Ελένα Μπλαβάτσκυ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ελένα Μπλαβάτσκυ
Helena Petrovna Blavatsky.jpg
Γενικές πληροφορίες
ΓέννησηHelena Petrovna von Hahn
31 Ιουλίουιουλ. / 12  Αυγούστου 1831γρηγ.[1] ή 12  Αυγούστου 1831[2][3][4]
Ντνίπρο[5]
Θάνατος26 Απριλίουιουλ. / 8  Μαΐου 1891γρηγ.[1] ή 8  Μαΐου 1891[6][7][8][9][2][10][3][4][11]
Λονδίνο[5][12]
Αιτία θανάτουγρίπη
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
ΕθνικότηταΡώσοι
Χώρα πολιτογράφησηςΡωσική Αυτοκρατορία
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής[5]
Θρησκείαtheosophy
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΑγγλικά[5]
Ρωσικά[5]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταφιλόσοφος
συγγραφέας
δημοσιογράφος
occultist
επιμελήτρια[2]
theosophist
Αξιοσημείωτο έργοThe Secret Doctrine
Οικογένεια
ΓονείςPeter Hahn και Elena Andreyevna Fadeyeva
ΑδέλφιαVera Zhelikhovsky
Commons page Σχετικά πολυμέσα

H Ελένα Πετρόβνα Μπλαβάτσκυ ( Ukrainian: Олена Петрівна Блаватська, Olena Petrivna Blavatska; ρωσικά: Еле́на Петро́вна Блава́тская‎· 12 Αυγούστου 1831 - 8 Μαΐου 1891), γνωστή και αναφερόμενη συχνά και ως Μαντάμ Μπλαβάτσκυ (Madame ή Mme Blavatsky),[13] ήταν Ρωσίδα του αποκρυφίστρια, φιλόσοφος και συγγραφέας, ιδρύτρια της Θεοσοφικής Εταιρείας το 1875. Γεννήθηκε ως Helena Petrovna von Hahn. Υπήρξε η νόμιμη κληρονόμος του Διοικητή του Κυβερνείου του Ερεβάν, δισεκατομμυριούχου στρατηγού Nikifor Vladimirovich Blavatsky. Απέκτησε διεθνώς ακολούθους ως η ηγέτιδα θεωρητικός της Θεοσοφίας.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πατέρας της ήταν ο Πέτερ Αλεξέγιεβιτς Φον Χαν, Pyotr Alexeyevich von Hahn (Russian: Пётр Алексеевич Ган) συνταγματάρχης του πυροβολικού και μητέρα της η Ελένα Αντρέγιεβνα, Helena Andreyevna von Hahn (Russian: Елена Андреевна Ган) συγγραφέας. Γεννήθηκε σε μία Ρωσο-Γερμανική οικογένεια στο Αικατερινοσλάβ (νυν Ντνίπρο Ουκρανίας) της τότε Ρωσικής Αυτοκρατορίας. To αρχικό της όνομα ήταν Helena Petrovna von Hahn. Στις 7 Ιουλίου1849 και σε ηλικία 17 χρονών παντρεύτηκε τον Διοικητή του Κυβερνείου του Ερεβάν, στρατηγό Nikifor Vladimirovich Blavatsky, γεννημένος το 1809, 40 ετών (22 χρόνια μεγαλύτερός της). Τρεις μήνες μετά το γάμο της, ο σύζυγος της πεθαίνει και αυτή κληρονομεί την τεράστια περιουσία του. Αμέσως μετά η δεκαοχτάχρονη τότε Έλενα, δισεκατομμυριούχος, έφυγε από τη Ρωσία και άρχισε την περιπλάνησή της στον κόσμο.[14] Από την εφηβεία της ανέπτυξε ενδιαφέρον για τον εσωτερισμό. Σύμφωνα με μετέπειτα αναφορές της, το 1849 ξεκίνησε μία σειρά ταξιδιών στον κόσμο, επισκεπτόμενη την Ευρώπη, την Αμερική και την Ινδία και όπως είπε η ίδια, συνάντησε πνευματικές αυθεντίες, τους Κυρίους της Αρχαίας Σοφίας, που την έστειλαν στο Σιγκάτσε του Θιβέτ. Εκεί εκπαιδεύτηκε για να αναπτύξει μία βαθύτερη κατανόηση της σύνθεσης θρησκείας, φιλοσοφίας και επιστήμης. Στις αρχές της δεκαετίας του 1870, η Μπλαβάτσκυ συμμετείχε στο κίνημα του Πνευματισμού. Αν και γενικά υπερασπιζόταν την πραγματική ύπαρξη των πνευματιστικών φαινομένων, ήταν εναντίον της κύριας ιδέας του Πνευματισμού, σύμφωνα με την οποία οι οντότητες με τις οποίες επικοινωνούσαν, ήταν τα πνεύματα των αποβιωσάντων. Όταν μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1873, έγινε φίλη του Χένρυ Στηλ Όλκοττ και ανήλθε στην προσοχή του κοινού ως πνευματιστικό μέντιουμ· ωστόσο μερικές φορές κατηγορήθηκε δημόσια για απάτη.

Τον Σεπτέμβριο του 1887 η Μπλαβάτσκυ εκδίδει το πρώτο τεύχος του περιοδικού με την ονομασία Lucifer (Εωσφόρος). Η ίδια δηλώνει ότι σκοπός του περιοδικού είναι να φέρει στο φως τα κρυμμένα πράγματα του Σκότους. Επιπροσθέτως, δικαιολογεί ότι ο Εωσφόρος είναι το πρωινό αστέρι της αυγής που αντιστοιχεί στον Ελληνικό Φώσφορο και το Λούσιφερ δεν είναι ούτε ανίερος ούτε σατανικός τίτλος. Είναι ο λατινικός Luciferous. Το όνομα του αγνού κήρυκα του φωτός της ημέρας.[15]

Στις 8 Μαΐου 1891,  η ΕΠΜ που υπέφερε από μια χρόνια ασθένεια των νεφρών και που είχε προσβληθεί από γρίπη, πέθανε, ενώ παρόντες ήταν αρκετοί φίλοι της.

Η Θεοσοφική Εταιρεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη Νέα Υόρκη η Μπλαβάτσκυ ίδρυσε τη Θεοσοφική Εταιρεία μαζί με τον Όλκοτ και τον Γουίλλιαμ Κουάν Τζαντζ (William Quan Judge) το 1875. Δύο έτη μετά τύπωσε το Η Ίσις αποκεκαλυμμένη, ένα βιβλίο που περιγράφει την Θεοσοφική κοσμοθεωρία. Συνδυάζοντάς τη στενά με τον Ερμητισμό και τον Νεοπλατωνισμό, η Μπλαβάτσκυ περιγράφει τη Θεοσοφία ως "τη σύνθεση της επιστήμης, της θρησκείας και της φιλοσοφίας" και διακήρυξε, πως είναι η αναβίωση της "Αρχαίας Σοφίας", που ενυπάρχει σε όλες τις θρησκείες του κόσμου. Το 1880 μαζί με το Όλκοττ μετέβη στην Ινδία, όπου συνεργάστηκε με την Ευγενή Εταιρεία (Arya Samaj), ένα Ινδουιστικό αναμορφωτικό κίνημα. Το ίδιο έτος στην Κεϋλάνη, οι δύο τους -θεωρείται ότι- έγιναν οι πρώτοι κάτοικοι των ΗΠΑ, που μεταστράφηκαν στον Βουδισμό. Αν και η Βρετανική διοίκηση αντιτέθηκε, η Θεοσοφία διαδόθηκε γρήγορα, αλλά αντιμετώπισε εσωτερικά προβλήματα, όταν η Μπλαβάτσκυ κατηγορήθηκε ότι παρήγαγε ψευδή παραφυσικά φαινόμενα. Επειδή η Μπλαβάτσκυ είχε και θέματα υγείας, επέστρεψε το 1885 στην Ευρώπη και ίδρυσε τη Στοά Μπαβάτσκυ στο Λονδίνο. Εδώ εξέδωσε το έργο Το Μυστικό Δόγμα, που -όπως ισχυριζόταν- ήταν σχόλια σε αρχαία χειρόγραφα του Θιβέτ, καθώς και δύο άλλα βιβλία: Το κλειδί στη Θεοσοφία και το Η φωνή της Σιωπής. Ασθένησε από γρίπη και απεβίωσε σε ηλικία 60 ετών.

Όσο ζούσε, η μορφή της ήταν αμφιλεγόμενη: οι οπαδοί της τη θεωρούσαν φωτισμένη διδάσκαλο (guru), ενώ οι επικριτές της απατηλή τσαρλατάνο και λογοκλόπο. Τα Θεοσοφικά δόγματά της επηρέασαν τη διάδοση των Ινδουϊστικών και των Βουδδιστικών ιδεών στη Δύση, όπως επίσης και την ανάπτυξη των Δυτικών εσωτερικών ρευμάτων της Αριοσοφίας, της Ανθρωποσοφίας και του κινήματος της Νέας Εποχής.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) αρχή της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11892330s. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 WeChangEd. www.wechanged.ugent.be/wechanged-database/.
  3. 3,0 3,1 3,2 «Gran Enciclopèdia Catalana» (Καταλανικά) Grup Enciclopèdia Catalana. 0010477.
  4. 4,0 4,1 4,2 GeneaStar. vonhelena.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: «BnF catalogue général» (Γαλλικά) Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας. Παρίσι. 11892330s. Ανακτήθηκε στις 14  Απριλίου 2018.
  6. (Αγγλικά) Find A Grave. Ανακτήθηκε στις 30  Αυγούστου 2019.
  7. (Αγγλικά) Internet Speculative Fiction Database. 19737. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. (Γερμανικά) Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους. blavatsky-helena-petrowna. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) αρχή της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 11892330s.
  10. (Ιταλικά) Vegetti Catalog of Fantastic Literature. 24570.
  11. (Γαλλικά) Babelio. 141146.
  12. en.wikisource.org/wiki/Woman_of_the_Century/Helene_Petrovna_Blavatsky.
  13. Βλ. ενδεικτικά: «Who Is Helena Petrovna Blavatsky? A Sketch of Her Life and Work», Βlavatsky Αrchives· David Guy, «The Mysterious Madame B.», Τricycle: The Buddhist Review (Άνοιξη 1996). Ανάκτήθηκαν στις 2019-01-10.
  14. «ΕΛΕΝΑ ΠΕΤΡΟΒΝΑ ΜΠΛΑΒΑΤΣΚΥ (1831-1891) -Θεοσοφική Εταιρεία». ΕΛΕΝΑ ΠΕΤΡΟΒΝΑ ΜΠΛΑΒΑΤΣΚΥ (1831-1891) -Θεοσοφική Εταιρεία. Ανακτήθηκε στις 9 Μαΐου 2021. 
  15. «THEOSSOFICUL SOCIETY - ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ - Νέα Ακρόπολη». THEOSSOFICUL SOCIETY - ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ - Νέα Ακρόπολη. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2021. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Helena Blavatsky της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).