Λάμπρος Πορφύρας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Λάμπρος Πορφύρας
Γέννηση Δημήτριος Σύψωμος
1879
Καρδάμυλα Χίου, Οθωμανική Αυτοκρατορία
Θάνατος 3 Δεκεμβρίου 1932 (53 ετών)
Πειραιάς, Ελλάδα
Υπηκοότητα Ελλάδα
Ιδιότητα συγγραφέας και ποιητής
Είδος τέχνης Λογοτέχνης (λυρικός ποιητής, μεταφραστής έργων ξένων λογοτεχνών)
Σημαντικά έργα "Η θλίψη του μαρμάρου" (ποίημα, 1894), "Σκιές" (ποιητική συλλογή, 1920)
και μετά θάνατον "Μουσικές φωνές" (ποιητική συλλογή, 1934), "Άπαντα" (1956)
Βραβεύσεις Εθνικό Αριστείο των Γραμμάτων και των Τεχνών (Ακαδημία Αθηνών, 1935).

Ο Λάμπρος Πορφύρας (ψευδώνυμο του Δημητρίου Συψώμου, 1879 - 3 Δεκεμβρίου 1932[1]) ήταν Έλληνας λυρικός ποιητής της μεταπολεμικής περιόδου.

Η ζωή του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πατέρας του λεγόταν Θεόδωρος Σύψωμος και η μητέρα του Ζηνοβία.[2] Γεννήθηκε το 1879 στα Καρδάμυλα της Χίου και λίγα χρόνια αργότερα, μετακόμισε με την οικογένειά του πρώτα στην Ερμούπολη της Σύρου και το 1884 στον Πειραιά. Γράφτηκε στη Νομική Σχολή Αθηνών αλλά δεν πήρε το πτυχίο λόγω βαριάς ασθένειας. Από το 1900 αφοσιώθηκε στην ποίηση και ξεκίνησε να μελετά ελληνική και ξένη λογοτεχνία κυρίως δε τους Γάλλους και Άγγλους λυρικούς, τα έργα των οποίων διάβαζε από το πρωτότυπο. Έμεινε για μικρά χρονικά διαστήματα στο Παρίσι, στο Λονδίνο και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Πολέμησε στους Βαλκανικούς πολέμους, αλλά και στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο ενώ πήρε μέρος και στην κίνηση για τη δημοτική γλώσσα και υπήρξε από τους ιδρυτές της Σοσιαλιστικής Δημοτικιστικής Ένωσης ή κίνησης οποία είχε σκοπό την επικράτηση του Σοσιαλισμού και του Δημοτικισμού.

Το 1923 τιμήθηκε με το Εθνικόν Αριστείον Γραμμάτων και Τεχνών. Πέθανε, στην επί της οδού Ποδαλειρίου 17 οικίας του στον Πειραιά το Σάββατο, στις 3 Δεκεμβρίου του 1932 από ακατάσχετη αιμορραγία. Η κηδεία του έγινε την επομένη ημέρα, Κυριακή 4 Δεκέμβρη,[2] παρόντος του Δημάρχου Πειραιά, Μ. Ρινόπουλου. Ο δήμαρχος είπε ότι ο Δήμος Πειραιά θα καθιερώσει, στη μνήμη του Πορφύρα, λογοτεχνικό διαγωνισμό και θα ονομάσει με το όνομά του έναν δρόμο της πόλης τους (το όνομά του, δόθηκε σε μια οδό στην περιοχή Πειραϊκή-Χατζηκυριάκειο).[3]

Ο Πορφύρας ήταν πρώτος εξάδελφος του αρχιτέκτονα και Ακαδημαϊκού Δημήτρη Πικιώνη και του δημοσιογράφου και συνιδρυτή της εφημερίδας Το Βήμα Γεωργίου Συριώτη.

Το έργο του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτη φορά εμφανίστηκε στα γράμματα ενώ ήταν ακόμα μαθητής, με το ποίημα του Η θλίψη του μαρμάρου που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Στάδιον το 1894 και από το 1895 συνδέθηκε με τους φιλολογικούς κύκλους στην Αθήνα. Το 1920 εξέδωσε την ποιητική συλλογή Σκιές, που ήταν η μοναδική συλλογή του Πορφύρα που εκδόθηκε ενόσω ζούσε. Μετά το θάνατό του εκδόθηκε, με φροντίδα του αδερφού του Θεόδωρου (σ.σ. τόσο ο πατέρας του όσο και ο αδελφός του είχαν το ίδιο όνομα - Θεόδωρος), η ποιητική συλλογή Μουσικές φωνές (1934) που τιμήθηκε με το Εθνικό Αριστείο των Γραμμάτων και των Τεχνών από την Ακαδημία Αθηνών την επόμενη χρονιά. Το 1956 εκδόθηκαν τα Άπαντα του, με εισαγωγή για τη ζωή και το έργο του, τα ποιήματα των δύο συλλογών του, την αλληλογραφία του, κριτικά υπομνήματα σχετικά με το έργο του κ.ά.

Ο Πορφύρας μετέφρασε έργα του Γκυστάβ Φλωμπέρ (Μαντάμ Μποβαρύ, Ο Πειρασμός του Αγίου Αντωνίου), Ονορέ ντε Μπαλζάκ (Ανθρώπινη Κωμωδία, Η εγκαταλειμμένη γυναίκα, Η τριαντάχρονη γυναίκα), Βικτόρ Ουγκώ (Η Παναγία των Παρισίων, Λουκρητία Βοργία, Η Τελευταία Μέρα ενός Κατάδικου, Ρουί Μπλα καί Πρόλογος στον Κρόμγουελ), Σαρλ Μπωντλαίρ (Η Φανφαρλό, Κρασί και χασίς, Τα Άνθη του Κακού, Σάλονς [τρίτομο], Η ρομαντική τέχνη, Τεχνητοί παράδεισοι), Μαρσέλ Προυστ (Οι ηδονές και οι ημέρες, Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, Ζαν Σαντούιλ), Ουίλλιαμ Σαίξπηρ (Βασιλιάς Ληρ, Ρωμαίος και Ιουλιέτα, Το Ημέρωμα της Στρίγγλας, Ιούλιος Καίσαρ), Ντάνιελ Ντεφόε (Ροβινσώνας Κρούσος, Ημερολόγιο της Χρονιάς της Πανούκλας, Συνταγματάρχης Τζακ), Κάρολος Ντίκενς (Οι περιπέτειες του Όλιβερ Τουίστ, Η ζωή και οι περιπέτειες του Νίκολας Νίκλμπυ, Το παλαιοπωλείο, Τα μεταθανάτια χαρτιά του Πίκουικ Κλαμπ), Κρίστοφερ Μάρλοου (Ταμερλάνος ο Μέγας, Η τραγική ιστορία του δόκτορα Φάουστους, Η πολυτάραχη βασιλεία και ο οικτρός θάνατος του Εδουάρδου Δευτέρου, βασιλιά της Αγγλίας, Η πασίγνωστη τραγωδία του πλούσιου Εβραίου της Μάλτας).

Ο Πορφύρας ήταν άνθρωπος μελαγχολικός και έζησε μοναχική ζωή μακριά από τους κοινωνικούς κύκλους και από τον βιοποριστικό αγώνα αφού είχε καλή οικονομική κατάσταση. Ήταν θαμώνας της απλής λαϊκής ταβέρνας, όπως της Φρεαττύδας του Πειραιά και στους στίχους του τραγούδησε τον έρωτα, τη θάλασσα και την ελληνική φύση, τα ταπεινά πράγματα και τα θλιμμένα ειδύλλια. Ακολούθησε μεν το συμβολισμό διαμόρφωσε όμως ένα ιδιαίτερο προσωπικό ύφος. Η γλώσσα του είναι απλή και η διάρθρωση των στίχων του δε, διακρίνεται από πρωτοτυπία. Όμως την ποίησή του τη χαρακτηρίζει η γλυκύτητα της έκφρασης, η μουσικότητα του τόνου και η αρμονία. Ποιήματα του μελοποιήθηκαν από Έλληνες συνθέτες και μεταφράστηκαν σε ξένες γλώσσες, είχε προσωπικούς φίλους τους λογοτέχνες Δημοσθένη Βουτυρά, Κώστα Βάρναλη, Κώστα Πασαγιάννη, Γεράσιμο Σπαταλά, Φώτο Γιοφύλλη κ.ά.

Ο Λάμπρος Πορφύρας συνεργάστηκε με διάφορα περιοδικά π.χ. το περιοδικό «Τέχνη», το περιοδικό «Διόνυσος», τα «Παναθήναια», «Νέα Ζωή» κ.ά.

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάννικα, τ. 43
  1. Μιχαήλ Περάνθης, Μεγάλη Ελληνική Ανθολογία της Ποιήσεως: Από τη Άλωση ως σήμερα, 1964, σελ. 307
  2. 2,0 2,1 Δημόσιο έγγραφο |εκδότης = Ληξίαρχος Πειραιώς: Μάρκος Δ. Γεωργιλόπουλος |τίτλος = Ληξιαρχική πράξις θανάτου |Α/Α = Αριθ. 16 / ΣΤ / 32 |εκδότης = Δημοτικό Ληξιαρχείο Πειραιώς / Ζαχαρούλα Δελαλή |έτος = 1932 |τόπος = Πειραιάς |ημερομηνία = Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 1932 |ημερομηνία πρόσβασης = 10 Φεβρουαρίου 2016
  3. εφ. Έθνος της 4ης Δεκέμβρη 1932
Wikisource logo
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα: