Ελένα Μπλαβάτσκυ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ελένα Μπλαβάτσκυ
Helena Petrovna Blavatsky.jpg
Η Ελένα Μπλαβάτσκυ, ιδρύτρια της Θεοσοφικής Εταιρείας.
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 31 Ιουλίουιουλ. / 12  Αυγούστου 1831γρηγ.[1]
Ντνίπρο[2]
Θάνατος 26 Απριλίουιουλ. / 8  Μαΐου 1891γρηγ.[1]
Λονδίνο[2]
Αιτία θανάτου γρίπη
Συνθήκες θανάτου φυσικά αίτια
Εθνικότητα Ρώσοι και Γερμανοί
Χώρα πολιτογράφησης Ρωσική Αυτοκρατορία
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής[2]
Θρησκεία Ορθόδοξη Εκκλησία
Βουδισμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Αγγλικά[2]
Ρωσικά[2]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα φιλόσοφος
συγγραφέας
δημοσιογράφος
occultist
Οικογένεια
Γονείς Elena Andreyevna Fadeyeva
Αδέλφια Vera Zhelikhovsky
Commons page Σχετικά πολυμέσα

H Ελένα Πετρόβνα Μπλαβάτσκυ (ρωσικά: Еле́на Петро́вна Блава́тская‎· 12 Αυγούστου 1831 - 8 Μαΐου 1891), γνωστή και αναφερόμενη συχνά και ως Μαντάμ Μπλαβάτσκυ (Madame ή Mme Blavatsky),[3] ήταν Ρωσίδα του αποκρυφίστρια, φιλόσοφος και συγγραφέας, ιδρύτρια της Θεοσοφικής Εταιρείας το 1875. Απέκτησε διεθνώς ακολούθους ως η ηγέτιδα θεωρητικός της Θεοσοφίας, δηλ. της εσωτερικής θρησκείας που η Εταιρεία προωθούσε.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε σε μία αριστοκρατική Ρωσο-Γερμανική οικογένεια στο Αικατερινοσλάβ (νυν Ντνίπρο Ουκρανίας) της τότε Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Ταξίδεψε ευρέως μέσα στη Ρωσική Αυτοκρατορία ως παιδί. Κυρίως αυτοδίδακτη, στην εφηβεία της ανέπτυξε ενδιαφέρον για τον Δυτικό εσωτερισμό κατά την εφηβεία της. Σύμφωνα με μετέπειτα αναφορές της, το 1849 ξεκίνησε μία σειρά ταξιδιών στον κόσμο, επισκεπτόμενη την Ευρώπη, την Αμερική και την Ινδία και όπως είπε η ίδια, συνάντησε πνευματικές αυθεντίες, τους Κυρίους της Αρχαίας Σοφίας, που την έστειλαν στο Σιγκάτσε του Θιβέτ. Εκεί εκπαιδεύτηκε για να αναπτύξει μία βαθύτερη κατανόηση της σύνθεσης θρησκείας, φιλοσοφίας και επιστήμης. Πάντως σύγχρονοί της κριτικοί και μετέπειτα βιογράφοι ισχυρίζονται, ότι ότι ορισμένα από (ή όλα) τα ταξίδια της ήταν φανταστικά και πως πέρασε την περίοδο αυτή στην Ευρώπη. Στις αρχές της δεκαετίας του 1870, η Μπλαβάτσκυ συμμετείχε στο κίνημα του Πνευματισμού. Αν και γενικά υπερασπιζόταν την πραγματική ύπαρξη των πνευματιστικών φαινομένων, ήταν εναντίον της κύριας ιδέας του Πνευματισμού, σύμφωνα με την οποία οι οντότητες με τις οποίες επικοινωνούσαν, ήταν τα πνεύματα των αποβιωσάντων. Όταν μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1873, έγινε φίλη του Χένρυ Στηλ Όλκοττ (Henry Steel Olcott) και ανήλθε στην προσοχή του κοινού ως πνευματιστικό μέντιουμ· ​​ωστόσο μερικές φορές κατηγορήθηκε δημόσια για απάτη.

Η Θεοσοφική Εταιρεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη Νέα Υόρκη η Μπλαβάτσκυ ίδρυσε τη Θεοσοφική Εταιρεία μαζί με τον Όλκοτ και τον Γουίλλιαμ Κουάν Τζαντζ (William Quan Judge) το 1875. Δύο έτη μετά τύπωσε το Η Ίσις αποκεκαλυμμένη, ένα βιβλίο που περιγράφει την Θεοσοφική κοσμοθεωρία. Συνδυάζοντάς τη στενά με τον Ερμητισμό και τον Νεοπλατωνισμό, η Μπλαβάτσκυ περιγράφει τη Θεοσοφία ως "τη σύνθεση της επιστήμης, της θρησκείας και της φιλοσοφίας" και διακήρυξε, πως είναι η αναβίωση της "Αρχαίας Σοφίας", που ενυπάρχει σε όλες τις θρησκείες του κόσμου. Το 1880 μαζί με το Όλκοττ μετέβη στην Ινδία, όπου συνεργάστηκε με την Ευγενή Εταιρεία (Arya Samaj), ένα Ινδουιστικό αναμορφωτικό κίνημα. Το ίδιο έτος στην Κεϋλάνη, οι δύο τους -θεωρείται ότι- έγιναν οι πρώτοι κάτοικοι των ΗΠΑ, που μεταστράφηκαν στον Βουδισμό. Αν και η Βρετανική διοίκηση αντιτέθηκε, η Θεοσοφία διαδόθηκε γρήγορα, αλλά αντιμετώπισε εσωτερικά προβλήματα, όταν η Μπλαβάτσκυ κατηγορήθηκε ότι παρήγαγε ψευδή παραφυσικά φαινόμενα. Επειδή η Μπλαβάτσκυ είχε και θέματα υγείας, επέστρεψε το 1885 στην Ευρώπη και ίδρυσε τη Στοά Μπαβάτσκυ στο Λονδίνο. Εδώ εξέδωσε το έργο Το Μυστικό Δόγμα, που -όπως ισχυριζόταν- ήταν σχόλια σε αρχαία χειρόγραφα του Θιβέτ, καθώς και δύο άλλα βιβλία: Το κλειδί στη Θεοσοφία και το Η φωνή της Σιωπής. Ασθένησε από γρίπη και απεβίωσε σε ηλικία 60 ετών.

Όσο ζούσε, η μορφή της ήταν αμφιλεγόμενη: οι οπαδοί της τη θεωρούσαν φωτισμένη διδάσκαλο (guru), ενώ οι επικριτές της απατηλή τσαρλατάνο και λογοκλόπο. Τα Θεοσοφικά δόγματά της επηρέασαν τη διάδοση των Ινδουϊστικών και των Βουδδιστικών ιδεών στη Δύση, όπως επίσης και την ανάπτυξη των Δυτικών εσωτερικών ρευμάτων της Αριοσοφίας, της Ανθρωποσοφίας και του κινήματος της Νέας Εποχής.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 (Γαλλικά) BNF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11892330s. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 general catalog of BnF. catalogue.bnf.fr. Ανακτήθηκε στις 14  Απριλίου 2018.
  3. Βλ. ενδεικτικά: «Who Is Helena Petrovna Blavatsky? A Sketch of Her Life and Work», Βlavatsky Αrchives· David Guy, «The Mysterious Madame B.», Τricycle: The Buddhist Review (Άνοιξη 1996). Ανάκτήθηκαν στις 2019-01-10.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Helena Blavatsky της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).