Μετάβαση στο περιεχόμενο

Έλσα Μαρτινέλι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Έλσα Μαρτινέλι
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Elsa Martinelli (Ιταλικά)
ΨευδώνυμοElsa Martinelli
Γέννηση30 Ιανουαρίου 1935 (1935-01-30)
Γκροσσέτο[1]
Θάνατος8 Ιουλίου 2017 (82 ετών)
Ρώμη[2]
Αιτία θανάτουκαρκίνος του πνεύμονα
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Εθνικότητα Ιταλία
Χώρα πολιτογράφησηςΒασίλειο της Ιταλίας (έως 1946)
Ιταλία
Ιδιότηταμοντέλο, ηθοποιός ταινιών[3], φωτομοντέλο και ηθοποιός[3]
ΣύζυγοςΓουίλι Ρίτσο (1968–2013)
ΒραβεύσειςΑργυρή Άρκτος καλύτερης γυναίκας ηθοποιού (1956)
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Έλσα Μαρτινέλι (ιταλικά: Elsa Martinelli), (30 Ιανουαρίου 1935 - 8 Ιουλίου 2017) ήταν Ιταλίδα ηθοποιός και μοντέλο μόδας.[4]

Πρώτα χρόνια και καριέρα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε ως Ελίσα Τία (Elisa Tia) στο Γκροσέτο της Τοσκάνης, μετακόμισε στη Ρώμη με την οικογένειά της και το 1953 ανακαλύφθηκε από τον Ρομπέρτο Καπούτσι που την παρουσίασε στον κόσμο της μόδας. Έγινε μοντέλο και άρχισε να παίζει μικρούς ρόλους σε ταινίες. Εμφανίστηκε σττην ταινία Το κόκκινο και το μαύρο του Κλοντ Οτάν-Λαρά (1954), αλλά ο πρώτος σημαντικός ρόλος της ταινίας ήρθε τον επόμενο χρόνο με την ταινία Η ανταρσία άρχισε απέναντι από τον Κερκ Ντάγκλας, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι την εντόπισε σε εξώφυλλο περιοδικού και την προσέλαβε για την εταιρεία παραγωγής του, Bryna Productions.[5] Το 1956, κέρδισε την Ασημένια Άρκτο Α' Γυναικείου Ρόλου στο 6ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου για την συμμετοχή της στην ταινία Ντονατέλα του Μάριο Μονιτσέλι. [6]

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1950 έως τα τέλη της δεκαετίας του 1960, μοίρασε το χρόνο της μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, εμφανίζομενη σε ταινίες όπως Τέσσερα κορίτσια στην πόλη (1957), Manuela (1957), Ο βαρκάρης του Βόλγα (1959), Hatari! (1962), Κατάσκοπος στη Ρώμη (1962), Η δίκη (1962), Διεθνές ξενοδοχείο (1963), Μονομαχία στην πράσινη κόλαση (1963), 7 φορές γυναίκα (1967) και Candy (1968). Από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, εργάστηκε στην Ευρώπη σε κυρίως μη αγγλόφωνες ταινίες. Ο τελευταίος ρόλος της στον αμερικανικό κινηματογράφο ήταν ως πράκτορας Κάρλα στο Ήταν κάποτε ένα έγκλημα (1992). Η τελευταία της εμφάνιση ηταν στην ευρωπαϊκή τηλεοπτική σειρά Orgoglio το 2005 ως Δούκισσα του Μοντεφόρτε.[7]

Ο Σαρλ Μπουαγιέ και η Έλσα Μαρτινέλι
Η Μαρτινέλι στην Αμαρτωλή του ποταμού (1956)
Η Μαρτινέλι στο Δέκατο θύμα (1965)

Η Έλσα Μαρτινέλι παντρεύτηκε για πρώτη φορά με τον Κόμη Φράνκο Μαντσινέλι Σκότι του Σαν Βίτο, από τον οποίο απέκτησε μια κόρη, την Κριστιάνα Ματσινέλι (γεννηθείσα το 1958), επίσης ηθοποιό. Το 1968, παντρεύτηκε τον φωτογράφο του Paris Match και σχεδιαστή επίπλων της δεκαετίας του 1970, Γουίλι Ρίτσο. [8]

[9]

Η Μαρτινέλι πέθανε από καρκίνο στη Ρώμη στις 8 Ιουλίου 2017, σε ηλικία 82 ετών.[10] [11] [12]

Έτος Πρωτότυπος τίτλος Τίτλος στα Ελληνικά Ρόλος
1954 Le rouge et le noir Το κόκκινο και το μαύρο [13]
Se vincessi cento milioni Άννα
1955 The Indian Fighter Η ανταρσία άρχισε [14] Ονάθι
1956 La risaia Η αμαρτωλή του ποταμού Έλενα Νάρντι
Donatella Ντονατέλα Ντονατέλα Γκισκάρντι
1957 Four Girls in Town Τέσσερα κορίτσια στην πόλη Μαρία Αντονέλι
Manuela Μανουέλα Χαντ
1958 La mina Λουτσία
1959 I battellieri del Volga Ο βαρκάρης του Βόλγα Μάσια
Ciao, ciao bambina! Τσάο Τσάο, μπαμπίνα Ντιάνα
Tunisi top secret Τυνησία: Άκρως απόρρητο Κάθι Σαντς
Costa Azzurra Κυανή Ακτή Ντοριάνα
La notte brava Μια νύχτα οργίων Άννα
1960 I piaceri del sabato notte Το κρυφό σπίτι της Αραμπέλα μοντέλο
Et mourir de plaisir Ηδονή μέχρι θανάτου Τζόρτζια Μοντεβέρντι
Il carro armato dell'8 settembre Μιρέλα
Le capitan Η αιχμάλωτος του πύργου Ζιζέλ Ντανγκουλέμ
Un amore a Roma [15] Φούλβια
1961 La menace Λουσίλ
1962 Hatari! Άννα Μαρία Νταλεσάντρο (Ντάλας)
The Pigeon That Took Rome Κατάσκοπος στη Ρώμη Αντονέλα Μάσιμο
Pelle viva Ροζάρια
Le procès Η δίκη [16] Χίλντα
1963 The V.I.P.s Διεθνές ξενοδοχείο Γκλόρια Γκρίτι
Rampage Μονομαχία στην πράσινη κόλαση Άννα
1964 De l'amour Περί έρωτος Ματίλντ
1965 La fabuleuse aventure de Marco Polo Ο δαίμων της Ασίας γυναίκα με μαστίγιο
Je vous salue, mafia! Διά πυρός και σιδήρου Σιλβιά
Un milliard dans un billard Πώς να ληστέψετε 5 τράπεζες μαζί Ζουλιέτ
L'or du duc Σόνια
La decima vittima Το δέκατο θύμα Όλγα
1966 Come imparai ad amare le donne Οι γυναίκες θέλουν έρωτα Μόνικα
1967 Maroc 7 Μαρόκο 7, άκρως εμπιστευτικό Κλόντια
Le plus vieux métier du monde Το πιο παλιό επάγγελμα του κόσμου Ντομιτίλα
Woman Times Seven 7 φορές γυναίκα [17] Ωραία
Qualcuno ha tradito Κάθε άνθρωπος κι ένας εχθρός μου Λορίν
1968 Manon 70 Ανί
Il mio corpo per un poker Μπελ Σταρ
Un dollaro per 7 vigliacchi Τα εκατομμύρια του Μάντιγκαν Βικ Σο
Candy Λίβια
1969 If It's Tuesday, This Must Be Belgium Έρχονται οι Αμερικάνοι Μαρία
Maldonne Ο τελευταίος των S-S Ζιλμπέρτ ντε Μπερ
Una sull'altra Η μια πάνω στην άλλη / Η πλεκτάνη Τζέιν Μπλίκερ
Les chemins de Katmandou Καταδίωξη στο Κατμαντού Μαρτίν
L'amica Η φίλη Κάρλα Νέρβι
1970 OSS 117 prend des vacances Πράκτωρ OSS 117 σε επικίνδυνες διακοπές Έλσα
1971 La araucana Ινές δε Σουάρεζ
La part des lions Η τελευταία ώρα των γκάνγκστερ Ανί
1976 Garofano rosso Το κόκκινο γαρίφαλο Ζομπέιντα
1985 Sono un fenomeno paranormale Κάρλα Ράτσι
1992 Once Upon a Crime... Ήταν κάποτε ένα έγκλημα πράκτορας Κάρλα
2013 Il tempo delle mimose γιαγιά Τερέζα
  1. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 15  Δεκεμβρίου 2014.
  2. www.rainews.it/dl/rainews/articoli/Cinema-morta-lattrice-Elsa-Martinelli-2cb4170b-e207-4ae5-a61a-a835f12e28eb.html.
  3. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) 119306840. Ανακτήθηκε στις 20  Απριλίου 2026.
  4. Elsa Martinelli filmography, Corriere della Sera
  5. Profile, cinemaretro.com; accessed 18 March 2015.
  6. «6th Berlin International Film Festival: Prize Winners». berlinale.de. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Οκτωβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2015.
  7. IMDb profile accessed 18 March 2015.
  8. Bergan, Ronald. «Elsa Martinelli obituary». The Guardian. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2017.
  9. Chilton, Martin. «Willy Rizzo, celebrated photographer, dies at 84». The Telegraph. Ανακτήθηκε στις 1 Αυγούστου 2017.
  10. https://www.nytimes.com/2017/07/10/movies/elsa-martinelli-italian-model-and-actress-dies-at-82.html
  11. «È morta Elsa Martinelli, i mille volti dell'attrice che da Cinecittà arrivò a Hollywood». La Repubblica (στα Ιταλικά). Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2017.
  12. Vivarelli, Nick (10 Ιουλίου 2017). «Elsa Martinelli, Star of 'The Indian Fighter,' Dies».
  13. «Πέθανε η Ελσα Μαρτινέλι σε ηλικία 82 ετών». Το Βήμα. 10 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2025.
  14. «Πέθανε η ηθοποιός Ελσα Μαρτινέλι -Η ψηλή καλλονή από την Ιταλία». iefimerida.gr. 9 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2025.
  15. «Love in Rome πληροφορίες για την ταινία». Αθηνόραμα. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2025.
  16. «Πέθανε η ηθοποιός Έλσα Μαρτινέλι». Athens Voice. 9 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2025.
  17. Φραγκούλης, Ηλίας. «ΕΠΤΑ ΦΟΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΑ». FreeCinema. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουλίου 2025.