Αλφρέντ Κορτό

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αλφρέντ Κορτό
Alfred Cortot 01.jpg
Γέννηση 26  Σεπτεμβρίου 1877[1][2][3][4][5][6][7]
Νιόν
Θάνατος 15  Ιουνίου 1962[1][2][4][5][6][7]
Λωζάνη[8]
Υπηκοότητα Ελβετία
Σπουδές Ωδείο των Παρισίων
Ιδιότητα πιανίστας, μαέστρος και μουσικός παιδαγωγός
Όργανα πιάνο
Είδος τέχνης κλασική μουσική
Βραβεύσεις Τάγμα Φρανσίσκ και Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τον καλλιτέχνη

Ο Αλφρέντ Ντενί Κορτό (Alfred Denis Cortot, 26 Σεπτεμβρίου 1877 – 15 Ιουνίου 1962) ήταν Γάλλος, ελβετικής καταγωγής, πιανίστας και διευθυντής ορχήστρας, ένας από τους διασημότερους μουσικούς στον χώρο της κλασικής μουσικής κατά τον 20ό αιώνα. Διακρίθηκε στα έργα πιάνου της ρομαντικής περιόδου, ιδίως σε εκείνα των Σοπέν, Σαιν-Σανς και Σούμαν.[9]

Οικογένεια και σπουδές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κορτό γεννήθηκε στη Νιόν της Ελβετίας και ήταν γιος Γάλλου πατέρα και γαλλόφωνης Ελβετίδας μητέρας. Σπούδασε στο Κονσερβατόριο των Παρισίων με δασκάλους τον Εμίλ Ντεκόμπ (μαθητή του Σοπέν) και τον Λουί Ντιεμέρ. Εκεί πήρε ένα «πρώτο βραβείο» (premier prix) το 1896. Η πρώτη φορά που έπαιξε σε γενικό κοινό ήταν με την ορχήστρα του Κολόν (Colonne) το 1897, όταν έπαιξε το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 3 του Μπετόβεν.

Από το 1898 ως το 1901 ο Κορτό ήταν προπονητής χορωδίας και μετά βοηθός μαέστρος στο Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ. Το 1902 διεύθυνε την παρισινή πρεμιέρα της όπερας του Βάγκνερ Το Λυκόφως των Θεών. Συγκρότησε μία «εταιρεία συναυλιών» για να παρουσιάσει τα έργα Πάρσιφαλ του Βάγκνερ, Missa solemnis, του Μπετόβεν, Γερμανικό Ρέκβιεμ του Μπραμς, καθώς και νέα έργα Γάλλων συνθετών.

Σταδιοδρομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

«Ο προσφιλέστατος εις το φιλόμουσον κοινόν παγκοσμίου φήμης καλλιτέχνης κ. Αλφρέδος Κορτό... ...αφικνείται εντός της εβδομάδος δια να εμφανισθή εις τα «Ολύμπια» [Αθήνα] εις δύο ρεσιτάλ... Θα εκτελέση έργα Σοπέν, καθώς και Βιβάλδι, Σούμαν, Ντεμπυσσύ, Λιστ κ.ά.»
-Η Καθημερινή, 3 Απριλίου 1938

Το 1905 ο Κορτό δημιούργησε ένα τρίο με τους Ζακ Τιμπώ και Πάμπλο Καζάλς, που σύντομα καθιερώθηκε ως το κορυφαίο τρίο πιάνου της εποχής του. Το 1907 ο Κορτό διορίσθηκε από τον Γκαμπριέλ Φωρέ καθηγητής στο Κονσερβατόριο των Παρισίων, αντικαθιστώντας τον Ραούλ Πυνό. Δίδαξε εκεί μέχρι το 1923 και μεταξύ των μαθητών του συγκαταλέγονταν και οι Υβόν Λεφεμπύρ, Βλάντο Περλμούτερ, Simone Plé-Caussade και Μαργκερίτ Μονό.

Το 1919 ο Κορτό ίδρυσε την École Normale de Musique de Paris. Τα μαθήματά του στη μουσική ερμηνεία εκεί ήταν θρυλικά. Ακόμα περισσότεροι ήταν οι αξιοσημείωτοι μαθητές του στη νέα αυτή σχολή-ωδείο, ανάμεσά τους οι Τζίνα Μπαχάουερ, Ελέν Μπόσκι, Ντίνο Τσιάνι, Ζαν-Μισέλ Νταμάς, Λυκ Φεραρί, Σαμσόν Φρανσουά και Ντίνου Λιπάτι.

Ως κορυφαία μουσική φυσιογνωμία, ο Κορτό ταξίδεψε για συναυλίες και σε άλλες χώρες. Το γαλλικό κράτος χρηματοδότησε δύο περιοδείες του στις ΗΠΑ και μία στη Σοβιετική Ρωσία το 1920. Στη σταδιοδρομία του διεύθυνε πολλές ορχήστρες και συχνά τον προσκαλούσαν να συνοδεύσει στο πιάνο ξένους καλλιτέχνες που επισκέπτονταν το Παρίσι. Σε μεγάλη ηλικία, όπως και ο Φραντς Λιστ, παρέδιδε master classes στο πιάνο.

Στις 21 Μαρτίου 1925 ο Κορτό πραγματοποίησε, στις ΗΠΑ, με την εταιρεία Victor Records, την πρώτη στην ιστορία ηλεκτρική ηχογράφηση κλασικής μουσικής σε δίσκο γραμμοφώνου. Τα έργα που ηχογραφήθηκαν ήταν τα Impromptus του Σοπέν και η Λιτανεία του Σούμπερτ.[10]

Η στάση του στην Κατοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ο Κορτό υποστήριξε την κατοχική γαλλική κυβέρνηση: Δέχθηκε τη θέση του Haut-Commissaire («Υπάτου Επιτρόπου») για τις Τέχνες στην κυβέρνηση του Βισύ και υπηρέτησε δύο φορές (το 1941 και το 1942) ως μέλος του «Εθνικού Συμβουλίου» της.[11][12] Συμμετέσχε σε επίσημες συναυλίες στο Παρίσι κατά την Κατοχή, καθώς και στη Γερμανία[11] το 1942. Μετά το τέλος του πολέμου ο Κορτό κρίθηκε ένοχος συνεργασίας με τον εχθρό από επιτροπή της γαλλικής κυβερνήσεως και του απαγορεύθηκε να διευθύνει και να παίζει για ένα έτος.[13] Μόλις η απαγόρευση έληξε, επέστρεψε διευθύνοντας ή παίζοντας σε περισσότερες από εκατό συναυλίες ανά έτος.

Θάνατος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κορτό απεβίωσε σε ηλικία 84 ετών από νεφρική ανεπάρκεια στη Λωζάνη της Ελβετίας.[9]

Αποτίμηση και συνεισφορά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως ένας από τους περιφημότερους ερμηνευτές των Σοπέν, Σούμαν και Ντεμπυσύ, ο Κορτό δημοσίευσε έντυπες εκδόσεις των έργων τους για πιάνο, που παραμένουν αξιοσημείωτες για τη συμπερίληψη λεπτομερών σχολίων επί τεχνικών προβλημάτων και ζητημάτων ορθής αποδόσεως. Πέρα από αυτές, συνέγραψε και βιβλία διδασκαλίας, όπως το «αλφαβητάρι» του πιάνου Rational Principles of Pianoforte Technique, με πολλές ασκήσεις δακτύλων, που μεταφράσθηκε σε αρκετές γλώσσες.

Ο Κορτό υπέφερε από διαλείψεις μνήμης στις συναυλίες (ιδιαιτέρως αντιληπτές από τη δεκαετία του 1940 και μετά) και συχνά άφηνε λανθασμένες σημειώσεις. Ωστόσο, όταν βρισκόταν «σε φόρμα» έδειχνε μία τεχνική που μπορούσε να χειριστεί σχεδόν οποιοδήποτε πιανιστικό επίτευγμα. Ηχογραφούσε δίσκους μέχρι και την ηλικία των 79 ετών (1957).

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • La musique française de piano (1930-1948)
  • Cours d’interprétation (1934)
  • Aspects de Chopin (1949)
  • Rational Principles of Pianoforte Technique


Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Gavoty, Bernard: Alfred Cortot, biographie (1977)
  • Manshardt, Thomas: Aspects of Cortot (1994)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 26  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 (Γαλλικά) BNF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb124338987. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. (Γαλλικά) Léonore database. Υπουργείο Πολιτισμού. 19800035/778/88140. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Alfred-Denis-Cortot. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 SNAC. w60k2m71. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 (Αγγλικά) Find A Grave. 76426642. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. 7,0 7,1 International Music Score Library Project. Category:Cortot,_Alfred. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 30  Δεκεμβρίου 2014.
  9. 9,0 9,1 «Alfred Cortot, Pianist, Is Dead. Soloist and Conductor, 84, Backed Vichy Regime». New York Times. 16 Ιουνίου 1962. https://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=950DE1D61F30E433A25755C1A9609C946391D6CF&legacy=true. 
  10. 40,000 Years of Music: Man in Search of Music - 144 Jacques Chailley - 1964
  11. 11,0 11,1 'Alfred Denis Cortot', The Fryderyk Chopin Institut, ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2018.
  12. France: The Dark Years 1940–1944 του Julian T. Jackson, Oxford University Press, 2003
  13. Chimènes, Myriam: ‘Alfred Cortot et la politique musicale du gouvernement de Vichy’ στο La vie musicale sous Vichy, ed. Chimènes, 2001, ISBN 2 87027 864 0
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Alfred Cortot της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).