Αράμ Χατσατουριάν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αράμ Χατσατουριάν
Aram Khachaturian, Pic, 17.jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 6  Ιουνίου 1903[1][2]
Kojori[3][4]
Θάνατος 1  Μαΐου 1978[5][1][2]
Μόσχα[6][7][8][9]
Τόπος ταφής Πάνθεον του Κομίτας (40°9′41″ s. š., 44°30′7″ v. d.)
Εθνικότητα Αρμένιοι
Υπηκοότητα Ρωσική Αυτοκρατορία
Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Ρωσικά
Aρμενικά[10]
Σπουδές Ωδείο της Μόσχας (1929–1934)
Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας
Gnessin State Musical College (έως 1929)
Ωδείο της Μόσχας (1934–1936)
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα συνθέτης
μαέστρος
χορογράφος
μουσικολόγος
μουσικός παιδαγωγός
διδάσκων πανεπιστημίου
πιανίστας
συνθέτης μουσικών θεμάτων για κινηματογραφικές ταινίες
Εργοδότης Ωδείο της Μόσχας (από 1950)
Gnessin Russian Academy of Music (από 1950)
Αξιοσημείωτο έργο Piano Concerto
Masquerade
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/Κίνημα Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης
Οικογένεια
Σύζυγος Νίνα Μακάροβα (1933–1976)
Αδέλφια Suren Khachaturian
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμα μέλος του Ανώτατου Σοβιέτ της Σοβιετικής Ένωσης
Βραβεύσεις Βραβείο Στάλιν (1941)
Κρατικό Βραβείο Ε.Σ.Σ.Δ. (1971)
Τάγμα του Λένιν (1973)
Ήρωας της Σοσιαλιστικής Εργασίας (1973)
Τάξη της Οκτωβριανής Επανάστασης (1971)
Καλλιτέχνης του Λαού της ΕΣΣΔ (1954)
Βραβείο Λένιν (1959)
Καλλιτέχνης επί τιμή της ΣΣΔ της Αρμενίας
Καλλιτέχνης του λαού της Αρμενικής ΣΣΔ
Μετάλλιο «Για την υπεράσπιση της Μόσχας»
Μετάλλιο για την Άμυνα του Καυκάσου
Medal "For Valiant Labour in the Great Patriotic War 1941–1945"
Χρυσό Μετάλλιο του Σφυροδρέπανου (1973)
Τάγμα του Λένιν (1939)
Τάγμα του Λένιν (1963)
Τάξη του Κόκκινου Λαβάρου της Εργασίας (1945)
Τάξη του Κόκκινου Λαβάρου της Εργασίας (1966)
Βραβείο Στάλιν (1943)
Βραβείο Στάλιν (1946)
Βραβείο Στάλιν (1950)
Καλλιτέχνης του λαού της Ρωσικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας (1947)
Καλλιτέχνης του λαού της Αρμενικής ΣΣΔ (1955)
Καλλιτέχνης του λαού της Γεωργιανής ΣΣΔ (1963)
Καλλιτέχνης του λαού της Αζερμπαϊζάνικης ΣΣΔ (1973)
Αξιόλογος καλλιτέχνης της Ρωσικής Σοβιετικής Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας (1944)
Ταξιάρχης των Τεχνών και των Γραμμάτων (1974)
Polish Cultural Merit Order
Ιστοσελίδα
Υπογραφή
Aram Khachaturian signature.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Αράμ Ιλίτς Χατσατουριάν (αρμενικά: Արամ Խաչատրյան, ρώσικα: Аpaм Ильич Xaчaтypян, 6 Ιουνίου 1903 - 1 Μαΐου 1978) ήταν Αρμένιος συνθέτης.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1903 στην Τιφλίδα της τότε Ρωσικής Αυτοκρατορίας και πέθανε στη Μόσχα το 1978. Εγκαταστάθηκε στη Μόσχα από το 1920, όπου και μαθήτευσε σε διάφορους μουσικοδιδάσκαλους στη περίφημη σχολή Γκνέσιν. Σπούδασε βιολοντσέλο και σύνθεση και πολύ γρήγορα άρχισε να διακρίνεται. Στη συνέχεια φοίτησε στο Ωδείο Μόσχας (1929-1934) υπό τους Μιασκόφσκη και Λιτίνσκη. Οι συνθέσεις του «τρίο για φλάουτο, βιολί και πιάνο» και «Πρώτη συμφωνία» απέδειξαν την ιδιοφυΐα του και την ικανότητά του στην εκμετάλλευση λαϊκών μελωδιών. Από το 1934 συνέθεσε τρεις συμφωνίες για πιάνο, βιολοντσέλο και ορχήστρα, τη «Δεύτερη συμφωνία» (1943), μουσική για μπαλέτο και το έργο για χορωδία και ορχήστρα «Ποίημα για τον Στάλιν», (για τη συμπλήρωση των 25 χρόνων από τη μπολσεβική επανάσταση), καθώς και μουσική για θεατρικά και κινηματογραφικά έργα.

Ο Χατσατουριάν διετέλεσε αντιπρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής της Ένωσης των Σοβιετικών Συνθετών από το 1939 μέχρι το 1948. Από το 1951 άρχισε να διδάσκει στο Ωδείο της Μόσχας και να ασχολείται με τη διεύθυνση ορχήστρας. Είναι ίσως, μαζί με τον Προκόφιεφ και τον Σοστακόβιτς, οι σημαντικότεροι συνθέτες της Σοβιετικής Ένωσης στην σχεδόν εβδομηντάχρονη ιστορία της. Αφιερώθηκε ιδιαίτερα στην ανάπτυξη της αρμενικής μουσικής καθώς θεωρήθηκε αυθεντία της τουρκμενικής και αζερμπαϊτζανικής μουσικής. Τιμήθηκε με πολλά βραβεία ρωσικά (μεταξύ των οποίων δύο φορές με το βραβείο Στάλιν) καθώς και ευρωπαϊκά.

Όσον αφορά το ύφος της μουσικής του, έχει έντονο ανατολίτικο χρώμα, πράγμα που οφείλεται στην επιρροή του από την αρμένικη παράδοση, την οποία μελέτησε πολύ προσεκτικά. Επίσης, επηρεάστηκε και από τις νέες τάσεις που είχαν αρχίσει να εμφανίζονται στην υπόλοιπη Ευρώπη, καταφέρνοντας να τις αξιοποιήσει με πολύ μέτρο και σε συνδυασμό με τη μουσική παράδοση. Γενικά τα έργα του Χατσατουριάν διακρίνονται για τη χρωματική αρμονία αλλά και την παραδοξότητα που μερικές φορές φθάνει σε μονοτονία. Στη χρήση όμως των οργάνων "σόλο" έναντι της ορχήστρας ακολούθησε τη παράδοση των Αλεξάντερ Μποροντίν και Αλεξάντερ Γκλαζούνοφ. Σημειώνεται ότι ο Χατσατουριάν συνέθεσε και τον εθνικό ύμνο της Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Αρμενίας.

Μερικά από τα πιο γνωστά του έργα είναι το μπαλέτο Γκαϊανέ (1942) που περιλαμβάνει τον πολύ γνωστό Χορό των σπαθιών, η δεύτερη συμφωνία (1943), το Βαλς για κοντσέρτο (1955) και το μπαλέτο Σπάρτακος (1956).

Το 1948 κατηγορήθηκε μαζί με τους Ντμίτρι Σοστακόβιτς και Σεργκέι Προκόφιεφ για αστικοποίηση της μουσικής τους από την ΚΕ του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ρωσίας. Παραδεχόμενος όμως την ενοχή του αποκατέστησε την πρότερη εύνοια του καθεστώτος. Μετά όμως το θάνατο του Στάλιν καυτηρίασε δημόσια την εις βάρος του εκείνη κατηγορία. Το 1954 ονομάστηκε "Καλλιτέχνης του Λαού της Σοβιετικής Ένωσης" και πέντε χρόνια μετά έλαβε και το 2ο βραβείο Λένιν.
Επίσης η σύζυγός του Νίνα Μακάροβα καθώς και ο ανιψιός του Καρέν Χατσατουριάν υπήρξαν συνθέτες, λιγότερο όμως σημαντικοί.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου", τόμ. 18ος, σελ. 591.
  • "Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα", τόμ. 61ος, σελ. 26.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • «Εγκυκλοπαίδεια Παγκόσμιας μουσικής», Εκδόσεις Αλκυών, τόμ. 8, σσ. 953-954.
  • Μαρία Δημητριάδου (1998), «Παραδόσεις Ιστορίας Μουσικής», Εκδόσεις Ντορεμί, σελ. 109.


  1. 1,0 1,1 1,2 SNAC. w6mp54mx. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  2. 2,0 2,1 2,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 8888008. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 11  Δεκεμβρίου 2014.
  4. «Хачатурян Арам Ильич» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
  5. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. 118675427. Ανακτήθηκε στις 13  Αυγούστου 2015.
  6. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 31  Δεκεμβρίου 2014.
  7. www.hyperion-records.co.uk/dc.asp?dc=D_SIGCD312.
  8. www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-anatol-vieru-1181072.html.
  9. www.musicweb-international.com/classrev/2007/Aug07/Khachaturian_3932292.htm.
  10. (Γαλλικά) data.bnf.fr. data.bnf.fr/ark:/12148/cb13895967s. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.