, Patrick Fraser, History of Scotland, vol. 3,(1879), 63: Calendar State Papers Scotland, vol. 1, (1898), p.19 no.42, Lennox & Wharton to Somerset, 16 September 1547.
  9. The Lost Tudor Princess: A Life of Margaret Douglas, Countess of Lennox - page 157: "given the fact the Lennoxes' second son had been given the same name as their deceased first son.
  10. The Lost Tudor Princess: A Life of Margaret Douglas, Countess of Lennox - page 157: "which suggests that his brother, Philip born the previous year, was still alive."
  11. HMC, 9th report part 2, Alfred Morrison, (1884), 414-5.
  12. Ellis, Henry, Original Letters, second series, vol. 2, (1827), 303, Cecil to Thomas Smith, 1 September 1565.
  13. Calendar State Papers Scotland, vol. 3 (1903), 679-687.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Calendar State Papers Scotland, vol. 3 (1903)
  • Dickinson, Gladys, ed., Two Missions of de la Brosse, Scottish History Society (1942), 7-8, 19: Calendar State Papers Scotland, vol, 1 (1898)
  • Ellis, Henry, Original Letters, second series, vol. 2, (1827)
  • Marshall, R. K., Mary of Guise, Collins (1977)
  • Tytler, Patrick Fraser, History of Scotland, vol. 3,(1879), 63: Calendar State Papers Scotland, vol. 1, (1898)
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Matthew Stewart, 4th Earl of Lennox της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).