Αρκάνσας (ποταμός)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 33°46′30.00″N 91°4′14.99″W / 33.7750000°N 91.0708306°W / 33.7750000; -91.0708306

Αρκάνσας (ποταμός)
AR Arkansas River.jpg
Arkansasrivermap.jpg
Εκβολές Ποταμός Μισσισσιππής
Θέση Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Μήκος 2 364 χιλιόμετρο
Μέση εκροή 240 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο
Παραπόταμοι Salt Fork Arkansas River, Cimarron River, Neosho River, Canadian River, Verdigris River, Purgatoire River, Apishapa River, Bayou Meto River, Big Sandy Creek, Chalk Creek, Chico Creek, Cow Creek, East Fork Arkansas River, Fountain Creek, Horse Creek, Huerfano River, Illinois River, Little Arkansas River, Mulberry River, Ninnescah River, Pawnee River, Saint Charles River, South Arkansas River, Two Butte Creek, Walnut River, Bear Creek (Kansas), Rattlesnake Creek (Kansas), Tennessee Creek και Petit Jean River

Ο Αρκάνσας είναι ποταμός των νοτιοκεντρικών ΗΠΑ, από τους μεγαλύτερους παραπόταμους του Μισισιπή. Ρέει, γενικά, προς τα ανατολικά και νοτιοανατολικά, καθώς διασχίζει τις πολιτείες Κολοράντο, Κάνσας, Οκλαχόμα και Αρκάνσας. Η λεκάνη των πηγών του ποταμού βρίσκεται στις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, στο Κολοράντο, ειδικά στην κοιλάδα του ποταμού Αρκάνσας, με τα νερά των πηγών να προέρχονται από τους όγκους χιονιού των οροσειρών Sawatch και Mosquito. Στη συνέχεια ρέει ανατολικά, προς τις μεσοδυτικές πολιτείες μέσω του Κάνσας και, τέλος, προς τα νότια μέσω της Οκλαχόμα και του Αρκάνσας.

Με μήκος 2.364 χιλιόμετρα, είναι ο έκτος μεγαλύτερος ποταμός στις Ηνωμένες Πολιτείες, [1] ο δεύτερος μεγαλύτερος παραπόταμος στο σύστημα Μισισιπή-Μιζούρι, και ο 45ος σε μήκος ποταμός στον κόσμο. Πηγάζει στα Βραχώδη Όρη, στην κομητεία Lake του Κολοράντο, κοντά στο Leadville. Το 1859, τα κοιτάσματα χρυσού που ανακαλύφθηκαν στην περιοχή προσείλκυσαν χιλιάδες χρυσοθήρες, αλλά τα κοιτάσματα εξαντλήθηκαν γρήγορα. [2] Συμβάλλει στον Μισισιπή στη θέση Napoleon του Αρκάνσας, και η λεκάνη απορροής του καλύπτει σχεδόν 440.300 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Όσον αφορά στον όγκο νερού, ο Αρκάνσας είναι πολύ μικρότερος από τους Μιζούρι και Οχάιο, με μέσο ρυθμό εκροής 1.200 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο, περίπου.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα ισπανικά, αρχικά, ο ποταμός λεγόταν Νapeste. Η ονομασία Αρκάνσας δόθηκε για πρώτη φορά από τον Γάλλο Ιησουΐτη και ιεραπόστολο Ζ. Μαρκέτ (Jacques Marquette), το 1673. [3]

Υδρογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ποταμός Αρκάνσας κοντά στις πηγές του

Ο Αρκάνσας απαρτίζεται από τρία διακριτά τμήματα στην πορεία του. Κοντά στις πηγές του, ρέει ως ένα απότομο ορεινό ποτάμι μέσα από τα Βραχώδη Όρη στη στενή κοιλάδα του, έχοντας κατηφορική κλίση 1,4 χιλιόμετρα σε 120 μίλια μήκους. Αυτό το τμήμα χρησιμοποιείται για ακραίο (extreme) ράφτινγκ την άνοιξη και το καλοκαίρι.

Στο Canon του Κολοράντο, η κοιλάδα του Αρκάνσας πλαταίνει και οριζοντιώνεται σε σημαντικό βαθμό. Ακριβώς δυτικά του Pueblo, στο Κολοράντο, ο ποταμός εισέρχεται στην περιοχή των Μεγάλων Πεδιάδων. Στο υπόλοιπο Κολοράντο, στο Κάνσας και στο μεγαλύτερο τμήμα της Οκλαχόμα, είναι ένας τυπικός μεγάλος πλωτός ποταμός, με μεγάλες, χαμηλές όχθες και υπόκειται σε εποχιακές πλημμύρες. Οι σημαντικότεροι παραπόταμοί του είναι οι Canadian, Cimarron, Salt Fork Arkansas, Verdigris, Neosho (Grand), Illinois, και Poteau. [4] Ο ποταμός είναι πλωτός από φορτηγίδες και μεγάλα ποταμόπλοια μέχρι το Muskogee της Οκλαχόμα, λόγω μιας σειράς από υδατοδεξαμενές και φράγματα που έχουν κατασκευαστεί από τις αρχές του 20ού αιώνα, το επονομαζόμενο σύστημα πλοήγησης McClellan-Kerr (McClellan–Kerr Arkansas River Navigation System, MKARNS). Το σύστημα άνοιξε επίσημα στις 5 Ιουνίου 1971. Μάλιστα, ο πρόεδρος Νίξον παραβρέθηκε στα εγκαίνια. [5] Λειτουργεί από το Σώμα Μηχανικού του Αμερικανικού Στρατού. [6] Μετά το Muskogee, ο Αρκάνσας είναι πλωτός μόνο από μικρά σκάφη, όπως σχεδίες ή κανό. Μέσα από το δυτικό Αρκάνσας, η κοιλάδα του ποταμού περνά από ψηλά, απομονωμένα οροπέδια, λόφους και μονόλιθους, όπως τα όρη Nebo, Petit Jean και Magazine –το υψηλότερο σημείο της πολιτείας. Η κοιλάδα του ποταμού διευρύνεται και γίνεται πιο ρηχή, ακριβώς δυτικά του Λιτλ Ροκ. Συνεχίζει προς ανατολάς στις πεδιάδες και τα δάση του ανατολικού Αρκάνσας, μέχρι να εκβάλλει στον ποταμό Μισισιπή.

Οι σημαντικότερες πόλεις κατά μήκος του ποταμού Αρκάνσας είναι: Pueblo στο Κολοράντο, Garden City στο Κάνσας, Ουιτσίτα, Τάλσα, Fort Smith και Λιτλ Ροκ στο Αρκάνσας.

Παροχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παροχή νερού του Αρκάνσας, στο κέντρο του Κάνσας, μειώθηκε από περίπου 7 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο (1944-1963), μόλις στο 1,5 κυβικό μέτρο ανά δευτερόλεπτο, κατά μέσο όρο (1984-2003), κυρίως λόγω της άντλησης των υπόγειων υδάτων για άρδευση στο ανατολικό Κολοράντο και το δυτικό Κάνσας.

Διαμάχες για το νερό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1902, το Κάνσας είχε κατηγορήσει το Κολοράντο ότι παίρνει πάρα πολύ από το νερό του ποταμού, με αποτέλεσμα μια σειρά από αγωγές ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, που συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Τα προβλήματα σχετικά με την κατοχή και τη χρήση του νερού του ποταμού από το Κολοράντο και το Κάνσας, οδήγησε στη σύναψη μιας διαπολιτειακής συμφωνίας μεταξύ τους. Όμως, ενώ το Κογκρέσο ενέκρινε τη συμφωνία το 1949, δεν σταμάτησαν οι περαιτέρω διαφορές μεταξύ τους για τα δικαιώματα του νερού στο ποτάμι. [7] Νέα συμφωνία μεταξύ των δύο πολιτειών (The Kansas-Oklahoma Arkansas River Basin Compact) δημιουργήθηκε το 1965 για την προώθηση της αμοιβαίας εξέτασης και εξίσωσης της χρήσης του νερού στη λεκάνη που μοιράζονται αυτές. Αυτή η συμφωνία οδήγησε στη σύσταση επιτροπής (Τhe Kansas-Oklahoma Arkansas River Commission), η οποία επιφορτίστηκε τη διαχείριση της συμφωνίας και τη μείωση της ρύπανσης. Η συμφωνία εγκρίθηκε και υλοποιήθηκε από τις δύο πολιτείες το 1970, και έχει τεθεί σε ισχύ, έκτοτε.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ποταμός Αρκάνσας στο Λιτλ Ροκ

Πολλές φυλές ιθαγενών Αμερικανών ζούσαν κοντά, ή κατά μήκος του ποταμού, για χιλιάδες χρόνια. Οι πρώτοι Ευρωπαίοι που είδαν το ποτάμι ήταν μέλη της ισπανικής αποστολής του Φ. Κορονάδο (Fransisco Coronado), στις 29 Ιουνίου 1541. Λίγο πριν, στα 1540, ο εξερευνητής Χ. δε Σότο (Hernando de Soto) ανακάλυψε τη συμβολή του Αρκάνσας με το Μισισιπή. Η αποστολή Joliet-Marquette ταξίδεψε στον ποταμό Μισισιπή από το Prairie du Chien του Ουισκόνσιν προς τον κόλπο του Μεξικού, αλλά γύρισε πίσω. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, είχαν να αντιμετωπίσουν τους ιθαγενείς που είχαν ήδη συναντήσει τους Ισπανούς κατακτητές και φοβόντουσαν αντιπαράθεση μαζί τους. Το 1819, η Συνθήκη Adams-Onís καθόρισε τον Αρκάνσας ως μέρος των συνόρων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του –τότε ισπανικού– Μεξικού. Αυτό συνεχίστηκε μέχρι που οι Ηνωμένες Πολιτείες προσήρτησαν το Τέξας μετά τον Μεξικανο-αμερικανικό πόλεμο, το 1846. Στη δεκαετία του 1880, ο Charles "Buffalo" Jones, ένας από τους συνιδρυτές του Garden City στο Κάνσας, οργάνωσε τέσσερις εταιρείες άρδευσης για να πάρουν νερό, εκατό μίλια από τον ποταμό Αρκάνσας, για να καλλιεργηθούν 75.000 στρέμματα γης. [8]

Αθλητική αλιεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ποταμός Αρκάνσας φημίζεται για τις πέστροφές του και προσελκύει πολλούς που ενασχολούνται με την αθλητική αλιεία

Οι πηγές του ποταμού Αρκάνσας, στο κέντρο του Κολοράντο, είναι γνωστές για την αθλητική αλιεία πέστροφας, ιδιαίτερα με σπορ καλάμια, από τον 19ο αιώνα, όταν η αμερικανική πρασινόρραχη πέστροφα (Oncorhynchus clarkii stomias) αφθονούσε στο ποτάμι. [9] Σήμερα, η κοινή πέστροφα κυριαρχεί στον Αρκάνσας, μαζί με την ιριδίζουσα πέστροφα (Oncorhynchus mykiss). Μάλιστα η οργάνωση Trout Unlimited θεωρεί ότι, ο Αρκάνσας είναι ένας από τους 100 κορυφαίους προορισμούς για ψάρεμα πέστροφας στην Αμερική, [10] φήμη που το ποτάμι είχε από τη δεκαετία του 1950. [11]

Στις 29 Δεκεμβρίου 2010, 100.000 ψάρια του ευρυενδημικού είδους Aplodinotus grunniens βρέθηκαν να επιπλέουν νεκρά, παράλληλα στις όχθες του ποταμού και διενεργήθηκαν έρευνες. [12][13] Οι έρευνες έδειξαν, αργότερα, ότι η πιθανή αιτία του θανάτου των ψαριών ήταν φυσαλλίδες φυσικού αερίου που προκλήθηκαν από το άνοιγμα των υπερχειλιστών του φράγματος Ozark. [14]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Kammerer
  2. "Chaffee County Colorado Gold Production". Westernmininghistory.com. 2007-02-13
  3. O'Dell
  4. O'Dell
  5. O'Dell
  6. U. S. Army Corps of Engineers Little Rock District. MKARNS
  7. https://en.wikipedia.org/wiki/Kansas_v._Colorado
  8. Charles Jesse "Buffalo" Jones exhibit, Finney CountyHistorical Museum, Garden City, Kansas
  9. Harris
  10. Ross
  11. Campbell
  12. http://www.agfc.com/Pages/newsDetails.aspx?show=147
  13. http://www.agfc.com/Pages/newsDetails.aspx?show=147
  14. http://www.agfc.com/Pages/newsDetails.aspx?show=197

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Campbell, Duncan (1960). 88 Top Trout Streams of the West. Newport Beach, CA: Western Outdoors. pp. 64–65.
  • Harris, William C. (September 1892). "The Trouts of Colorado and Utah". The American Angler. XXI (12): 515–528.
  • J.C. Kammerer (May 1990). "Largest Rivers in the United States". United States Geological Survey.
  • O'Dell, Larry. Encyclopedia of Oklahoma History and Culture.
  • Ross, John (2005). Trout Unlimited's Guide to America's 100 Best Trout Streams. Guilford, CT: Lyons Press. pp. 241–243. ISBN 1-59228-585-6.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Arkansas River της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).