Κανναβουργείο Έδεσσας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Κανναβουργείο Έδεσσας
Κανναβουργείο Έδεσσας 2017.jpg
Άποψη του εργοστασίου
Γενικές πληροφορίες
Είδος Βιομηχανία
Αρχιτεκτονική Βιομηχανική Ευρωπαϊκή
Διεύθυνση Περιοχή Καταρρακτών, Έδεσσα, ΤΚ. 58200[1]
Γεωγραφικές Συντεταγμένες Καταρράκτες Έδεσσας
40°48′8″N 22°3′20″E
Τοποθεσία Έδεσσα
Χώρα Ελλάδα
Έναρξη κατασκευής 1905
Ολοκλήρωση 1908
Λειτουργία 1913-1967
Ανακαίνιση 1997-2000
Κατάσταση Άφθαρτο (εκτεθειμένο)
Χρήση Από 1913 με 1967:Πρότυπη βιομηχανική μονάδα παραγωγής σχοινιών και σπάγκων
Από το 1997 έως το 2014: Βιομηχανικό Μουσείο, Πολυχώρος Πολιτισμού και Αναψυχής.
Ιδιοκτήτης Δήμος Έδεσσας
Διαστάσεις
Γενικές διαστάσεις 130 × 40 μ.
Ύψος 4
Τεχνικές λεπτομέρειες
Περίμετρος 280 μ.
Εμβαδόν 5.200 m2
Όροφοι 1
Υλικά κατασκευής
Υλικά Σκυρόδεμα
Σχεδιασμός και κατασκευή
Αρχιτέκτονας Ιάσων Ρίζος
Δημιουργός Τότσκα και ΣΙΑ Α.Ε
Χρηματοδότης Τότσκα και ΣΙΑ Α.Ε
Βραβεία Ευρωπαϊκό Βραβείο "Ανάδειξη Καταρρακτών Έδεσσας"
Προστασία Ευρωπαϊκό Βραβείο "Ανάδειξη Καταρρακτών Έδεσσας"
Ιστότοπος
Πολυχώρος Κανναβουργείου
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Το Κανναβουργείο της Έδεσσας ήταν μια πρότυπη βιομηχανική μονάδα, δημιουργίας σχοινιών και σπάγκων από ινδική κάνναβη. Ήταν το μεγαλύτερο από τα 4 Κανναβουργεία της Ελλάδας,σε παραγωγή και εγκαταστάσεις. Αποτελεί παράρτημα του Υπαίθριου Μουσείου Νερού Έδεσσας, όπου τοποθετείται στο σημείο "Μεγάλος Κρημνός" δίπλα στην παραδοσιακή συνοικία της πόλης, και στο γνωστό Γεωπάρκο των Καταρρακτών. Λειτούργησε ως εργοστάσιο ως το 1967, και έπειτα παραμένει εγκαταλελειμμένο. Αργότερα το 1997 μετατρέπεται σε Πολυχώρο αναψυχής και εκπαίδευσης, όπου συνεχίζει την λειτουργία του ως το 2014 όπου κλείνει οριστικά.

Ίδρυση της εταιρείας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άποψη του Τμήματος του Μηχανουργείου του Εργοστασίου.

Η ίδρυση της εταιρίας έγινε το 1908 από την Εταιρεία Τότσκα και ΣΙΑ και άλλους μικρότερους μετόχους από την Θεσσαλονίκη, οι οποίοι ήθελαν να αναπτύξουν την κλωστοϋφαντουργία στον Ελλαδικό χώρο. Η επιλογή της τοποθεσίας όπου χτίστηκε το εργοστάσιο έγινε επειδή η ευρύτερη περιοχή της Έδεσσας ήταν άφθονη σε υδατοπτώσεις όπου αυτό θα βοηθούσε στην λειτουργία των μηχανών καθώς υποστηριζόντουσαν από την υδροκίνηση. Η διεύθυνσή του ανατέθηκε στον έμπειρο βιομήχανο Ηρακλή Χατζηδημούλα.[2]

Ακμή 1928-1950[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πλήρης ακμή του εργοστασίου τοποθετείται στο χρονικό διάστημα 1928 – 1940, περίοδο κατά την οποία απασχολεί 150 εργάτες (κυρίως από την Έδεσσα). Ιδιαίτερα στη διάρκεια του Μεσοπολέμου το συγκεκριμένο Κανναβουργείο κάλυπτε συνολικά τη ζήτηση υφασμάτων και σπάγκων σε όλη την Ελλάδα. Τα χοντρά σχοινιά πηγαίνανε στην Κρήτη (μεγαλύτερο κέντρο κατανάλωσης), στην Θεσσαλία και στην Ήπειρο, ενώ οι λεπτοί σπάγκοι στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη. Όμως κατά την περίοδο Οκτωβρίου – Μαρτίου υπήρχε στασιμότητα ως προς τη διανομή των προϊόντων.[2]

Παρακμή 1952-1966[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η απώλεια του κεκτημένου εκμετάλλευσης των υδατοπτώσεων, το ύψος των οφειλών προς τις τράπεζες, οι διαφωνίες των μετόχων, Ι.Κ.Α. και δημόσιο οδηγούν στη διακοπή των εργασιών του τον Μάιο του 1966. Οι 100 εργάτες του Κανναβουργείου ιδρύουν τον «Παραγωγικό συνεταιρισμό η Πέλλα» και αναλαμβάνουν τη διαχείριση του. Αργότερα το 1967 η διαχειριστική επιτροπή ζητά από την Ε.Τ.Β.Α. δάνειο για να συνεχίσει το εργοστάσιο τη λειτουργία του, όμως μάταια. Το εργοστάσιο κλείνει και ο νέος ιδιοκτήτης είναι το Δημόσιο.[2]

Εγκαταστάσεις Συγκροτήματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μονάδα Παραγωγής του Εργοστασίου.

Προϋπάρχουσες Υποδομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Διώροφο κτίσμα συσκευασίας και αποστολής του προϊόντος.
  • Το κτίσμα αποθήκευσης της πρώτης ύλης.
  • Σταθμός διευθέτησης της πορείας του νερού για την κίνηση των μηχανών.
  • Μονόροφο κτίσμα παραγωγής του προϊόντος .
  • Το κτίσμα του μηχανουργείου και το λεβητοστάσιου.
  • Δύο φυλάκια (υπάρχουν ένα στην είσοδο του εργοστασίου και το άλλο στη βόρεια πλευρά του).
  • Διώροφο κτίσμα με τα γραφεία και τους χώρους υγιεινής.

Μετέπειτα Υποδομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 2 υπαίθριοι Ανελκυστήρες
  • Μονοπάτι κατά μήκος του βράχου
  • Κέντρο Αναψυχής
  • Κτήριο Πληροφοριών
  • Περιβάλλοντα κτήρια κοινόχρηστης χρήσης

Πολύχωρος πολιτισμού, εκπαίδευσης και αναψυχής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άποψη των Υπαίθριων Ανελκυστήρων του Πολυχώρου.

Έναρξη Λειτουργίας 1997[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα τέλη του 1990 μετά από 40 χρόνια εγκατάλειψης ο χώρος ανακαινίζεται εν μέρει από τον Δήμο Έδεσσας όπου το 1997 ξεκινάει την λειτουργία του εστιατόριο και κέντρο αναψυχής εξυπηρετούμενο από διπλό ανελκυστήρα κατά μήκος του βράχου. Αργότερα το Κανναβουργείο εντάχθηκε στο "Πρόγραμμα ανάπλασης των Μύλων" για την πλήρη αναβάθμιση και ανακαίνιση του περιβάλλοντος χώρου.

Το πρόγραμμα περιελάμβανε:

  • Αναδιαμόρφωση του Βιομηχανικού Συγκροτήματος
  • Ανακατασκευή παλιού Μηχανουργείου και Φυλακίων
  • Ίδρυση Βιομηχανικού Μουσείου.
  • Ανέγερση 2 υπαίθριων ανελκυστήρων για διευκόλυνση της πρόσβασης
  • Κατασκευή χώρου αναψυχής και πολιτισμού.

Κατά την ολοκλήρωση της αποκατάστασης ο χώρος λειτουργεί εκ νέου ως Πολύχωρος Πολιτισμού και εκδηλώσεων με κύριο θέμα την ανάδειξη της ιστορίας του εργοστασίου. Επίσης εντάχθηκε ως νέο τμήμα του Υπαίθριου Μουσείου Νερού Έδεσσας

και καθιερώνεται η λειτουργία Βιομηχανικού Μουσείου. Συνεχίζει την λειτουργία του καθ' όλη την διάρκεια του έτους και φιλοξενεί ποικίλες δράσεις και εκδηλώσεις προς όφελος του τουρισμού. Όμως τα προβλήματα ξεκίνησαν 10 χρόνια αργότερα όπου η μειωμένη τουριστική κίνηση και η έλλειψη διαφήμισης του χώρου ανάγκασε το συγκρότημα να υπολειτουργεί. Έτσι στη συνέχεια ο θεσμός του Βιομηχανικού Μουσείου χάθηκε και συνέχισε να λειτουργεί ως χώρος αναψυχής και εκδηλώσεων έως το 2014 όπου αναστέλλει την λειτουργία του.

Παύση Λειτουργίας το 2014-σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά από 17 χρόνια συνεχούς λειτουργίας ο χώρος βάζει λουκέτο και το συγκρότημα ερημώνει. Το κόστος επαναλειτουργίας είναι υψηλό καθώς τα χρέη και τα έξοδα συντήρησης είναι πολλά. Οι ανελκυστήρες είχαν απενεργοποιηθεί από τα τέλη του 2013 για περικοπή το δαπανών το οποίο στην συνέχεια απεδείχθει μοιραίο καθώς μείωσε ακόμη περισσότερο την τουριστική κίνηση. Υπήρξε προσπάθεια επαναλειτουργίας το 2015[3] αλλά δυστυχώς δεν ευδοκήμισε. Το συγκρότημα έκλεισε οριστικά τον Δεκέμβριο του 2014 και νέος του ιδιοκτήτης είναι ο Δήμος Έδεσσας. Δυστυχώς ο χώρος δεν προφυλάχτηκε σωστά και δέχθηκε τεράστιες ζημιές.Ωστόσο έως σήμερα δεν έχει υπάρξει κάποια επίσημη ανακοίνωση για επαναλειτουργία ή εκμίσθωση του χώρου.

Νέο Κανναβουργείο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το "νέο Κανναβουργείο" είναι ο ορισμός που αναφέρεται στην πλήρης ανασυγκρότηση του συγκροτήματος και στην επίσημη ίδρυση και καθιέρωση του Βιομηχανικού Μουσείου Έδεσσας. Στα τέλη του Ιουνίου του 2018 το Κανναβουργείο και ο περιβάλλων χώρος εντάχθηκε ως προς αξιοποίηση με πόρους του Ε.Σ.Π.Α. ώστε να επαναλειτουργήσει και να χρησιμοποιηθεί ως χώρος συνεδριάσεων και εκδηλώσεων ενώ ταυτόχρονα θα υφίσταται Βιομηχανικό Μουσείο όπου θα λειτουργεί επιδεικτικά ο εξοπλισμός του. Επίσης θα υφίσταται χώρος αναψυχής και θα πραγματοποιηθεί ολική αναδιαμόρφωση των ανελκυστήρων και των γύρω κτηρίων προς όφελος του πολιτισμού.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]