Μετάβαση στο περιεχόμενο

Βερχογιάνσκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Βερχογιάνσκ

Σημαία

Έμβλημα
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Βερχογιάνσκ
67°33′0″N 133°23′0″E
ΧώραΡωσία
Διοικητική υπαγωγήVerkhoyansk Urban Settlement
Ίδρυση1638
Έκταση25 km²
Υψόμετρο127 μέτρα
Πληθυσμός745 (2025)
Ταχ. κωδ.678530
Τηλ. κωδ.41165
Ζώνη ώραςΏρα Βλαδιβοστόκ
UTC+10:00
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Πληθυσμός του Βερχογιάνσκ
Απογραφή του 20101,311 κάτοικοι[1]
Απογραφή του 20021.434 κάτοικοι[2]
Απογραφή του 19891.883 κάτοικοι[3]
Απογραφή του 19791.709 κάτοικοι[4]

Το Βερχογιάνσκ (ρωσικά: Верхоянск, Γιακουτικά: Верхоянскай, μεταγραφή στο ελληνικό αλφάβητο: Βερχογιάνσκαϊ) είναι πόλη στην Επαρχία Βερχογιάνσκι της Δημοκρατίας των Σαχά στη Ρωσία, η οποία βρίσκεται στον ποταμό Γιάνα κοντά στον Αρκτικό Κύκλο, απέχει 92 χιλιόμετρα από το Μπαταγκάι, το διοικητικό κέντρο της επαρχίας και 675 χιλιόμετρα από το Γιακούτσκ, την πρωτεύουσα της δημοκρατίας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2010, ο πληθυσμός ήταν 1.311 κάτοικοι.[1] Η πόλη έχει το παγκόσμιο ρεκόρ Γκίνες για τη μεγαλύτερη θερμοκρασιακή διαφορά στη Γη: 105 °C.[5]

Οι Κοζάκοι ίδρυσαν ένα οστρόγκ το 1638,[6] 90 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της σύγχρονης πόλης. Το όνομα του οστρόγκ ήταν "Βερχογιάνσκι", το οποίο μεταφράζεται προσεγγιστικά ως Άνω Γιάνα από τα ρωσικά, το οποίο προέρχεται από τη γεωγραφική του τοποθεσία στο άνω μέρος του ποταμού Γιάνα. Το 1775, μετακινήθηκε στην αριστερή όχθη του ποταμού για να διευκολύνει τη συλλογή φόρων. Το καθεστώς πόλης χορηγήθηκε το 1817. Από τη δεκαετία του 1860 έως το 1917, η πόλη ήταν χώρος πολιτικής εξορίας, από τους οποίους μερικοί από τους πιο προεξέχοντες εξορισμένους είναι ο Πολωνός συγγραφέας Βατσλάβ Σιεροσέφσκι, καθώς και οι Μπολσεβίκοι επαναστάτες Ιβάν Μπαμπούσκιν και Βίκτορ Νογκίν.

Διοικητικό και δημοτικό καθεστώς

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως κατοικημένη περιοχή, το Βερχογιάνσκ ταξινομείται ως πόλη υπό την επαρχιακή δικαιοδοσία.[7] Εντός του πλαισίου των διοικητικών διαιρέσεων, είναι ενσωματωμένο εντός της Επαρχίας Βερχογιάνσκι ως Πόλη του Βερχογιάνσκ. Ως διοικητική διαίρεση, η πόλη του Βερχογιάνσκ είναι ενσωματωμένη εντός της Δημοτικής Επαρχίας Βερχογιάνσκι ως Αστικός Οικισμός Βερχογιάνσκ.[8]

Υπάρχει ένα ποτάμιο λιμάνι, αεροδρόμιο, σταθμός συλλογής γούνας και κέντρο περιοχής εκτροφής ταράνδων. Στην πόλη εδρεύει το Μουσείο της Πόλης του Κρύου.

Το Βερχογιάνσκ έχει ακραίο υποαρκτικό κλίμα, με μακράς διάρκειας και εξαιρετικά παγερούς χειμώνες, και σύντομα χλιαρά προς θερμά καλοκαίρια. Η πόλη είναι γνωστή κυρίως για τις εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες τον χειμώνα και μερικές από τις μεγαλύτερες διαφορές θερμοκρασίας στη Γη μεταξύ του καλοκαιριού και του χειμώνα. Οι μέσες μηνιαίες θερμοκρασίες κυμαίνονται από -45,4 °C τον Ιανουάριο έως τους +16,5 °C τον Ιούλιο. Η μέση μηνιαία θερμοκρασία είναι κάτω από το μηδέν από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο, αλλά υπερβαίνει τους +10 °C από τον Ιούνιο μέχρι τον Αύγουστο, με τον Μάιο και τον Σεπτέμβριο να αποτελούν μέρος πολύ μικρών μεταβατικών εποχών άνοιξης και φθινοπώρου. Το Βερχογιάνσκ έχει κλίμα ακραίου πολικού ψύχους (τύπος Dfd της κλιματικής ταξινόμησης Κέππεν) το οποίο κυριαρχείται για μεγάλο μέρος του έτους από την υψηλή πίεση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αποκοπή της περιοχής από την αύξηση της θερμοκρασίας τον χειμώνα και σε συνδυασμό με την έλλειψη νεφοκάλυψης αυτό οδηγεί σε εκτεταμένες απώλειες θερμότητας κατά τους ψυχρότερους μήνες.

Το Βερχογιάνσκ είναι ένα από τα δύο μέρη που θεωρούνται ως ο Βόρειος Πόλος του Κρύου. Το άλλο μέρος είναι το Οϊμιάκον, το οποίο απέχει 629 χιλιόμετρα (εφικτό με αεροπλάνο). Η χαμηλότερη θερμοκρασία που καταγράφηκε στο Βερχογιάνσκ ανήλθε στους -67,6 °C στις 5 και 7 Φεβρουαρίου του 1892.[9][10] Επίσης ήταν η χαμηλότερη επίσημα καταγεγραμμένη θερμοκρασία στο Βόρειο Ημισφαίριο. Ωστόσο, στις 6 Φεβρουαρίου του 1933, η θερμοκρασία στο Οϊμιάκον έφτασε τους -67,7 °C, καταρρίπτοντας έτσι με ελάχιστη διαφορά το ρεκόρ του Βερχογιάνσκ.

Για την ιστορία, μόνο στη Γροιλανδία (με ρεκόρ −69,6 °C[11]) και στην Ανταρκτική έχουν καταγραφεί χαμηλότερες θερμοκρασίες και το παγκόσμιο αρνητικό ρεκόρ θερμοκρασίας που «χτύπησε» ποτέ τη Γη καταγράφηκε στον ρωσικό σταθμό Βοστόκ στην Ανταρκτική με −89,2 °C στις 21 Ιουλίου 1983.[12][13] Επίσης, μια θερμοκρασία -93,2 °C καταγράφηκε μέσω δορυφορικών παρατηρήσεων στο Οροπέδιο της Ανατολικής Ανταρκτικής στην Ανταρκτική στις 10 Αυγούστου 2010.[14]

Στην περιοχή του Βερχογιάνσκ και του Οϊμιάκον, οι θερμοκρασιακές αναστροφές σχηματίζονται τον χειμώνα, λόγω του εξαιρετικά κρύου και το πυκνού αέρα του Σιβηρικού Υψηλού, ο οποίος συγκεντρώνεται σε βαθιές «κοιλότητες», με αποτέλεσμα οι θερμοκρασίες σε μεγαλύτερο υψόμετρο να αυξάνονται αντί να μειώνονται. Στο Βερχογιάνσκ μερικές φορές η μέση ελάχιστη θερμοκρασία για τον Ιανουάριο, τον Φεβρουάριο και τον Δεκέμβριο είναι κάτω από τους -50 °C. Το Οϊμιάκον και το Βερχογιάνσκ είναι τα μόνα δύο μόνιμα κατοικημένα μέρη στον κόσμο που έχουν καταγράψει θερμοκρασίες κάτω από -60 °C για κάθε μέρα τον Ιανουάριο.[15][16]

Τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, οι ημερήσιες θερμοκρασίες άνω των +30 °C δεν είναι ασυνήθιστες. Ο θερμότερος καταγεγραμμένος μήνας είναι ο Ιούλιος του 2010, με μέση θερμοκρασία +20,8 °C.[17] Η μέση ετήσια θερμοκρασία για το Βερχογιάνσκ ανέρχεται στους -14,5 °C. Στις 25 Ιουλίου 1988, καταγράφηκε η θερμότερη θερμοκρασία στο Βερχογιάνσκ, η οποία ανήλθε στους +37,3 °C, αποδίδοντας μια θερμοκρασιακή διαφορά 105 °C, η οποία με βάση αξιόπιστα αρχεία, είναι η μεγαλύτερη θερμοκρασιακή διαφορά στον κόσμο. Το Οϊμιάκον και το Γιακούτσκ είναι οι άλλες δύο περιοχές με θερμοκρασιακή διαφορά πάνω από 100 °C. Στο Βερχογιάνσκ, δεν έχει καταγραφεί ποτέ θερμοκρασία πάνω από το μηδέν από τις 10 Νοεμβρίου έως τις 14 Μαρτίου.[18]

Το Βερχογιάνσκ έχει ξηρό κλίμα με λίγες βροχοπτώσεις ή χιονοπτώσεις. Η μέση ετήσια βροχόπτωση είναι 180 χιλιοστά. Αν και κανένας μήνας δεν μπορεί να περιγραφεί ως πραγματικά υγρός, υπάρχουν ισχυρές εποχιακές διαφορές στη κατανομή των βροχοπτώσεων, με το καλοκαίρι να είναι πολύ πιο υγρό από το χειμώνα. Ο χειμώνας είναι εξαιρετικά άνυδρος, σε μεγάλο βαθμό εξαιτίας της επικράτησης της υψηλής πίεσης αυτή τη στιγμή του έτους. Το χιόνι είναι πιο πιθανό, από τον Οκτώβριο μέχρι τον Μάιο.

Κλιματικά δεδομένα Verkhoyansk
Μήνας Ιαν Φεβ Μάρ Απρ Μάι Ιούν Ιούλ Αύγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Υψηλότερη Μέγιστη °C (°F) −9.5 −6.2 5.6 14.3 28.1 34.0 37.3 33.7 25.1 14.5 1.1 −5.3 37,3
Μέση Μέγιστη °C (°F) −42.4 −36.7 −19.3 −3
(27)
10.0 20.0 23.5 18.6 8.5 −9.1 −30.7 −40.4 −8,7
Μέση Μηνιαία °C (°F) −45.4 −41.8 −29.5 −12.4 3.8 13.4 16.5 11.5 2.5 −14.5 −34.8 −43.3 −14,5
Μέση Ελάχιστη °C (°F) −48.3 −45.9 −37.9 −22.1 −2.6 6.7 9.7 5.1 −2.3 −18.9 −38.2 −46.4 −20,1
Χαμηλότερη Ελάχιστη °C (°F) −67.8 −67.8 −60.3 −57.2 −34.2 −7.9 −3.2 −9.9 −21.7 −48.7 −57.2 −64.5 −67,8
Υετός mm (ίντσες) 6 6 5 5 14 27 34 34 19 11 11 8 180
Χιονόπτωση cm (ίντσες) 20 22 24 18 1 0
(0)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
5
(2)
12 16 118
% υγρασίας 74 74 69 63 58 57 61 69 74 78 77 75 73
Μέσες ημέρες κατακρημνίσεων (≥ 1.0 mm) 2.3 1.7 1.5 2.2 3.6 5.2 6.5 5.7 4.0 4.8 3.5 3.2 44,2
Μέσες ημέρες χιονόπτωσης 17 15 12 8 4 0 0 0 4 17 18 16 111
Μέσες μηνιαίες ώρες ηλιοφάνειας 6 84 219 280 309 354 327 219 132 84 26 1 2.041
Πηγή #1: Погода и Климат[15]
Πηγή #2: NOAA (precipitation days and sunshine hours, 1961-1990)[19]
  1. 1 2 Russian Federal State Statistics Service (2011). «Всероссийская перепись населения 2010 года. Том  [2010 All-Russian Population Census, vol. 1]. Всероссийская перепись населения 2010 года (2010 All-Russia Population Census) (στα Ρωσικά). Federal State Statistics Service. Ανακτήθηκε στις 29 Ιουνίου 2012.
  2. Russian Federal State Statistics Service (21 Μαΐου 2004). «Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек» [Population of Russia, Its Federal Districts, Federal Subjects, Districts, Urban Localities, Rural Localities—Administrative Centers, and Rural Localities with Population of Over 3,000] (XLS). Всероссийская перепись населения 2002 года [All-Russia Population Census of 2002] (στα Ρωσικά). Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2014.
  3. Demoscope Weekly (1989). «Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность наличного населения союзных и автономных республик, автономных областей и округов, краёв, областей, районов, городских поселений и сёл-райцентров» [All Union Population Census of 1989: Present Population of Union and Autonomous Republics, Autonomous Oblasts and Okrugs, Krais, Oblasts, Districts, Urban Settlements, and Villages Serving as District Administrative Centers]. Всесоюзная перепись населения 1989 года[All-Union Population Census of 1989] (στα Ρωσικά). Институт демографии Национального исследовательского университета: Высшая школа экономики [Institute of Demography at the National Research University: Higher School of Economics]. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2014.
  4. «Всесоюзная перепись населения 1979 г. Национальный состав населения по регионам России. (All Union Population Census of 1979. Ethnic composition of the population by regions of Russia.. Всесоюзная перепись населения 1979 года (All-Union Population Census of 1979) (στα Ρωσικά). Demoscope Weekly (website of the Institute of Demographics of the State University—Higher School of Economics. 1979. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2008.
  5. http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/greatest-temperature-range-on-earth/
  6. Энциклопедия Города России. Moscow: Большая Российская Энциклопедия. 2003. σελ. 69. ISBN 5-7107-7399-9.
  7. Registry of the Administrative-Territorial Divisions of the Sakha Republic
  8. Law #173-Z #353-III
  9. N. A. Stepanova. «On the Lowest Temperatures on Earth» (PDF).
  10. Weather Underground - The Coldest Places on Earth https://www.wunderground.com/blog/weatherhistorian/the-coldest-places-on-earth
  11. «WMO verifies −69.6°C Greenland temperature as Northern hemisphere record». World Meteorological Organization. 22 Σεπτεμβρίου 2020. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Δεκεμβρίου 2023.
  12. «Global Weather & Climate Extremes». World Meteorological Organization. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2015.
  13. «World: Lowest Temperature». Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιουνίου 2010. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2015.
  14. «The Coldest Place in the World». NASA. Ανακτήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2017.
  15. 1 2 «Погода и Климат - Климатический монитор: погода в Оймяконе». Pogodaiklimat.ru. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2015. Σφάλμα αναφοράς: Μη έγκυρη ετικέτα<ref>. Το όνομα «climate» ορίστηκε πολλές φορές με διαφορετικό περιεχόμενο.
  16. «Погода и Климат - Климатический монитор: погода в Верхоянске». Pogodaiklimat.ru. Ανακτήθηκε στις 10 Μαρτίου 2015.
  17. GHCN monthly climate data; Goddard Institute of Space Studies record for Verhojansk 1885-2010
  18. «Weather and Climate - Climate Monitor: The weather in Verkhoyansk» (στα Russian). www.pogodaiklimat.ru. Ανακτήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου 2013.CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
  19. «Verhojansk Climate Normals 1961–1990». National Oceanic and Atmospheric Administration. Ανακτήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου 2015.