Ιωάννης Δεσποτόπουλος
| Ιωάννης Δεσποτόπουλος | |
|---|---|
 Ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Ιωάννης Δεσποτόπουλος (Ελληνικά) |
| Γέννηση | 7 Ιανουαρίου 1903[1][2] Σμύρνη |
| Θάνατος | 1 Οκτωβρίου 1992[1][2] |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ελλάδα |
| Σπουδές | Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και Μπάουχαους |
| Ιδιότητα | διδάσκων πανεπιστημίου και αρχιτέκτονας[3] |
| Σημαντικά έργα | Ωδείο Αθηνών και Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών «Η Σωτηρία» |
Ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος (γνωστός στο εξωτερικό ως Jan Despo) (Σμύρνη, 7 Ιανουαρίου 1903 - Αθήνα, 1 Οκτωβρίου 1992) ήταν Έλληνας Μικρασιάτης, διεθνούς φήμης και πρωτοπόρος αρχιτέκτων και πολεοδόμος, καθηγητής του ΕΜΠ.
Βιογραφικό σημείωμα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Νεανικά χρόνια και σπουδές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος γεννήθηκε στη Σμύρνη της Μικράς Ασίας[4] στις 7 Ιανουαρίου 1903. Αποπεράτωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στη Χίο, όπου μετακόμισε η οικογένειά του λίγο μετά τη γέννησή του. Το 1921 έγινε φοιτητής της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου στην Αθήνα, αλλά σύντομα έφυγε για τη Γερμανία, όπου φοίτησε στη περίφημη σχολή Bauhaus της Βαϊμάρης. Αποφοίτησε το 1927 από την Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστήμιο του Ανόβερου.[4] Μετά την εκπόνηση της διπλωματικής εργασίας του εργάστηκε στο Γραφείο του Έριχ Μέντελσον στο Βερολίνο.[εκκρεμεί παραπομπή]
Καριέρα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1930[4] κι έγραψε αρκετά άρθρα, υπερασπιζόμενος τη μοντέρνα αρχιτεκτονική και πολεοδομία. Ήταν ένα από τα μέλη της ελληνικής επιτροπής του 4ου Διεθνούς Συνεδρίου της Μοντέρνας Αρχιτεκτονικής (CIAM), που έγινε στο πλοίο Πατρίς ΙΙ εν πλω από τη Μασσαλία στην Αθήνα και πάλι πίσω στη Μασσαλία, μαζί με το Στάμο Παπαδάκη. Την ίδια εποχή έχτισε το μοντέρνο σχολικό συγκρότημα στην Ακαδημία Πλάτωνος της Αθήνας, συμμετέχοντας στο πρόγραμμα της κυβέρνησης Βενιζέλου για την ανέγερση σχολικών κτηρίων. Το 1943 εξελέγη καθηγητής Ειδικής Κτηριολογίας και Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, απολύθηκε όμως το 1946 λόγω πολιτικών πεποιθήσεων. Το διάστημα μεταξύ των ετών 1947 και 1961 εγκαθίσταται στη Σουηδία προσκεκλημένος του κρατικού σουηδικού ιδρύματος Svenska Institutet, όπου ασκεί ελεύθερο επάγγελμα και διδάσκει ως έκτακτος καθηγητής στα Πολυτεχνεία της Στοκχόλμης και του Γκέτεμποργκ και στο Πανεπιστήμιο Ουψάλας. Το 1961 επιστρέφει στην Ελλάδα και επαναδιορίζεται ως καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, απ' όπου συνταξιοδοτήθηκε το 1968. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στη Γερμανία, όπου έγινε καθηγητής στην Έδρα Κτηριολογίας και Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων του Πολυτεχνείου Στουτγάρδης, αλλά παραιτήθηκε και επέστρεψε στην Αθήνα. Το 1974 υπέβαλε υποψηφιότητα στην Ακαδημία Αθηνών χωρίς επιτυχία. Πέθανε την 1η Οκτωβρίου 1992 στην Αθήνα.
Βραβεύσεις και εκτίμηση του έργου του
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1959 πήρε το Α΄ βραβείο και την ανάθεση έργου στον πολεοδομικό διαγωνισμό ιδεών για το Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων. Τα κτήριά του στην Ελλάδα θεωρούνται από τα σημαντικότερα της πρωτοπόρας σύγχρονης αρχιτεκτονικής, ενώ και κτήρια του στη Σουηδία κηρύχθηκαν διατηρητέα. Το βιβλίο του «Η ιδεολογική δομή των πόλεων: Διάλεξη στην Ακαδημία Γραμμάτων και Τεχνών του Βερολίνου το 1966», στο όποιο ο Δεσποτόπουλος διατυπώνει το φιλοσοφικό πλαίσιό του για την έννοια της πόλης και της πολεοδομίας, κυκλοφόρησε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΕΜΠ το 1997 σε μετάφραση από τη γερμανική.[5]
Αξιοσημείωτα έργα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ναός Παναγίας Μαγαζιώτισσας Χίου
- Δημοτικά Λουτρά Χίου
- Νοσοκομείο «Σωτηρία» Αθηνών (1932-1935) 37°59′41.82″N 23°47′00.84″E / 37.9949500°N 23.7835667°E
- Σανατόριο Τρίπολης (1936-1940)
- Νοσοκομείο Ασβεστοχωρίου Θεσσαλονίκης (1937-1940)
- Κινηματοθέατρο Χίου
- Σχολικό συγκρότημα στην Ακαδημία Πλάτωνος Αθηνών
- Ωδείο Αθηνών (1969-1985) 37°58′24.48″N 23°44′39.86″E / 37.9734667°N 23.7444056°E
- Νοσοκομείου Ερυθρού Σταυρού στην Αθήνα, το οποίο όμως ανατινάχθηκε
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 4 Μαΐου 2014.
- 1 2 «Despotopoulos, Ioannis» 12 Ιανουαρίου 2018.
- ↑ Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) 103286804X. Ανακτήθηκε στις 20 Απριλίου 2026.
- 1 2 3 Μουσείο Μπενάκη.
- ↑ Δεσποτόπουλος, Ιωάννης (1997). «Η ιδεολογική δομή των πόλεων: Διάλεξη στην Ακαδημία Γραμμάτων και Τεχνών του Βερολίνου το 1966». Αθήνα: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΕΜΠ. ISBN 9602545178.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Μουσείο Μπενάκη. «Δεσποτόπουλος Ιωάννης (1903-1992)». www.benaki.gr. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2018.
- Δ.Φιλιππίδης, Νεοελληνική Αρχιτεκτονική, εκδ. Μέλισσα, Αθήνα.
- Λουκάς Μπαρτατίλας. Ο Δεσποτόπουλος και το αθηναϊκό όνειρο του μοντερνισμού. LiFO Podcasts. Παρουσίαση: Αγιάτη Μπενάρδου. Δημοσιεύθηκε στις 10 Ιουλίου 2025.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Σπύρος Παπαδόπουλος:Πορτραίτα και διαδρομές Ελλήνων αρχιτεκτόνων ΕΡΤ Ιωάννης Δεσποτόπουλος – Το μυστικό αξίωμα (Τηλεοπτικό πορτρέτο), σελ. 2-3 (.doc 5,05 MB)
- www.answers.com[νεκρός σύνδεσμος]358684699, (Αγγλικά)
- [https://web.archive.org/web/20101122062806/http://www.nba.fi/tiedostot/c760469d.pdf Υποψηφιότητα του νοσοκομείου Paimio για συμπερίληψη στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO Νοσοκομείο Σωτηρία, σελ. 41 (.pdf 5,73 MB), (Αγγλικά)
- Architekturmuseum München[νεκρός σύνδεσμος]358684699 Ausstellung Architektur im Kreis der Künste – 200 Jahre Kunstakademie München, σελ. 34, σελ. 72 (.pdf 6,6 MB) (Γερμανικά)
- Ωδείο Αθηνών (πανοραμική φωτογραφία)
- Η «Σωτηρία» των μεσοπολεμικών κτιρίων, Τάσσης Παπαϊωάννου, Ελευθεροτυπία 17/02/2005, ανακτήθηκε 13/11/2008
- Μελέτη εξοχικής κατοικίας Αρχεία Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής, Μουσείο Μπενάκη, ανακτήθηκε 13/11/2008
- Δημήτρης Φιλιππίδης: Από τον Καλλικράτη στον Καλατράβα ΕΡΤ Αρχιτεκτονικοί οραματισμοί για την ιδανική πόλη και κοινωνία