Θεόφιλος ο Αντιοχεύς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Θεόφιλος ο Αντιοχεύς, ή Θεόφιλος Αντιοχείας, υπήρξε ένας από τους πρώτους Χριστιανούς απολογητές και επίσκοπος στην Αντιόχεια. Έζησε στο δεύτερο μισό του 2ου αιώνα και πέθανε περίπου το 182. Το μοναδικό του σωζόμενο έργο είναι η επιστολή Προς Αυτόλυκον, στην οποία πραγματεύεται την ουσία του Θεού, τις αντιφάσεις των αρχαίων ποιητών και φιλοσόφων, τη μωρία της πολυθεΐας και κυρίως την ανηθικότητα της σύγχρονής του ειδωλολατρικής κοινωνίας. Είναι ο πρώτος συγγραφέας που χρησιμοποιεί τον όρο τριάδα[1], καθώς και ο πρώτος που υποστηρίζει ανοιχτά την ιδέα της θεοπνευστίας της Καινής Διαθήκης[2].

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Ὁ γὰρ ἥλιος ἐν τύπῳ θεοῦ ἐστιν, ἡ δὲ σελήνη ἀνθρώπου. [...] Ὡσαύτως καὶ αἱ τρεῖς ἡμέραι πρὸ τῶν φωστήρων γεγονυῖαι τύποι εἰσὶν τῆς τριάδος, τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ λόγου αὐτοῦ καὶ τῆς σοφίας αὐτοῦ. Τετάρτῳ δὲ τόπῳ ἐστὶν ἄνθρωπος ὁ προσδεὴς τοῦ φωτός, ἵνα ᾖ θεός, λόγος, σοφία, ἄνθρωπος· διὰ τοῦτο καὶ τετάρτῃ ἡμέρᾳ ἐγενήθησαν φωστῆρες». (Προς Αυτόλυκον 2:15 [101])
  2. Για παράδειγμα, αναφέρει: «Ἔτι μὴν καὶ περὶ δικαιοσύνης, ἧς ὁ νόμος εἴρηκεν, ἀκόλουθα εὑρίσκεται καὶ τὰ τῶν προφητῶν καὶ τῶν εὐαγγελίων ἔχειν, διὰ τὸ τοὺς πάντας πνευματοφόρους ἑνὶ πνεύματι θεοῦ λελαληκέναι». (Προς Αυτόλυκον 3:12) Ο Θεόφιλος χρησιμοποιεί εκφράσεις όπως «ἡ δὲ εὐαγγέλιος φωνὴ ἐπιτατικώτερον διδάσκει», «τὸ δὲ εὐαγγέλιον [ἔφη]» και «κελεύει ἡμᾶς ὁ θεῖος λόγος» για να παραθέσει αποσπάσματα από τις Χριστιανικές Ελληνικές Γραφές, όπως από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου (5:28, 32, 44, 46· 6:3) και από τον απόστολο Παύλο (1 Τιμόθεο 2:2· Ρωμαίους 13:7, 8).

Έργα του Θεόφιλου Αντιοχείας σε νεοελληνική απόδοση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Θεόφιλός Αντιοχείας, εισαγωγή, μτφρ, σχόλια του Παναγιώτη Χρήστου, Απόλογηταί, τομ.2, εκδ.Πατερικαί εκδόσεις Γρηγόριος Παλαμάς, Θεσσ/ίκη, 1986, σελ.303-515
Wikisource logo
Στη Βικιθήκη υπάρχει υλικό που έχει σχέση με το θέμα:

Πρόσθετες πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]