Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Με τον όρο Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO νοείται μία διακριτή θέση ή τόπος (όπως δάσος, όρος, λίμνη, έρημος, μνημείο, κτήριο, σύμπλεγμα ή πόλη), που προτάθηκε και έγινε αποδεκτό στον κατάλογο των μνημείων που διαχειρίζεται το διεθνές Πρόγραμμα Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, η οποία απαρτίζεται από 21 Κράτη - Εταίρους εκλεγμένα από τη Γενική Συνέλευση των Εταίρων Κρατών για μια καθορισμένη περίοδο[1].

Το πρόγραμμα στοχεύει στην καταλογογράφηση, την ονοματοδοσία και τη συντήρηση πεδίων ιδιάζουσας πολιτιστικής ή φυσικής σημασίας για την κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις τα καταχωρημένα πεδία χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Η έναρξη του προγράμματος έγινε με την αποδοχή και υιοθέτηση της Συνθήκης για την Προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς από το Γενικό Συνέδριο της UNESCO στις 16 Νοεμβρίου 1972. Από τότε έως σήμερα έχουν αναγνωρίσει τη Συνθήκη 186 Κράτη - Εταίροι.

Κριτήρια επιλογής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έως το τέλος του 2004 υπήρχαν έξι κριτήρια για την πολιτιστική κληρονομιά και τέσσερα κριτήρια για τη φυσική κληρονομιά. Το 2005 αυτό το καθεστώς τροποποιήθηκε σε μία ενοποιημένη ομάδα δέκα κριτηρίων. Τα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς οφείλουν να είναι «ιδιάζουσας παγκόσμιας αξίας» και να πληρούν ένα από τα παρακάτω δέκα κριτήρια.[2]

Πολιτιστικά κριτήρια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • I. «να αποτελεί αριστούργημα της ανθρώπινης δημιουργικής διάνοιας».
  • II. «να επιδεικνύει σημαντικές ανθρώπινες αξίες για μακρά περίοδο χρόνου ή σε μία πολιτιστική περιοχή του κόσμου, σε εξελίξεις στην αρχιτεκτονική ή την τεχνολογία, τις μνημειακές τέχνες, την πολεοδομία ή τον σχεδιασμό τοπίου».
  • III. «να φέρει μια μοναδική ή τουλάχιστον εξαιρετική μαρτυρία για κάποια πολιτισμική παράδοση, ζώντα ή εξαφανισμένο πολιτισμό».
  • IV. «να αποτελεί σημαντικό παράδειγμα τύπου κτηρίου, αρχιτεκτονικού ή τεχνολογικού συνόλου ή τοπίου που απεικονίζει σημαντική ή σημαντικές φάσεις της ανθρώπινης ιστορίας»
  • V. «να αποτελεί σημαντικό παράδειγμα παραδοσιακής ανθρώπινης εγκατάστασης, χερσαίας ή θαλάσσιας χρήσης, αντιπροσωπευτικής πολιτισμού ή πολιτισμών), ή ανθρώπινης αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον, ιδιαίτερα όταν το τελευταίο έχει γίνει ευάλωτο υπό την πίεση ανεπίστροφων αλλαγών».
  • VI. «να συνδέεται άμεσα ή διακριτά με γεγονότα ή ζώσες παραδόσεις, με ιδέες ή πίστεις, με καλλιτεχνικά ή λογοτεχνικά έργα εξέχουσας παγκόσμιας σημασίας». (Η Επιτροπή θεωρεί ότι το συγκεκριμένο κριτήριο θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλα κριτήρια).

Φυσικά κριτήρια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • VII. «να περιέχει εξαιρετικά φυσικά φαινόμενα ή περιοχές εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς και αισθητικής».
  • VIII. «να είναι ιδιάζοντα παραδείγματα μειζόνων φάσεων της ιστορίας της γης, του αρχείου της ζωής, σημαντικών εν εξελίξει γεωλογικών διαδικασιών για την ανάπτυξη γεωσχηματισμών ή σημαντικών γεωμορφικών ή φυσιογραφικών χαρακτηριστικών»
  • IX. «να είναι ιδιάζοντα παραδείγματα σημαντικών εν εξελίξει οικολογικών και βιολογικών διαδικασιών στην εξέλιξη και ανάπτυξη οικοσυστημάτων χερσαίων, γλυκού ύδατος, παράκτιων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων και κοινοτήτων φυτών και ζώων»
  • X. «να περιέχει τα σημαντικότερα φυσικά ενδιαιτήματα συντήρησης της βιοποικιλότητας, να περιλαμβάνει απειλούμενα είδη παγκόσμιας αξίας από την άποψη της επιστήμης ή της συντήρησης του είδους».


Για να κριθεί η εξαιρετική παγκόσμια αξία του, ένα μνημείο πρέπει να κριθεί και σε δύο άλλους παράγοντες: την αυθεντικότητα και/η την ακεραιότητα και πρέπει να απολαμβάνει ιδιαίτερης προστασίας και συστημάτων διαχείρισης ώστε να διασφαλίζεται η προστασία του. Το κριτήριο της αυθεντικότητας αναφέρεται στα μνημεία τα οποία εντάσσονται με βάση τα κριτήρια I-VI ενώ το κριτήριο της ακεραιότητας αναφέρεται σε όλα τα μνημεία, ανεξαρτήτως κριτηρίου ένταξης.

Συνεδριάσεις της επιτροπής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η επιτροπή παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς συναντάται ετησίως για να συζητήσει μέτρα διαχείρισης των υπαρχόντων καταλογογραφημένων μνημείων και να αποδεχθεί υποψηφιότητες από ενδιαφερόμενες χώρες. Η συνεδρίαση, γνωστή ως Συνεδρίαση Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς, λαμβάνει χώρα σε τόπους που ανήκουν στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, μετά τις παρουσιάσεις της IUCN και/ή της ICOMOS, καθώς και τις διασκέψεις των Κρατών-Εταίρων.

Με εξαίρεση τις συνεδριάσεις που γίνονται στο Παρίσι (Γαλλία), όπου βρίσκεται το αρχηγείο της UNESCO, μόνον Κράτη-Εταίροι μέλη της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς έχουν το δικαίωμα ανάληψης της οργάνωσης μιας μελλοντικής Συνεδρίασης, κατόπιν έγκρισης της Επιτροπής και με την προϋπόθεση πως το δεδομένο κράτος παραμένει Εταίρος.

Συνεδρίαση Έτος Ημερομηνία Πόλη Κράτος-Εταίρος
1 1977 27 Ιουνίου - 1 Ιουλίου Παρίσι Flag of France.svg Γαλλία
2 1978 5 Σεπτεμβρίου - 8 Σεπτεμβρίου Ουάσινγκτον Flag of the United States.svg ΗΠΑ
3 1979 22 Οκτωβρίου - 26 Οκτωβρίου Κάιρο & Λούξορ Αίγυπτος Αίγυπτος
4 1980 1 Σεπτεμβρίου - 5 Σεπτεμβρίου Παρίσι Flag of France.svg Γαλλία
5 1981 26 Οκτωβρίου - 30 Οκτωβρίου Σίδνεϊ Flag of Australia.svg Αυστραλία
6 1982 13 Δεκεμβρίου - 17 Δεκεμβρίου Παρίσι Flag of France.svg Γαλλία
7 1983 5 Δεκεμβρίου - 9 Δεκεμβρίου Φλωρεντία Flag of Italy.svg Ιταλία
8 1984 29 Οκτωβρίου - 2 Νοεμβρίου Μπουένος Άιρες Flag of Argentina.svg Αργεντινή
9 1985 2 Δεκεμβρίου - 6 Δεκεμβρίου Παρίσι Flag of France.svg Γαλλία
10 1986 24 Νοεμβρίου - 28 Νοεμβρίου Παρίσι Flag of France.svg Γαλλία
11 1987 7 Δεκεμβρίου - 11 Δεκεμβρίου Παρίσι Flag of France.svg Γαλλία
12 1988 5 Δεκεμβρίου - 9 Δεκεμβρίου Μπραζίλια Flag of Brazil.svg Βραζιλία
13 1989 11 Δεκεμβρίου - 15 Δεκεμβρίου Παρίσι Flag of France.svg Γαλλία
14 1990 7 Δεκεμβρίου - 12 Δεκεμβρίου Μπανφ Καναδάς Καναδάς
15 1991 9 Δεκεμβρίου - 13 Δεκεμβρίου Καρχηδόνα Τυνησία Τυνησία
16 1992 7 Δεκεμβρίου - 14 Δεκεμβρίου Σάντα Φε Flag of the United States.svg ΗΠΑ
17 1993 6 Δεκεμβρίου - 11 Δεκεμβρίου Καρταγκένα Κολομβία Κολομβία
18 1994 12 Δεκεμβρίου - 17 Δεκεμβρίου Πουκέτ Ταϊλάνδη Ταϊλάνδη
19 1995 4 Δεκεμβρίου - 9 Δεκεμβρίου Βερολίνο Γερμανία Γερμανία
20 1996 2 Δεκεμβρίου - 7 Δεκεμβρίου Μερίντα Μεξικό Μεξικό
21 1997 1 Δεκεμβρίου - 6 Δεκεμβρίου Νάπολη Flag of Italy.svg Ιταλία
22 1998 30 Νοεμβρίου - 5 Δεκεμβρίου Κυότο Ιαπωνία Ιαπωνία
23 1999 29 Νοεμβρίου - 4 Δεκεμβρίου Μαρακές Μαρόκο Μαρόκο
24 2000 27 Νοεμβρίου - 2 Δεκεμβρίου Κερνς Flag of Australia.svg Αυστραλία
25 2001 11 Δεκεμβρίου - 16 Δεκεμβρίου Ελσίνκι Φινλανδία Φινλανδία
26 2002 24 Ιουνίου - 29 Ιουνίου Βουδαπέστη Flag of Hungary.svg Ουγγαρία
27 2003 30 Ιουνίου - 5 Ιουλίου Παρίσι Flag of France.svg Γαλλία
28 2004 28 Ιουλίου - 7 Ιουλίου Σουζχού Χιλή Χιλή
29 2005 10 Ιουλίου - 17 Ιουλίου Ντέρμπαν Νότια Αφρική Νότια Αφρική
30 2006 8 Ιουλίου - 16 Ιουλίου Βίλνιους Flag of Lithuania.svg Λιθουανία
31 2007 23 Ιουνίου - 1 Ιουλίου Κράισττσερτς Νέα Ζηλανδία Νέα Ζηλανδία
32 2008 2 Ιουλίου - 10 Ιουλίου Κεμπέκ Καναδάς Καναδάς
33 2009 22 Ιουνίου - 30 Ιουνίου Σεβίλλη Flag of Spain.svg Ισπανία
34 2010 25 Ιουλίου - 3 Αυγούστου Μπραζίλια Flag of Brazil.svg Βραζιλία
35 2011 19 Ιουνίου - 29 Ιουνίου Παρίσι Flag of France.svg Γαλλία
36 2012 25 Ιουνίου - 5 Ιουλίου Αγία Πετρούπολη Ρωσία Ρωσία
37 2013 17 Ιουνίου - 27 Ιουνίου Πνομ Πεν Flag of Cambodia.svg Καμπότζη

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημειώσεις - παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «About World Heritage». World Heritage. http://whc.unesco.org/en/185/. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2006. 
  2. «Criteria for Selection». World Heritage. http://whc.unesco.org/en/criteria/. Ανακτήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2006. 


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα World Heritage Site της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).