Κυπριακές προεδρικές εκλογές 1959

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Προεδρικές εκλογές 1959
Flag of Cyprus.svg
13 Δεκεμβρίου 1959 (1959-12-13)
→ 1968

Συμμετοχή 91,24%
  Makarios III and Robert F. Wagner NYWTS cropped.jpg
Υποψήφιος Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ Ιωάννης Κληρίδης
Κόμμα Ανεξάρτητος ΔΕΚ
Αριθμός ψήφων 144 501 71 753
Ποσοστό 66,82% 33,18%

Πρόεδρος

Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄

Οι Προεδρικές Εκλογές του 1959 ήταν οι πρώτες προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν στην Κύπρο μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της χώρας. Πρόεδρος ανακηρύχθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄.

Εκλογικό σύστημα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας εκλεγόταν (και εκλέγεται) άμεσα από τον λαό με καθολική και μυστική ψηφοφορία.[1][2] Η θητεία του προέδρου είναι πενταετής.[1][2] Ξεκινά την ημέρα εγκαταστάσεως του ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων, όπου ο εκλεγμένος πρόεδρος δίνει τη νενομισμένη διαβεβαίωση.[1][2]

Όταν μόνο ένας υποψήφιος υποβάλλει υποψηφιότητα, τότε ανακηρύσσεται ως εκλεγείς Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς ψηφοφορία.[1][2] Όταν οι υποψήφιοι είναι περισσότεροι από έναν, τότε εκλέγεται ο υποψήφιος που εξασφαλίζει πάνω από το 50% των εγκύρων ψήφων.[1][2] Αν κανένας από τους υποψήφιους δεν εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία, τότε διεξάγεται επαναληπτική εκλογή την αντίστοιχη μέρα της αμέσως επόμενης βδομάδας ανάμεσα στους δυο υποψηφίους που πήραν τις περισσότερες ψήφους.[1][2] Ο υποψήφιος που παίρνει, κατά την επαναληπτική εκλογή, το μεγαλύτερο αριθμό ψήφων θεωρείται εκλεγείς.[1][2]

Η εκλογή του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας γίνεται πριν από τη λήξη της θητείας του απερχόμενου προέδρου, έτσι ώστε ο νεοεκλεγόμενος πρόεδρος να είναι σε θέση να αναλάβει τα καθήκοντα του όταν η θητεία αυτή λήξει.[1][2]

Σε περίπτωση που η θέση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας παραμένει κενή, διεξάγεται αναπληρωματική εκλογή εντός 45 ημερών από την ημέρα που η θέση παρέμεινε κενή.[2] Η θητεία του εκλεγομένου με αναπληρωματική εκλογή προέδρου είναι ίση με τη μη εκπνεύσασα περίοδο της θητείας του προηγούμενου προέδρου.[2]

Σε περίπτωση προσωρινής απουσίας ή προσωρινού κωλύματος του Προέδρου της Δημοκρατίας, τον αναπληροί ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων.[2]

Ιστορικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Κυπριακή Δημοκρατία ιδρύθηκε επίσημα την 16η Αυγούστου 1960.[3][4] Η ανεξαρτησία της χώρας προέκυψε μέσα από τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου του Φεβρουαρίου 1959.[5][6] Βάσει του συντάγματος, το σύστημα διακυβέρνησης ήταν η προεδρική δημοκρατία με πρόεδρο Ελληνοκύπριο και αντιπρόεδρο Τουρκοκύπριο εκλεγμένους, τον πρώτο από τους ελληνικής και τον δεύτερο από τους τουρκικής καταγωγής κατοίκους της χώρας.[5] Και ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος είχαν το δικαίωμα του βέτο για θέματα εξωτερικής πολιτικής, ενόπλων δυνάμεων, ασφάλειας κλπ.[5]

Στις προεδρικές εκλογές της 13ης Δεκεμβρίου 1959 υποψήφιοι ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ και ο Ιωάννης Κληρίδης. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ είχε τη στήριξη της πλειονότητα των αγωνιστών της ΕΟΚΑ και του Ενιαίου Δημοκρατικού Μέτωπου Αναδημιουργίας (ΕΔΜΑ), ενώ ο Ιωάννης Κληρίδης είχε τη στήριξη του ΑΚΕΛ, της Δημοκρατικής Ένωσης Κύπρου (της οποίας ηγείτο) και όσων ήταν αντιτιθέμενοι στις συμφωνίες Λονδίνου - Ζυρίχης.[6][7][8][9][10][4] Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ΄ εξελέγη Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας με ποσοστό 66,82%, έναντι του Ιωάννη Κληρίδη που κατέλαβε ποσοστό 33,28%.[10][9][6][11][12][4]

Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης είχε εκλεγεί χωρίς ανθυποψήφιο ο Φαζίλ Κιουτσούκ.[5][6][8][4]

Η θητεία της κυβέρνηση θα ολοκληρωνόταν το 1965 οπόταν και θα διεξάγονταν προεδρικές εκλογές.[6] Ωστόσο, οι εκλογές του 1965 ανεβλήθησαν λόγω των δικοινοτικών διαταραχών της περιόδου 1963-1964.[6] Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε παράταση της θητείας του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ μέχρι το 1968.[6]

Αποτελέσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τα αποτελέσματα των εκλογών:

Σύνοψη αποτελεσμάτων προεδρικών εκλογών 1959
Υποψήφιος Ψήφοι Ποσοστό Υποστήριξη
Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ 144 501 66,82% ΕΔΜΑ
Ιωάννης Κληρίδης 71 753 33,18% ΑΚΕΛ, Δημοκρατική Ένωση Κύπρου
Σύνολο 216 254 100%
Έγκυρα 216 254 99,22%
Άκυρα/Λευκά 1 702 0,78%
Ψήφισαν 217 956 91,24%
Αποχή 20 923 8,76%
Εγγεγραμμένοι 238 879
Πηγές: [1] [2] [3]

Δείτε ακόμη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΛΟΓΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ» (PDF). Υπουργείο Εσωτερικών. 1 Νοεμβρίου 2017. σελίδες 3–4. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 11 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 11 Απριλίου 2020. 
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 «Eκλογές - Προεδρικές». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2020. 
  3. «Η ιστορία των εκλογικών αναμετρήσεων στην Κύπρο». www.kathimerini.gr. 28 Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Νικόλα, Νικόλας (28 Ιανουαρίου 2018). «Από τον Μακάριο στο σήμερα». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2020. 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 «16 Αυγούστου 1960: Η γέννηση ενός «καταδικασμένου» κράτους». 16 Αυγούστου 2019. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Αυγούστου 2019. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Στυλιανού, Μαρία (12 Νοεμβρίου 2012). «Ιστορία των Προεδρικών Εκλογών». www.sigmalive.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  7. «Προεδρικές εκλογές 1959». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  8. 8,0 8,1 «Ιστορικό εκλογών 1960-1973». www.bbc.co.uk. 7 Φεβρουαρίου 2003. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  9. 9,0 9,1 «Οι πρώτες προεδρικές εκλογές της Κύπρου πίσω στο 1959». 13 Οκτωβρίου 2017. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  10. 10,0 10,1 «Πώς ψήφισε η Κύπρος στις πρώτες προεδρικές της 13ης Δεκεμβρίου 1959». Πολίτης. 16 Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 10 Απριλίου 2020. 
  11. «1959-2018: Η ιστορία των Προεδρικών εκλογών». 27 Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 2 Απριλίου 2020. 
  12. «Όταν ο Γλαύκος Κληρίδης δεν στήριξε τον πατέρα του, αλλά τον αντίπαλό του Μακάριο στις πρώτες προεδρικές εκλογές». www.mixanitouxronou.com.cy. 12 Δεκεμβρίου 2016. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Δεκεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2016. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]