Κανναβουργείο Έδεσσας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Κανναβουργείο Έδεσσας
Άποψη της Μονάδας Παραγωγής.jpg
Άποψη του εργοστασίου
Γενικές πληροφορίες
Είδος Βιομηχανία
Αρχιτεκτονική Βιομηχανική Ευρωπαϊκή
Διεύθυνση Περιοχή Καταρρακτών, Έδεσσα, ΤΚ. 58200[1]
Τοποθεσία Καταρράκτες Έδεσσας
40°48′08″N 22°03′20″E / 40.802169°N 22.055641°E / 40.802169; 22.055641Συντεταγμένες: 40°48′08″N 22°03′20″E / 40.802169°N 22.055641°E / 40.802169; 22.055641
Πόλη Έδεσσα
Χώρα Ελλάδα
Έναρξη κατασκευής 1905
Ολοκλήρωση 1908
Λειτουργία 1913-1967
Ανακαίνιση 1997-2000
Κατάσταση Άφθαρτο (εκτεθειμένο)
Χρήση Από 1913 με 1967:Πρότυπη βιομηχανική μονάδα παραγωγής σχοινιών και σπάγκων
Από το 1997 έως το 2014: Βιομηχανικό Μουσείο, Πολυχώρος Πολιτισμού και Αναψυχής.
Ιδιοκτήτης Δήμος Έδεσσας
Διαστάσεις
Γενικές διαστάσεις 130 × 40 μ.
Ύψος 4 μ.
Τεχνικές λεπτομέρειες
Περίμετρος 280 μ.
Εμβαδόν 5.200 m2
Όροφοι 1
Υλικά κατασκευής
Υλικά Σκυρόδεμα
Σχεδιασμός και κατασκευή
Αρχιτέκτονας Ιάσων Ρίζος
Δημιουργός Τότσκα και ΣΙΑ Α.Ε
Χρηματοδότης Τότσκα και ΣΙΑ Α.Ε
Βραβεία Ευρωπαϊκό Βραβείο "Ανάδειξη Καταρρακτών Έδεσσας"
Ιστότοπος
Πολυχώρος Κανναβουργείου

Το Κανναβουργείο της Έδεσσας ήταν μια πρότυπη βιομηχανική μονάδα, δημιουργίας σχοινιών και σπάγκων από ινδική κάνναβη. Ήταν το μεγαλύτερο από τα 4 Κανναβουργεία της Ελλάδας,σε παραγωγή και εγκαταστάσεις. Βρίσκεται δίπλα στους μύλους, στην τοποθεσία Μεγάλος Κρημνός δίπλα στην παραδοσιακή συνοικία της πόλης, και στο γνωστό Γεωπάρκο των Καταρρακτών. Η λειτουργία του εργοστασίου σταμάτησε το 1967 έπειτα από οικονομικές δυσκολίες που οφείλονταν στην εισαγωγή νημάτων και υφάσματος σε χαμηλότερη τιμή από το εξωτερικό.

Ίδρυση της εταιρείας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άποψη του Τμήματος του Μηχανουργείου του Εργοστασίου.

Η ίδρυση της εταιρίας έγινε το 1908 από την Εταιρεία Τότσκα και ΣΙΑ και άλλους μικρότερους μετόχους από την Θεσσαλονίκη, οι οποίοι ήθελαν να αναπτύξουν την κλωστοϋφαντουργία στον Ελλαδικό χώρο. Η επιλογή της τοποθεσίας όπου χτίστηκε το εργοστάσιο έγινε επειδή η ευρύτερη περιοχή της Έδεσσας ήταν άφθονη σε υδατοπτώσεις όπου αυτό θα βοηθούσε στην λειτουργία των μηχανών καθώς υποστηριζόντουσαν από την υδροκίνηση. Η διεύθυνσή του ανατέθηκε στον έμπειρο βιομήχανο Ηρακλή Χατζηδημούλα.

Ακμή 1928-1950[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πλήρης ακμή του εργοστασίου τοποθετείται στο χρονικό διάστημα 1928 – 1940, περίοδο κατά την οποία απασχολεί 150 εργάτες (κυρίως από την Έδεσσα). Ιδιαίτερα στη διάρκεια του Μεσοπολέμου το συγκεκριμένο Κανναβουργείο κάλυπτε συνολικά τη ζήτηση υφασμάτων και σπάγκων σε όλη την Ελλάδα. Τα χοντρά σχοινιά πηγαίνανε στην Κρήτη (μεγαλύτερο κέντρο κατανάλωσης), στην Θεσσαλία και στην Ήπειρο, ενώ οι λεπτοί σπάγκοι στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη. Όμως κατά την περίοδο Οκτωβρίου – Μαρτίου υπήρχε στασιμότητα ως προς τη διανομή των προϊόντων.[2]

Παρακμή 1952-1966[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η απώλεια του κεκτημένου εκμετάλλευσης των υδατοπτώσεων, το ύψος των οφειλών προς τις τράπεζες, οι διαφωνίες των μετόχων, Ι.Κ.Α. και δημόσιο οδηγούν στη διακοπή των εργασιών του τον Μάιο του 1966. Οι 100 εργάτες του Κανναβουργείου ιδρύουν τον «Παραγωγικό συνεταιρισμό η Πέλλα» και αναλαμβάνουν τη διαχείριση του. Αργότερα το 1967 η διαχειριστική επιτροπή ζητά από την Ε.Τ.Β.Α. δάνειο για να συνεχίσει το εργοστάσιο τη λειτουργία του, όμως μάταια. Το εργοστάσιο κλείνει και ο νέος ιδιοκτήτης είναι το Δημόσιο.

Εγκαταστάσεις Συγκροτήματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μονάδα Παραγωγής του Εργοστασίου.

Προϋπάρχουσες Υποδομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Διώροφο κτίσμα συσκευασίας και αποστολής του προϊόντος.
  • Το κτίσμα αποθήκευσης της πρώτης ύλης.
  • Σταθμός διευθέτησης της πορείας του νερού για την κίνηση των μηχανών.
  • Μονόροφο κτίσμα παραγωγής του προϊόντος .
  • Το κτίσμα του μηχανουργείου και το λεβητοστάσιου.
  • Δύο φυλάκια (υπάρχουν ένα στην είσοδο του εργοστασίου και το άλλο στη βόρεια πλευρά του).
  • Διώροφο κτίσμα με τα γραφεία και τους χώρους υγιεινής.

Μετέπειτα Υποδομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 2 υπαίθριοι Ανελκυστήρες
  • Μονοπάτι κατά μήκος του βράχου
  • Κέντρο Αναψυχής
  • Κτήριο Πληροφοριών
  • Περιβάλλοντα κτήρια κοινόχρηστης χρήσης

Πολύχωρος πολιτισμού, εκπαίδευσης και αναψυχής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άποψη των Υπαίθριων Ανελκυστήρων του Πολυχώρου.

Έναρξη Λειτουργίας 1997[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα τέλη του 1990 μετά από 40 χρόνια εγκατάλειψης ο χώρος ανακαινίζεται εν μέρει από τον Δήμο Έδεσσας όπου το 1997 ξεκινάει την λειτουργία του εστιατόριο και κέντρο αναψυχής εξυπηρετούμενο από διπλό ανελκυστήρα κατά μήκος του βράχου. Αργότερα το Κανναβουργείο εντάχθηκε στο "Πρόγραμμα ανάπλασης των Μύλων" για την πλήρη αναβάθμιση και ανακαίνιση του περιβάλλοντος χώρου.[1]

Το πρόγραμμα περιελάμβανε:

  • Αναδιαμόρφωση εξωτερικών χώρων
  • Ανακατασκευή παλιού Μηχανουργείου και Φυλακίων
  • Ίδρυση Βιομηχανικού Μουσείου.
  • Πλήρης Αποκατάσταση περιβαλλόντων κτηρίων και αποκατάσταση κουφωμάτων και θυρών.
  • Γενική επισκευή της στέγης της μονάδας παραγωγής.

Από το 2000 τα κτίρια και ο περιβάλλoν χώρος του Κανναβουργείου έχουν αξιοποιηθεί ως πολυχώρος πολιτισμού, εκπαίδευσης και αναψυχής. Ιδρύθηκε Βιομηχανικό μουσείο για την ιστορία της υδροκίνησης και χώρος αναψυχής και πολιτιστικών εκδηλώσεων. Επίσης τα 2/10 της μονάδας παραγωγής έχουν μετατραπεί σε εστιατόριο και καφετέρια ενώ ακριβώς κάτω από το εργοστάσιο λειτουργεί χώρος αναψυχής. Η προσέλευση σε αυτό το σημείο μπορεί να πραγματοποιηθεί από τους σύγχρονους γυάλινους ανελκυστήρες του δήμου κατά μήκος του βράχου, από τις σκάλες επίσης κατά μήκος του βράχου, από το καλντερίμι (ο δρόμος όπου ενώνει την πόλη με το εργοστάσιο, τον οποίον χρησιμοποιούσαν οι εργάτες), και από τα σκαλοπάτια δίπλα στον καταρράκτη της Έδεσσας και στην συνέχεια τον λιθόστρωτο δρόμο που οδηγεί στην κεντρική πύλη του εργοστασίου.[3]

Παύση Λειτουργίας το 2014-σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά από 17 χρόνια συνεχούς λειτουργίας ο χώρος βάζει λουκέτο και το συγκρότημα ερημώνει. Το κόστος επαναλειτουργίας είναι υψηλό καθώς τα χρέη και τα έξοδα συντήρησης είναι πολλά. Οι ανελκυστήρες είχαν απενεργοποιηθεί από τα τέλη του 2013 για περικοπή το δαπανών το οποίο στην συνέχεια αποδείχθει μοιραίο καθώς η πρόσβαση στον χώρο θα γινόταν πλέον μόνο από σκαλοπάτια κάτι που μείωσε αρκετά την τουριστική κίνηση καθώς τα μόνα που λειτουργούσαν ήταν το Μουσείο και το εστιατόριο. Υπήρξε προσπάθεια επαναλειτουργίας το 2015 μόνο όμως για τον χώρο αναψυχής αλλά δυστυχώς δεν πραγματοποιήθει. Ο Πολύχωρος έκλεισε οριστικά τον Δεκέμβριο του 2014 και νέος του ιδιοκτήτης είναι ο Δήμος Έδεσσας. Δυστυχώς ο χώρος δεν προφυλάχτηκε σωστά και δέχθηκε τεράστιες ζημιές που τις οποίες η επιδιόρθωση είναι ακριβή για τα σημερινά οικονομικά δεδομένα. Ωστόσο έως σήμερα δεν έχει υπάρξει κάποια επίσημη ανακοίνωση για επαναλειτουργία ή εκμίσθωση του χώρου. Το σενάριο που πλέον είναι το μόνο βιώσιμο είναι ο χώρος να επαναλειτουργήσει υπό προσωρινή Δημοτική Λειτουργία ώσπου να βρεθεί κάποιος ιδιώτης για την εκμετάλευση του χώρου αυτού άλλα προς το παρόν τίποτα δεν ισχύει από αυτά ακόμη.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]