Φραντσέσκο Α' Γκαττιλούζι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Φραγκίσκος Γατελούζος Α΄)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Φραντσέσκο A΄ Γκαττιλούζι (ιταλ. Francesco I Gattilusio 1330-1376), ή εξελληνισμένα Φραγκίσκος Α΄ Γατελούζος ή Κατελούζος, ήταν γόνος ευγενούς οικογένειας της Γένοβας, αξιωματούχος του γενοβέζικου ναυτικού. Υπήρξε άρχοντας (χωροδεσπότης) της Λέσβου, ιδρυτής του ηγεμονικού Οίκου των Κατελούζων και γαμπρός του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄ του Παλαιολόγου.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με άγνωστο το έτος γέννησης (περίπου 1320-1330) αναφέρεται ως γόνος ενός ευγενούς Γενοβέζου (Οίκος των Γκαττιλούζι). Στοιχεία για την παιδική του ζωή δεν υπάρχουν. Όταν μεγάλωσε, επωφελούμενος των μεγάλων προνομίων που δίδονταν στους Γενουάτες σε ναυτικές δραστηριότητες, ακολούθησε το ναυτικό επάγγελμα και γρήγορα εξελίχθηκε σε μισθοφόρο κουρσάρο διοικώντας μικρή μοίρα πολεμικών πλοίων στο Αιγαίο Πέλαγος. Το 1354 καταπλέοντας στην Τένεδο με δύο γαλέρες τάχθηκε στην υπηρεσία του εκεί ευρισκόμενου έκπτωτου αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου, τον οποίο και βοήθησε να εισβάλει στην Κωνσταντινούπολη και να εκθρονίσει τον Ιωάννη ΣΤ΄ Καντακουζηνό, καθώς και τον γιο του τελευταίου Ματθαίο, και να αναλάβει αυτοκράτορας. Σε ανταμοιβή της επικουρίας του αυτής ο αυτοκράτορας πλέον Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος τού έδωσε ως κληρονομική ηγεμονία τη νήσο Λέσβο, και έγινε άρχοντας της Μυτιλήνης στις 17 Ιουνίου 1355. Το 1357 περίπου νυμφεύθηκε την αδελφή του αυτοκράτορα πριγκίπισσα Μαρία Παλαιολογίνα. Απόγονοί του από αυτόν το γάμο ήταν οι Ιάκωβος και Νικόλαος.

Ως άρχοντας και ηγεμόνας της Λέσβου φέρεται να διοίκησε τη νήσο με πολιτική σύνεση προβαίνοντας σε διάφορα έργα μεταξύ των οποίων και την γενική ανακαίνιση του φρουρίου σύμφωνα με σωζόμενη επιγραφή. Παρέμεινε δε ένας από τους σημαντικότερους συμβούλους του αυτοκράτορα τον οποίο και είχε συνοδεύσει στη Δύση σε μια απόπειρα επανένωσης των Εκκλησιών το 1369.
O Φραγκίσκος Α΄ Κατελούζος απεβίωσε το 1376 στη Μυτιλήνη τον οποίον και διαδέχθηκε ο γιος του Ιάκωβος.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τ.ΙΔ΄, σ. 101
  • Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου, τ.10ος, σ. 494