Κανναβουργείο Έδεσσας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Κανναβουργείο Έδεσσας
Κανναβουργείο Έδεσσας 2017.jpg
Άποψη του εργοστασίου
Παλαιότερες ονομασίεςΚανναβουργείο Έδεσσας Ανώνυμος Εταιρεία
Γενικές πληροφορίες
ΕίδοςΒιομηχανία
ΑρχιτεκτονικήΒιομηχανική Ευρωπαϊκή
ΔιεύθυνσηΠεριοχή Καταρρακτών, Έδεσσα, ΤΚ. 58200[1]
Γεωγραφικές συντεταγμένεςΚαταρράκτες Έδεσσας
40°48′8″N 22°3′20″E
Διοικητική υπαγωγήΈδεσσα
ΤοποθεσίαΈδεσσα
ΧώραΕλλάδα
Έναρξη κατασκευής1908
Ολοκλήρωση1913
Λειτουργία1913-1967

1998-2014

2020
Ανακαίνιση1995-1997 2019-2020
Κόστος8.000.000 δρχ. 1997 2.336.228,19 € 2019 (προβλεπόμενο)
Αναστήλωση1994-1997
ΚατάστασηΆφθαρτο (εκτεθειμένο)
ΧρήσηΑπό 1913 με 1967:Πρότυπη βιομηχανική μονάδα παραγωγής σχοινιών και σπάγκων
Από το 1997 έως το 2014: Βιομηχανικό Μουσείο, Πολυχώρος Πολιτισμού και Αναψυχής.
ΙδιοκτήτηςΔήμος Έδεσσας
Διαστάσεις
Γενικές διαστάσεις130 × 40 μ.
Ύψος4
Τεχνικές λεπτομέρειες
Περίμετρος280 μ.
Εμβαδόν5.200 m2
Όροφοι1( Κτήριο παραγωγής,μηχανουργείο) 2 (Κτήριο Συσκευής και διευθέτησης προϊόντος)
Υλικά κατασκευής
ΥλικάΣκυρόδεμα
Σχεδιασμός και κατασκευή
ΑρχιτέκτοναςΙάσων Ρίζος
ΔημιουργόςΤότσκα και ΣΙΑ Α.Ε
ΧρηματοδότηςΤότσκα και ΣΙΑ Α.Ε
ΒραβείαΕυρωπαϊκό Βραβείο "Ανάδειξη Καταρρακτών Έδεσσας"
Ιστότοπος
Πολυχώρος Κανναβουργείου

Το Κανναβουργείο της Έδεσσας ήταν μια πρότυπη βιομηχανική μονάδα, δημιουργίας σχοινιών και σπάγκων από ινδική κάνναβη. Ήταν το μεγαλύτερο από τα 4 Κανναβουργεία της Ελλάδας,σε παραγωγή και εγκαταστάσεις. Αποτελεί παράρτημα του Υπαίθριου Μουσείου Νερού Έδεσσας, που βρίσκεται στο σημείο Μεγάλος Κρημνός, δίπλα στην παραδοσιακή συνοικία της πόλης, και στο Γεωπάρκο των Καταρρακτών. Λειτούργησε ως εργοστάσιο ως το 1967, και έπειτα παρέμεινε εγκαταλελειμμένο. Αργότερα το 1997 μετατράπηκε σε Πολυχώρο αναψυχής και εκπαίδευσης και συνέχισε την λειτουργία του ως το 2014 που έκλεισε οριστικά.

Ίδρυση της εταιρείας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άποψη του Τμήματος του Μηχανουργείου του Εργοστασίου.

Η ίδρυση της εταιρίας έγινε το 1908 από την Εταιρεία Τότσκα και ΣΙΑ και άλλους μικρότερους μετόχους από την Θεσσαλονίκη, οι οποίοι ήθελαν να αναπτύξουν την κλωστοϋφαντουργία στον Ελλαδικό χώρο. Η επιλογή της τοποθεσίας όπου χτίστηκε το εργοστάσιο έγινε επειδή η ευρύτερη περιοχή της Έδεσσας ήταν άφθονη σε υδατοπτώσεις όπου αυτό θα βοηθούσε στην λειτουργία των μηχανών καθώς υποστηριζόντουσαν από την υδροκίνηση. Η διεύθυνσή του ανατέθηκε στον έμπειρο βιομήχανο Ηρακλή Χατζηδημούλα.[2]

Ακμή 1928-1950[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πλήρης ακμή του εργοστασίου τοποθετείται στο χρονικό διάστημα 1928 – 1940, περίοδο κατά την οποία απασχολεί 150 εργάτες (κυρίως από την Έδεσσα). Ιδιαίτερα στη διάρκεια του Μεσοπολέμου το συγκεκριμένο Κανναβουργείο κάλυπτε συνολικά τη ζήτηση υφασμάτων και σπάγκων σε όλη την Ελλάδα. Τα χοντρά σχοινιά πηγαίνανε στην Κρήτη (μεγαλύτερο κέντρο κατανάλωσης), στην Θεσσαλία και στην Ήπειρο, ενώ οι λεπτοί σπάγκοι στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη. Όμως κατά την περίοδο Οκτωβρίου – Μαρτίου υπήρχε στασιμότητα ως προς τη διανομή των προϊόντων.[2]

Παρακμή 1952-1966[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η απώλεια του κεκτημένου εκμετάλλευσης των υδατοπτώσεων, το ύψος των οφειλών προς τις τράπεζες, οι διαφωνίες των μετόχων, Ι.Κ.Α. και δημόσιο οδηγούν στη διακοπή των εργασιών του τον Μάιο του 1966. Οι 100 εργάτες του Κανναβουργείου ιδρύουν τον «Παραγωγικό συνεταιρισμό η Πέλλα» και αναλαμβάνουν τη διαχείριση του. Αργότερα το 1967 η διαχειριστική επιτροπή ζητά από την Ε.Τ.Β.Α. δάνειο για να συνεχίσει το εργοστάσιο τη λειτουργία του, όμως μάταια. Το εργοστάσιο κλείνει και ο νέος ιδιοκτήτης είναι το Δημόσιο.[2]

Εγκαταστάσεις Συγκροτήματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μονάδα Παραγωγής του Εργοστασίου.

Προϋπάρχουσες Υποδομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Διώροφο κτίσμα συσκευασίας και αποστολής του προϊόντος.
  • Το κτίσμα αποθήκευσης της πρώτης ύλης.
  • Σταθμός διευθέτησης της πορείας του νερού για την κίνηση των μηχανών.
  • Μονόροφο κτίσμα παραγωγής του προϊόντος .
  • Το κτίσμα του μηχανουργείου και το λεβητοστάσιου.
  • Δύο φυλάκια (υπάρχουν ένα στην είσοδο του εργοστασίου και το άλλο στη βόρεια πλευρά του).
  • Διώροφο κτίσμα με τα γραφεία και τους χώρους υγιεινής.

Μετέπειτα Υποδομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 2 υπαίθριοι Ανελκυστήρες
  • Μονοπάτι κατά μήκος του βράχου
  • Κέντρο Αναψυχής
  • Κτήριο Πληροφοριών
  • Περιβάλλοντα κτήρια κοινόχρηστης χρήσης

Πολύχωρος πολιτισμού, εκπαίδευσης και αναψυχής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άποψη των Υπαίθριων Ανελκυστήρων του Πολυχώρου.

Έναρξη Λειτουργίας 1997[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα τέλη του 1990 μετά από 40 χρόνια εγκατάλειψης ο χώρος ανακαινίζεται εν μέρει από τον Δήμο Έδεσσας όπου το 1997 ξεκινάει την λειτουργία του εστιατόριο και κέντρο αναψυχής εξυπηρετούμενο από διπλό ανελκυστήρα κατά μήκος του βράχου. Αργότερα το Κανναβουργείο εντάχθηκε στο "Πρόγραμμα ανάπλασης των Μύλων" για την πλήρη αναβάθμιση και ανακαίνιση του περιβάλλοντος χώρου.

Το πρόγραμμα περιελάμβανε:

  • Αναδιαμόρφωση του Βιομηχανικού Συγκροτήματος
  • Ανακατασκευή παλιού Μηχανουργείου και Φυλακίων
  • Ίδρυση Βιομηχανικού Μουσείου.
  • Ανέγερση 2 υπαίθριων ανελκυστήρων για διευκόλυνση της πρόσβασης
  • Κατασκευή χώρου αναψυχής και πολιτισμού.

Κατά την ολοκλήρωση της αποκατάστασης ο χώρος λειτουργεί εκ νέου ως Πολύχωρος Πολιτισμού και εκδηλώσεων με κύριο θέμα την ανάδειξη της ιστορίας του εργοστασίου. Επίσης εντάχθηκε ως νέο τμήμα του Υπαίθριου Μουσείου Νερού Έδεσσας

και καθιερώνεται η λειτουργία Βιομηχανικού Μουσείου. Συνεχίζει την λειτουργία του καθ' όλη την διάρκεια του έτους και φιλοξενεί ποικίλες δράσεις και εκδηλώσεις προς όφελος του τουρισμού. Όμως τα προβλήματα ξεκίνησαν 10 χρόνια αργότερα όπου η μειωμένη τουριστική κίνηση και η έλλειψη διαφήμισης του χώρου ανάγκασε το συγκρότημα να υπολειτουργεί. Έτσι στη συνέχεια ο θεσμός του Βιομηχανικού Μουσείου χάθηκε και συνέχισε να λειτουργεί ως χώρος αναψυχής και εκδηλώσεων έως το 2014 όπου αναστέλλει την λειτουργία του.

Παύση Λειτουργίας το 2014-σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά από 17 χρόνια συνεχούς λειτουργίας ο χώρος βάζει λουκέτο και το συγκρότημα ερημώνει. Το κόστος επαναλειτουργίας είναι υψηλό καθώς τα χρέη και τα έξοδα συντήρησης είναι πολλά. Οι ανελκυστήρες είχαν απενεργοποιηθεί από τα τέλη του 2013 για περικοπή το δαπανών το οποίο στην συνέχεια απεδείχθει μοιραίο καθώς μείωσε ακόμη περισσότερο την τουριστική κίνηση. Υπήρξε προσπάθεια επαναλειτουργίας το 2015[3] αλλά δυστυχώς δεν ευδοκήμισε. Το συγκρότημα έκλεισε οριστικά τον Δεκέμβριο του 2014 και νέος του ιδιοκτήτης είναι ο Δήμος Έδεσσας. Δυστυχώς ο χώρος δεν προφυλάχτηκε σωστά και δέχθηκε τεράστιες ζημιές.

Νέο Κανναβουργείο 2020[4][Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το "Νέο Κανναβουργείο" είναι ο ορισμός που αναφέρεται στην πλήρης ανασυγκρότηση του Βιομηχανικού συγκροτήματος και στην επίσημη ίδρυση και καθιέρωση του Βιομηχανικού Μουσείου Έδεσσας. Στα τέλη του Ιουνίου του 2018 το Κανναβουργείο και ο περιβάλλων χώρος εντάχθηκε ως προς αξιοποίηση με πόρους του Ε.Σ.Π.Α. ώστε να επαναλειτουργήσει και να χρησιμοποιηθεί ως χώρος συνεδριάσεων και εκδηλώσεων ενώ ταυτόχρονα θα υφίσταται Βιομηχανικό Μουσείο όπου θα λειτουργεί επιδεικτικά ο εξοπλισμός του. [5][6]

Ειδικότερα, στο έργο περιλαμβάνεται η αποκατάσταση και επανάχρηση των κτιρίων του βιομηχανικού συγκροτήματος και συγκεκριμένα το πρώην κτίριο παραγωγής και το υπόσκαφο κτίριο βοηθητικών χώρων που βρίσκεται σε συνέχεια της στοάς ως παραρτήματα πολιτιστικού πολυχώρου. Στο υπαίθριο χώρο θα υπάρξουν παρεμβάσεις κυρίως συντήρησης και αποκατάστασης, όπως και τροποποιήσεις που θα περιλαμβάνουν την κατασκευή ραμπών, ενώ ο υπόλοιπος χώρος θα μείνει στη φυσική του κατάσταση. Παράλληλα θα υπάρξει αίθουσα πολλαπλών χρήσεων στο χώρο που γινόταν το πρώτο στάδιο κατεργασίας του κανναβιού, ενώ το ίδιο σχεδιάζεται και στην στοά του κτιρίου. Ο υπόλοιπος χώρος του πρώην κτιρίου παραγωγής, καθώς επίσης και η τουρμπίνα του θα χρησιμοποιηθούν ως εκθεσιακοί χώροι και χώροι σεμιναρίων, λόγω της ύπαρξης του μηχανικού εξοπλισμού. Η συνολική ανάπλαση του Βιομηχανικού συγκροτήματος του Κανναβουργείου εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί το Καλοκαίρι του 2020.[7]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Πληροφορίες Μουσείου». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Νοεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2017. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Κανναβουργείο Έδεσσας. 2009. σελ. 10. 
  3. «ΕΔΕΣΣΑ: ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟ ΚΑΝΝΑΒΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΟ ΙΔΙΩΤΕΣ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΓΙΟΡΤΕΣ... :: ifonitispellas.gr». www.ifonitispellas.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2017. 
  4. «Δημήτρης Γιάννου: ΄΄ΕΝΤΑΧΘΗΚΕ ΤΟ ΚΑΝΝΑΒΟΥΡΓΕΙΟ! Μία ακόμη τεράστια επιτυχία του Δήμου Έδεσσας΄΄ - Edessaika.gr». Edessaika.gr. 2018-06-26. http://www.edessaika.gr/%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%AE%CF%84%CF%81%CE%B7%CF%82-%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%BF%CF%85-%CE%84%CE%84%CE%B5%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%87%CE%B8%CE%B7%CE%BA%CE%B5-%CF%84%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%BD/?fbclid=IwAR3jMxuc2Fup92l5XgoMUH0awcoB8XNbd-Mpr4lHkNsdXzXiYuNRJGaMYPI. Ανακτήθηκε στις 2018-11-01. 
  5. iefimerida.gr (12 Μαρτίου 2019). ««Ζει» ξανά το παλιό Κανναβουργείο της Εδεσσας». iefimerida.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Μαρτίου 2019. 
  6. ««Ζωή» ξανά στο παλιό Κανναβουργείο της Έδεσσας». Economistas.gr. Ανακτήθηκε στις 22 Μαρτίου 2019. 
  7. IEFIMERIDA.GR, NEWSROOM (12 Μαρτίου 2019). ««Ζει» ξανά το παλιό Κανναβουργείο της Εδεσσας | ΕΛΛΑΔΑ». iefimerida.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2019. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]