Γιώργος Φωτιάδης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γιώργος Φωτιάδης
Γέννηση 1872
Επαρχία Γκιουμούσχανε
Θάνατος 1909
Αχαλτσίχ
Ιδιότητα συγγραφέας

Ο Γιώργος Φωτιάδης (1872-1909) ήταν Έλληνας λογοτέχνης που ασχολήθηκε με το δοκίμιο, το μυθιστόρημα και τη συγγραφή θεατρικών έργων[1].

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1872 στην Κρώμνη Χαλδίας του Πόντου και ήταν το τέταρτο από τα πέντε παιδιά των Κωνσταντίνου και Ζαφίρας Φωτιάδη. Αφού τελείωσε το δημοτικό στη γενέτειρά του στη συνέχεια φοίτησε στο Γυμνάσιο Τραπεζούντας από το οποίο εξήλθε παιδαγωγός[2]. Στη συνέχεια λόγω οικονομικών προβλημάτων μετανάστευσε στο Μπατούμι όπου εργάστηκε σε ιδιωτική επιχείρηση. Αργότερα κατάφερε να συνεχίσει τις σπουδές του φοιτώντας πρώτα στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας και έπειτα στη νομική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών από όπου αποφοίτησε με άριστα το 1896. Το επόμενο έτος πολέμησε ως εθελοντής στον ελληνοτουρκικό πόλεμο όπου μάλιστα τραυματίστηκε[2].

Το 1898 επέστρεψε στην Τραπεζούντα και την επόμενη χρονιά μετανάστευσε εκ νέου στο Μπατούμι όπου εγκαταστάθηκε μόνιμα μετά από ένα σύντομο και άτυχο επαγγελματικό πέρασμα από τη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη που συν τοις άλλοις επιβάρυνε και την υγεία του. Στο Μπατούμ άσκησε αρχικά τη δικηγορία την οποία όμως εγκατέλειψε γρήγορα απογοητευμένος και προσλήφθηκε στην επιχείρηση Έλληνα εμπόρου, ασχολούμενος παράλληλα με τη λογοτεχνία. Πέθανε στις 2 Ιανουαρίου του 1909 στο Αχαλτσύχ της σημερινής Γεωργίας από φυματίωση[2].

Έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φωτιάδης ασχολήθηκε από νεαρή ηλικία με τη λογοτεχνία γράφοντας αρχικά ποιήματα τα οποία δημοσίευσε με φιλολογικό ψευδώνυμο στην εφημερίδα Αστήρ του Πόντου[2]. Το ίδιο χρονικό διάστημα έγραψε και κάποια θεατρικά έργα που παίχτηκαν από μαθητές σχολείων της Τραπεζούντας σε δική του σκηνοθεσία. Μετά από χρόνια, όταν ήταν πια μόνιμα εγκατεστημένος στην Γεωργία ασχολήθηκε εκ νέου με τη λογοτεχνία γράφοντας τα σπουδαιότερα από τα έργα του. Αν και έγραψε γύρω στα είκοσι έργα από αυτά σώζονται ολόκληρα μόνο τα θεατρικά «Η προξενεία», «Τα σκοτάδια» και τα «Τα μισόφωτα» ενώ το τελευταίο του πόνημα με τίτλο «Το φως» έμεινε ανολοκλήρωτο εξαιτίας του πρόωρου θανάτου του[2].

Από όλη την λογοτεχνική παραγωγή του Φωτιάδη, το σημαντικότερο έργο του είναι «Τα σκοτάδια», γνωστό και ως «Λαζάραγας»[2][3][4]. Γράφτηκε την ποντιακή διάλεκτο[5][4], θεωρείται το πρώτο ελληνικό αντικαπιταλιστικό θεατρικό[6] και παίχτηκε για πρώτη φορά λίγο καιρό πριν ο συγγραφέας του πεθάνει, αποκτώντας μεγάλη απήχηση[7] και προβολή κυρίως μετά την εγκαθίδρυση της ΕΣΣΔ.

Ιδεολογία και αποτίμηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιδεολογία του Φωτιάδη διαμορφώθηκε μέσα από την επιρροή που του άσκησαν τα ρεύματα του σοσιαλισμού και του δημοτικισμού που συνάντησε κατά την παραμονή του στην Ελλάδα σε συνδυασμό με τις επαναστατικές ιδέες που κυριαρχούσαν στην Ρωσία των αρχών του 20ού αιώνα και οδήγησαν στην αποτυχημένη εξέγερση του 1905, την οποία υποστήριξε και ο ίδιος ως μενσεβίκος ενώ λίγο καιρό αργότερα προσήλθε στις τάξεις των μπολσεβίκων. Παράλληλα είχε διαμορφώσει αντιπολεμικές και ρομαντικές απόψεις[5].

Ο Φωτιάδης συνέβαλε αποφασιστικά στη διάδοση των σοσιαλιστικών ιδεών στον Πόντο και επηρέασε αρκετούς διανοούμενους που μετά το 1918 αναγκάστηκαν να καταφύγουν στη Ρωσία λόγω της επιστροφής των εδαφών του ανατολικού Πόντου στην Τουρκία[8]. Παράλληλα θεωρείται σημαντική μορφή της ελληνικής λογοτεχνίας της Σοβιετικής Ένωσης[9].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Σύντομο Βιογραφικό Λεξικό του Πόντου». xanthi.ilsp.gr. ΙΕΛ Θράκης. http://www.xanthi.ilsp.gr/schools/data/text/pont_biogr.htm. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Αγγελίδης, Σωκράτης. «Ο συγγραφέας Γ. Κ. Φωτιάδης». oraman.eu. Ένωση Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων. http://www.oraman.eu/web/index.php?option=com_content&task=view&id=126&Itemid=61. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2016. 
  3. Τσενκελίδης, Βασίλης (5 Σεπτεμβρίου 2014). «Η Ποντιακή λογοτεχνία στην ΕΣΣΔ - Τα όρια των επιλογών επί Λένιν και Στάλιν». pontos-news.gr. Pontos News. http://www.pontos-news.gr/article/21987/i-pontiaki-logotehnia-stin-essd-ta-oria-ton-epilogon-epi-lenin-kai-stalin. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2016. 
  4. 4,0 4,1 «Τα σκοτάδια ή Ο Λαζάραγας». ntng.gr. Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος. http://www.ntng.gr/default.aspx?lang=el-GR&page=2&production=3607. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2016. 
  5. 5,0 5,1 «Η εθνική αφύπνιση». opsne.gr. Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων Νότιας Ελλάδας. http://www.opsne.gr/history.asp?sec=1-3#_ftn10. Ανακτήθηκε στις 2 Μαΐου 2016. 
  6. Αγτζίδης, Βλάσης (1990). Ποντιακός Ελληνισμός. Από τη γενοκτονία και το σταλινισμό στην περεστρόίκα. Θεσσαλονίκη: Κυριακίδη, σελ. 45. https://books.google.gr/books?redir_esc=y&hl=el&id=5OloAAAAMAAJ&dq=%CE%93%CE%B9%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%BF%CF%82+%CE%A6%CF%89%CF%84%CE%B9%CE%AC%CE%B4%CE%B7%CF%82&focus=searchwithinvolume&q=%CE%9B%CE%B1%CE%B6%CE%AC%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%B1. 
  7. Αγτζίδης, Βλάσης (1996). O ελληνικός τύπος στη Σοβιετική Ένωση: η περίπτωση της εφημερίδας «Κόκινος κάπνας» (1932 - 1937). Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Διδακτορική Διατριβή, σελ. 297-298. http://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/9040#page/326/mode/2up. 
  8. Αγτζίδης, Βλάσης (1996). σελ. 264-265.
  9. Αγτζίδης, Βλάσης (1990). σελ. 184.