Μανούσος Κούνδουρος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μανούσος Κούνδουρος
Manousos Koundouros.JPG
Γέννηση
Θάνατος
Υπηκοότητα / Χώρα πολιτογράφησης Ελλάδα
Ιδιότητα πολιτικός
Αξίωμα Έλληνας Γενικός Διοικητής Κρήτης
μέλος της Βουλής των Ελλήνων (εκλογική περιφέρεια Αττικοβοιωτίας)

Ο Μανούσος Κούνδουρος (1860 - 19 Δεκεμβρίου 1933) ήταν μεγάλη ηγετική και πολιτική μορφή της Κρήτης, εμπνευστής της ιδέας της πλήρους αυτονόμησης της Κρήτης, ηγέτης και οργανωτής στην Κρητική Επανάσταση (1895-1898) και σύμβουλος (υπουργός) της Κρητικής Πολιτείας αρχικά επί των Εσωτερικών και στη συνέχεια επί των Οικονομικών, βουλευτής και Γενικός Διοικητής Κρήτης.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γιος του Ρούσου Κούνδουρου γεννήθηκε στα Σφακιά το 1860. Μετά τις γυμνασιακές του σπουδές γράφτηκε στο Νομική Σχολή στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ως φοιτητής διορίσθηκε πρωτοδίκης στη Βάμο. Το πτυχίο έλαβε το 1891. Ο Κούνδουρος ήταν ο εμπνευστής της ιδέας της πλήρους αυτονόμησης της Κρήτης, παρότι τότε δεν είχε αντίθετη θέση η ελληνική κυβέρνηση αλλά και πολλών κατοίκων της νήσου. Έτσι ανέλαβε για την πραγμάτωση της ιδέας του αυτής να ηγηθεί επαναστατικής κίνησης στέλνοντας σχετικό υπόμνημα στις Μεγάλες Δυνάμεις και να διορισθεί πρόεδρος της Μεταπολιτευτικής Επιτροπής Κρήτης. Μαθαίνοντας σχετικά για τις δραστηριότητές του ο τότε Βαλής Κρήτης Καραθεοδωρής πασάς τον καθαίρεσε από τη θέση που κατείχε στέλνοντας ακόμα και απόσπασμα χωροφυλακής να συλλάβει αυτόν και την Επιτροπή που είχε δημιουργήσει χωρίς όμως να το επιτύχει. Στη συνέχεια ο Κούνδουρος διοργάνωσε άτακτες επαναστατικές δυνάμεις από Κρήτες με τις οποίες και πέτυχε την απώθηση των Τούρκων στα Φρούρια των Χανίων, Ρεθύμνου και Ηρακλείου και πρωταγωνιστής στην πολιορκία του Βάμου.

Έτσι κατέστη ο κύριος διοργανωτής της αυτονόμησης. Στη συνέχεια υπήρξε ένας από τους πέντε υπουργούς του Πρίγκιπα Γεωργίου αναλαμβάνοντας αρχικά σύμβουλος επί των Εσωτερικών και στη συνέχεια επί των Οικονομικών. Διετέλεσε επίσης διοικητικός επίτροπος και μέλος της επαναστατικής κυβέρνησης η οποία παρέδωσε την ελεύθερη πλέον Κρήτη (1912) στον πρώτο Έλληνα γενικό διοικητή. Στη συνέχεια μετά την απελευθέρωση της Κρήτης πολιτεύτηκε και εκλέχθηκε βουλευτής (6 Δεκεμβρίου 1916) αντιπολιτευόμενος τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Κατά δε την υπ΄ αυτόν τριετία της διακυβέρνησης της Χώρας (1917-1920) απελάθηκε από την Κρήτη. Αργότερα επί κυβέρνησης Ν. Τριανταφυλλάκου (1922) ανέλαβε γενικός διοικητής Κρήτης, καθώς και επί δικτατορίας Θεόδωρου Πάγκαλου (στην κυβέρνηση Πάγκαλου του 1925-1926).

Ο Μανούσος Κούνδουρος πέθανε στην Αθήνα στις 19 Δεκεμβρίου 1933[1].

Ημερολόγιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μανούσος Κούνδουρος εξέδωσε ημερολόγιο με τίτλο: «Ημερολόγιον. Ιστορικαί και διπλωματικαί αποκαλύψεις» τo 1921 το οποίο περιέχει τις σημειώσεις του για την οργάνωση του αγώνα για την ανεξαρτητοποίηση και απελευθέρωση της Κρήτης και την περίοδο της Αρμοστείας:

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1901 παντρεύτηκε τη Χρυσή Χατζηγρηγόρη από τα Σφακιά[2] (κόρη του Γεώργιου Ιωσήφ Χατζηγρηγόρη). Παιδιά τους ήταν ο Λασθένης Κούνδουρος, η Έρση σύζυγος Μωραΐτη[3], ο Νέαρχος, ο Αρίστων και η Ελένη (που ίδρυσε το Εκπαιδευτήριο Θεομήτωρ στην Αθήνα, αρχίζοντας τη δραστηριότητά της ως μοναχή στην Τήνο)[4]. Το σπίτι του στα Χανιά (1909) διατηρείται μέχρι σήμερα[5].

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Αθηναϊκά Νέα, Απεβίωσεν ο Μανούσος Κούνδουρος, Ποία η δράσις του, 19-12-1933, σελ. 4.
  2. Ηγετικές φυσιογνωμίες στα Σφακιά, Μανούσος Ρούσου Κούνδουρος, Τα Σφακιά, Ιούνιος -Αύγουστος 2004, ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2010
  3. Μανούσος Κούνδουρος Επιμέλεια: Σταύρος Ζώης, Δάσκαλος, 6/θ Δημ. Σχολείο Βρυσών Αποκορώνου Χανίων, ανακτήθηκε 27 Οκτωβρίου 2010
  4. Εκπαιδευτήρια «Η Θεομήτωρ», Ιστορική Αναδρομή (ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2010)
  5. Το σπίτι του βουλευτή Μανούσου Κούνδουρου, Δήμος Χανίων, ανακτήθηκε 27 Οκτωβρίου 2010

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου" τομ.11ος, σελ.383.