Κατάλογος αρχηγών κράτους της Σοβιετικής Ένωσης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Το Σύνταγμα της Σοβιετικής Ένωσης αναγνώριζε το Προεδρείο του Ανωτάτου Σοβιέτ και προηγουμένως την Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή (ΚΕΕ) του Συνεδρίου των Σοβιέτ , ως τα υψηλότερα όργανα κρατικής εξουσίας στην Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ). Σύμφωνα με τα συντάγματα του 1924, 1936 και 1977 οι φορείς αυτοί υπηρετούσαν ως συλλογικοί αρχηγοί του κράτους της Σοβιετικής Ένωσης.[1] Ο Πρόεδρος των οργανισμών αυτών προσωπικά εκτελούσε τα κυρίως τελετουργικά καθήκοντα που τους ανατίθονται ως ενιαίοι αρχηγοί κράτους[2] αλλά είχαν λίγη πραγματική δύναμη.

Η Σοβιετική Ένωση ιδρύθηκε το 1922. Ωστόσο, το πρώτο σύνταγμα της χώρας εγκρίθηκε το 1924. Πριν από εκείνη την εποχή, το σύνταγμα της Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας του 1918 εκδιδόταν ως σύνταγμα της ΕΣΣΔ. Σύμφωνα με το Σύνταγμα του 1918, ο πρόεδρος της Πανρωσικής Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής (ΚΕΕ) ήταν αρχηγός κράτους και είχε τη δύναμη να καθορίσει ποια θέματα εισοδήματος και φορολόγησης θα πάνε στον κρατικό προϋπολογισμό και ποια στα τοπικά Σοβιέτ. Η ΚΕΕ μπορούσε επίσης να περιορίσει τους φόρους.[3] Σε περιόδους μεταξύ των συγκλήσεων του Συνεδρίου των Σοβιέτ η ΚΕΕ είχε υπέρτατη δύναμη.[4] Μεταξύ των συνεδριών του Συνεδρίου των Σοβιέτ η ΚΕΕ ήταν υπεύθυνη για όλες τις υποθέσεις του Συνεδρίου των Σοβιέτ.[5] Η ΚΕΕ και το Συνέδριο των Σοβιέτ αντικαταστάθηκε από το Προεδρείο του Ανωτάτου Σοβιέτ μετά από αρκετές τροποποιήσεις στο σύνταγμα του 1936 το 1938.[6]

Το Ανώτατο Σοβιέτ ήταν το ανώτατο όργανο της κρατικής εξουσίας και ήταν το μοναδικό όργανο που κατείχε νομοθετική εξουσία στη Σοβιετική Ένωση.[6] Οι συνεδρίες του Ανωτάτου Σοβιέτ συγκαλούνταν από το Προεδρείο δύο φορές τον χρόνο, ωστόσο ειδικές συνεδρίες θα μπορούσαν να συγκληθούν υπό τις διαταγές μιας οποιαδήποτε Δημοκρατίας της Σοβιετικής Ένωσης.[6] Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και του Σοβιέτ των Εθνικοτήτων το Προεδρείο θα μπορούσε να αποτελέσει μια επιτροπή συνδιαλλαγής. Αν αυτή η επιτροπή αποτύγχανε το Προεδρείο θα μπορούσε να διαλύσει το Ανώτατο Σοβιέτ και να ζητήσει νέες εκλογές.[6] Ο Πρόεδρος του Προεδρείου του Ανωτάτου Σοβιέτ, μαζί με τον πρώτο και δεκαπέντε άλλους αντιπροέδρους, σύμφωνα με το σύνταγμα του 1977, εκλέγονταν από τους βουλευτές του Ανωτάτου Σοβιέτ.[7] Όπως και με την ΕΕΚ επί Ιωσήφ Στάλιν, ο Πρόεδρος του Προεδρείου είχε πολύ λίγη εξουσία, επειδή η υπέρτατη εξουσία ήταν στα χέρια του Γενικού Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης (ΚΚΣΕ).[8]

Η Προεδρία ιδρύθηκε το 1990 και ο Πρόεδρος, σύμφωνα με το τροποποιημένο σύνταγμα, εκλεγόταν από το Σοβιετικό λαό με άμεση και μυστική ψηφοφορία. Ωστόσο, ο πρώτος και μοναδικός Πρόεδρος της ΕΣΣΔ Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, εξελέγη από το δημοκρατικά εκλεγμένο Κογκρέσο των Αντιπροσώπων του Λαού.[9] Σε σχέση με την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, οι εθνικές εκλογές για το αξίωμα του Προέδρου δεν έγιναν ποτέ. Για να εκλεγεί στο αξίωμα, ένα πρόσωπο θα έπρεπε να ήταν Σοβιετικός πολίτης και μεγαλύτερος από 35 ετών, αλλά μικρότερος από 65 ετών. Το ίδιο άτομο δεν θα μπορούσε να εκλεγεί πρόεδρος για περισσότερες από δύο θητείες.[10] Η Προεδρία ήταν το υψηλότερο κρατικό αξίωμα, και ήταν το πιο σημαντικό αξίωμα στη Σοβιετική Ένωση σε επιρροή και αναγνώριση, επισκιάζοντας τον πρωθυπουργό και το Γενικό Γραμματέα. Με την ίδρυση της Προεδρίας η εκτελεστική εξουσία μοιράστηκε μεταξύ του Προέδρου και του Πρωθυπουργού. Η Προεδρία είχε ευρείες αρμοδιότητες, όπως η ευθύνη για τις διαπραγματεύσεις με την ιδιότητα του μέλους του Υπουργικού συμβουλίου με το Ανώτατο Σοβιέτ;[11] ενώ ο Πρωθυπουργός ωστόσο ήταν υπεύθυνος για τη διαχείριση της νομενκλατούρας και οικονομικών θεμάτων.[12]

Κατάλογος αρχηγών κρατών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τα έντεκα άτομα που διορίστηκαν επικεφαλής κράτους, τρεις πέθαναν εν ώρα υπηρεσίας από φυσικά αίτια (Λεονίντ Μπρέζνιεφ, Γιούρι Αντρόποφ και Κονσταντίν Τσερνιένκο), ένας κατείχε τη θέση σε προσωρινό ρόλο (Βασίλι Κουζνετσόφ), και τέσσερις που κατείχαν το αξίωμα του ηγέτη του κόμματος και αρχηγού κράτους ταυτόχρονα (Μπρέζνιεφ, Αντρόποφ, Τσερνιένκο και Μιχαήλ Γκορμπατσόφ). Ο πρώτος αρχηγός του κράτους ήταν ο Μιχαήλ Καλίνιν, ο οποίος ξεκίνησε το 1922 μετά την Συνθήκη για τη Δημιουργία της ΕΣΣΔ. Μένοντας στο αξίωμα πάνω από είκοσι χρόνια, ο Καλίνιν πέρασε το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στο αξίωμα και πέθανε λίγο μετά την παραίτησή του το 1946. Ο Αντρόποφ πέρασε το συντομότερο χρόνο στο αξίωμα.

Αριθμός

[note 1]
Όνομα (γέννηση-θάνατος) Εικόνα Διάρκεια θητείας Συγκλήσεις

[note 2]
1
Πρόεδρος της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής του Κογκρέσου των Σοβιέτ (1922–1938)
Μιχαήλ Καλίνιν

(1875–1946)[13]
Калинин М. И. (1920).jpg 30 Δεκεμβρίου 1922 – 12 Ιανουαρίου 1938 1η-8η σύγκληση
Πρόεδρος του Προεδρείου του Ανωτάτου Σοβιέτ (1938–1989)
Μιχαήλ Καλίνιν

(1875–1946)[13]
Калинин М. И. (1920).jpg 17 Ιανουαρίου 1938 – 19 Μαρτίου 1946 1η σύγκληση
2 Νικολάι Σβερνίκ

(1888–1970)[14]
A picture taken by the Soviet Government of Nikolai Shvernik in grey 19 Μαρτίου 1946 – 15 Μαρτίου 1953 2η-3η σύγκληση
3 Κλιμέντ Βοροσιλόφ

(1881–1969)[15]
A photo taken in 1937 of Kliment Voroshilov 15 Μαρτίου 1953 – 7 Μαΐου 1960 3η-5η σύγκληση
4 Λεονίντ Μπρέζνιεφ

(1906–1982)[16]
An official portrait of Leonid Brezhnev dating back to 1977 7 Μαΐου 1960 – 15 Ιουλίου 1964 5η-6η σύγκληση
5 Αναστάς Μικογιάν

(1895–1978)[17]
Mikoyan AI.jpg 15 Ιουλίου 1964 – 9 Δεκεμβρίου 1965 6η σύγκληση
6 Νικολάι Ποντγκόρνι

(1903–1983)[18]
Nikolai Podgorny as depicted during his visit to the German Democratic Republic in 1963 9 Δεκεμβρίου 1965 – 16 Ιουνίου 1977 6η-9η σύγκληση
(4) Λεονίντ Μπρέζνιεφ

(1906–1982)[16]
An official portrait of Leonid Brezhnev dating back to 1977 16 Ιουνίου 1977 – 10 Νοεμβρίου 1982 9η-10η σύγκληση
Βασίλι Κουζνετσόφ

(1901–1990)[19]
Kuznetzov 43062X8X18.JPG 10 Νοεμβρίου 1982 – 16 Ιουνίου 1983 10η σύγκληση
7 Γιούρι Αντρόπωφ

(1914–1984)[20]
Yuri Andropov - Soviet Life, August 1983.jpg 16 Ιουνίου 1983 – 9 Φεβρουαρίου 1984
Βασίλι Κουζνετσόφ

(1901–1990)[19]
Kuznetzov 43062X8X18.JPG 9 Φεβρουαρίου 1984 – 11 Απριλίου 1984 11η σύγκληση
8 Κονσταντίν Τσερνιένκο

(1911–1985)[20]
Konstantin Chernenko1.jpg 11 Απριλίου 1984 – 10 Μαρτίου 1985
Βασίλι Κουζνετσόφ

(1901–1990)[19]
Kuznetzov 43062X8X18.JPG 10 Μαρτίου 1985 – 27 Ιουλίου 1985
9 Αντρέι Γκρομίκο

(1909–1989)[21]
Gromyko at the Conference on Security and Cooperation in Europe 27 Ιουλίου 1985 – 1 Οκτωβρίου 1988
10 Μιχαήλ Γκορμπατσώφ

(1931–)[22]
RIAN archive 850809 General Secretary of the CPSU CC M. Gorbachev (crop).jpg 1 Οκτωβρίου 1988 – 25 Μαΐου 1989 11η-12η σύγκληση
Πρόεδρος του Ανωτάτου Σοβιέτ (1989–1990)[note 3]
Μιχαήλ Γκορμπατσώφ

(1931–)[22]
RIAN archive 850809 General Secretary of the CPSU CC M. Gorbachev (crop).jpg 25 Μαΐου 1989 – 15 Μαρτίου 1990 12η σύγκληση
Πρόεδρος (1990–1991)
Μιχαήλ Γκορμπατσώφ

(1931–)[22]
RIAN archive 850809 General Secretary of the CPSU CC M. Gorbachev (crop).jpg 15 Μαρτίου 1990 – 25 Δεκεμβρίου 1991 12η σύγκληση

Κατάλογος αναπληρωτών αρχηγών κρατών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν τέσσερα άτομα που διετέλεσαν αναπληρωτές αρχηγοί κράτους. Με πάνω από οκτώ χρόνια θητείας, ο Βασίλι Κουζνετσόφ πέρασε τον περισσότερο χρόνο στο αξίωμα. Ο Γκενάντι Γιανάγιεφ πέρασε το σύντομο χρόνο της θητείας του.





[note 1]
Όνομα



(Γέννηση–Θάνατος)
Εικόνα Διάρκεια θητείας Συγκλήσεις



[note 2]
Πρώτος Αντιπρόεδρος του Προεδρείου του Ανωτάτου Σοβιέτ (1977-1989)
1 Βασίλ Κουζνετσόφ



(1901-1990)[19]
Kuznetzov 43062X8X18.JPG 7 Οκτωβρίου 1977 – 18 Ιουνίου 1986 9η–11η σύγκληση
2 Πιότρ Ντεμίτσεφ



(1917-2010)[24]
18 Ιουνίου 1986 – 1 Οκτωβρίου 1988 11η σύγκληση
3 Ανατόλι Λουκιανόφ Anatoliy Lukjanov foto.jpg 1 Οκτωβρίου 1988 – 25 Μαΐου 1989 11η–12η σύγκληση
Αντιπρόεδρος του Ανωτάτου Σοβιέτ (1989-1990)
Ανατόλι Λουκιανόφ



(1930–)[25]
Anatoliy Lukjanov foto.jpg 25 Μαΐου 1989 – 15 Μαρτίου 1990 12η σύγκληση
Αντιπρόεδρος (1990-1991)
4 Γκενάντι Γιανάγιεφ



(1937-2010)[26]
Gennady Yanayev (grave).JPG 27 Δεκεμβρίου 1990 – 21 Αυγούστου 1991[note 4] 12η σύγκληση
Το αξίωμα καταργήθηκε[28] 21 Αυγούστου 1991 – 26 Δεκεμβρίου 1991[note 5]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Οι αρχηγοί κράτους που υπηρέτησαν δύο φορές και οι αναπληρωτές αρχηγοί του κράτους αριθμούνται μόνο μία φορά. Οι επόμενες θητείες σημειώνονται με τον αρχικό τους αριθμό με πλάγια γραφή. Οι προσωρινοί αρχηγοί κρατών δεν είναι αριθμημένοι. Αυτοί οι αριθμοί δεν είναι επίσημοι. Σφάλμα αναφοράς: Invalid <ref> tag; name "vp" defined multiple times with different content
  2. 2,0 2,1 Μια σύγκληση με τη σοβιετική έννοια της λέξης σήμαινε τα εκλεγμένα μέλη του Κοινοβουλίου μεταξύ των εκλογών. Σφάλμα αναφοράς: Invalid <ref> tag; name "parl" defined multiple times with different content
  3. Στις 15 Μαρτίου 1990 οι περισσότερες συνταγματικές εξουσίες μεταφέρθηκαν στο νεοσυσταθέν αξίωμα του Προέδρου της Σοβιετικής Ένωσης. Ο Ανατόλι Λουκιάνοφ εξελέγη Πρόεδρος του Ανώτατου Σοβιέτ για να αντικαταστήσει τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Παρόλο που το γραφείο του προέδρου διατήρησε το όνομά του, τώρα το αξίωμα ήταν κοινοβουλευτικός ομιλητής και όχι αρχηγός κράτους. Οι πραγματικές εκτελεστικές αρμοδιότητες διατηρήθηκαν από τον Γκορμπατσόφ.[23]
  4. Ο Γιανάγιεφ ήταν προσωρινός πρόεδρος της Σοβιετικής Ένωσης στο αυγουστιάτικο πραξικόπημα του 1991, αλλά φυλακίστηκε με την επιστροφή του Γκορμπατσόφ στο αξίωμα του ως πρόεδρος.[27]
  5. Μετά το αποτυχημένο αυγουστιάτικο πραξικόπημα του 1991, το Κρατικό Συμβούλιο έλαβε την εξουσία εκλογής αντιπροέδρου υπό την προσωρινή απουσία του Προέδρου.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ideology, Politics, and Government in the Soviet Union: An Introduction– Google Knihy. Books.google.cz. January 1, 1978. https://books.google.sk/books?id=ZH9nkBOxrZQC&pg=PA165&dq=presidium+of+the+supreme+soviet+collective+head+of+state&hl=cs&sa=X&ved=0ahUKEwj1lb3F_cXQAhVKBsAKHcNmBysQ6AEINTAE#v=onepage&q=presidium%20of%20the%20supreme%20soviet%20collective%20head%20of%20state&f=false. Ανακτήθηκε στις 2016-11-26. 
  2. Isham, Heyward (1995). Remaking Russia. M.E. Sharpe, σελ. 218. ISBN 978-1-56324-436-0. https://books.google.com/books?id=Vr521Hm9YlYC&dq. 
  3. Всероссийский съезд Советов. Статья №81 от 10 июля 1918 г. «Бюджетное право». (All-Russian Congress of Soviets. Article #81 of 10 July 1918 The Budget. ).
  4. Всероссийский съезд Советов. Статья №30 от 10 июля 1918 г. «О Всероссийском съезде Советов рабочих, крестьянских, казачьих и красноармейских депутатов». (All-Russian Congress of Soviets. Article #30 of 10 July 1918 The All-Russian Congress of Soviets of Workers', Peasants', Cossacks', and Red Army Deputies. ).
  5. Всероссийский съезд Советов. Статья №29 от 10 июля 1918 г. «О Всероссийском съезде Советов рабочих, крестьянских, казачьих и красноармейских депутатов». (All-Russian Congress of Soviets. Article #29 of 10 July 1918 The All-Russian Congress of Soviets of Workers', Peasants', Cossacks', and Red Army Deputies. ).
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Съезд Советов СССР. Статья №30–56 от 10 июля1918 г. «Высшие органы государственной власти Союза Советских Социалистических Республик». (Congress of Soviets of the Soviet Union. Article #30–56 of 10 July 1918 The Highest Organs of State Authority of The Union of Soviet Socialist Republics. ).
  7. Верховный Совет СССР. Статья №120 от 7 октября 1977 г. «Верховный Совет СССР». (Supreme Soviet of the Soviet Union. Article #120  The Supreme Soviet of the USSR. ).
  8. Service, Robert (2005). Stalin: A Biography. Harvard University Press, σελ. 363. ISBN 978-0-674-01697-2. https://books.google.com/books?id=hSWK6Dh4wRgC&dq. 
  9. Kort, Michael (2010). The Soviet Colossus: History and Aftermath. M.E. Sharpe, σελ. 394. ISBN 978-0-7656-2387-4. https://books.google.com/books?id=BHaWGEZA5zMC&dq. 
  10. Huskey, Eugene (1992). Executive Power and Soviet Politics: The Rise and Decline of the Soviet State. M.E. Sharpe, σελ. 90. ISBN 978-1-56324-059-1. https://books.google.com/books?id=mKcazy5JDCgC&dq. 
  11. Huskey, Eugene (1999). Presidential Power in Russia. M.E. Sharpe, σελ. 16. ISBN 978-1-56324-536-7. https://books.google.com/books?id=wT3m5Eb4QRwC&dq. 
  12. 13,0 13,1 Shepilov, Dmitri. Austin, Anthony (2007). The Kremlin's Scholar: A Memoir of Soviet Politics under Stalin and Khrushchev. Yale University Press, σελ. 413. ISBN 978-0-300-09206-6. https://books.google.com/books?id=RwfIEhLDaMsC&dq. 
  13. Shepilov, Dmitri. Austin, Anthony (2007). The Kremlin's Scholar: A Memoir of Soviet Politics under Stalin and Khrushchev. Yale University Press, σελ. 441. ISBN 978-0-300-09206-6. https://books.google.com/books?id=RwfIEhLDaMsC&dq. 
  14. Shepilov, Dmitri. Austin, Anthony (2007). The Kremlin's Scholar: A Memoir of Soviet Politics under Stalin and Khrushchev. Yale University Press, σελ. 406. ISBN 978-0-300-09206-6. https://books.google.com/books?id=RwfIEhLDaMsC&dq. 
  15. 16,0 16,1 Bliss Eaton, Katherine (2004). Daily Life in the Soviet Union. Greenwood Publishing Group, σελ. 29. ISBN 978-0-313-31628-9. https://books.google.com/books?id=VVFuYN8TS5AC&dq. 
  16. Shepilov, Dmitri. Austin, Anthony (2007). The Kremlin's Scholar: A Memoir of Soviet Politics under Stalin and Khrushchev. Yale University Press, σελ. 404. ISBN 978-0-300-09206-6. https://books.google.com/books?id=RwfIEhLDaMsC&dq. 
  17. Ploss, Sidney (2010). The Roots of Perestroika: the Soviet Breakdown in Historical Context. McFarland & Company, σελ. 218. ISBN 978-0-7864-4486-1. https://books.google.com/books?id=6BzucnMoWfQC&dq. 
  18. 19,0 19,1 19,2 19,3 Кузнецов Василий Васильевич [Vasili Vasilyevich Kuznetsov] (στα Russian). World History on the Internet. Ανακτήθηκε στις 7 December 2010. 
  19. 20,0 20,1 Ploss, Sidney (2010). The Roots of Perestroika: the Soviet Breakdown in Historical Context. McFarland & Company, σελ. 216. ISBN 978-0-7864-4486-1. https://books.google.com/books?id=6BzucnMoWfQC&dq. 
  20. Ploss, Sidney (2010). The Roots of Perestroika: the Soviet Breakdown in Historical Context. McFarland & Company, σελ. 217. ISBN 978-0-7864-4486-1. https://books.google.com/books?id=6BzucnMoWfQC&dq. 
  21. 22,0 22,1 22,2 Bliss Eaton, Katherine (2004). Daily Life in the Soviet Union. Greenwood Publishing Group, σελ. 32. ISBN 978-0-313-31628-9. https://books.google.com/books?id=VVFuYN8TS5AC&dq. 
  22. Anderson, John (1994). Religion, state, and politics in the Soviet Union and successor states. Cambridge University Press, σελ. 188. ISBN 978-0-521-46784-1. https://books.google.com/books?id=S9vPzWk9uowC&dq. 
  23. Петр Демичев : Умер министр культуры СССР Петр Демичев [The Minister of Culture of the USSR Pyotr Demichev dies] (στα Russian). Peoples.ru (Lenta.Ru). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 July 2011. Ανακτήθηκε στις 8 December 2010. 
  24. Evtuhov, Catherine. Stites, Richard (2004). A History of Russia: Peoples, Legends, Events, Forces since 1800. Houghton Mifflin Harcourt, σελ. 474. ISBN 978-0-395-66073-7. https://books.google.com/books?id=YvYiAQAAIAAJ&q. 
  25. Schwirz, Michael (24 September 2010). «Gennadi I. Yanayev, 73, Soviet Coup Plotter, Dies». The New York Times. https://www.nytimes.com/2010/09/25/world/europe/25yanayev.html. Ανακτήθηκε στις 8 December 2010. 
  26. Staff writer (10 February 2011). «Soviet Coup Leader Gennady Yanayev Dies». BBC Online. Ανακτήθηκε στις 8 December 2010. 
  27. Government of the USSR: Gorbachev, Mikhail (5 September 1991). Закон "Об органах государственной власти и управления Союза ССР в переходный период" [Law: On the bodies of State Authority and Administration of the USSR in the Period of Transition] (στα Russian). Soyuz Sovietskikh Sotsialisticheskikh Respublik. Ανακτήθηκε στις 13 February 2011.