Γεώργιος Χατζιδάκις

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Γεώργιος Χατζιδάκις

Ο Γεώργιος Νικολάου Χατζιδάκις (Μύρθιο Αγ. Βασιλείου, Κρήτη 12 Νοεμβρίου 1848[1] -Αθήνα, 27 Ιουνίου 1941 ) υπήρξε ο θεμελιωτής της επιστήμης της γλωσσολογίας στην Ελλάδα και πρώτος καθηγητής της Γλωσσολογίας και της Ινδικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, από το 1890 έως το 1923[2]. Το 1927 διετέλεσε πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γεώργιος Χατζιδάκις σπούδασε Κλασική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1877, μετά από νίκη του σε πανεπιστημιακό γλωσσολογικό διαγωνισμό, του χορηγήθηκε υποτροφία από το Πανεπιστήμιο Αθηνών για μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό. Ο Χατζιδάκις ταξίδεψε στην Γερμανία (Πανεπιστήμια Λειψίας, Ιένας και Βερολίνου) και μαθήτευσε για τρία περίπου χρόνια δίπλα σε Γλωσσολόγους τεράστιου ακαδημαϊκού διαμετρήματος όπως ο Georg Curtius και ο μαθητής του στην Λειψία Karl Brugmann, ο Eduard Sievers και ο Berthold Delbrück στην Ιένα. Το 1880 επέστρεψε στην Ελλάδα όπου αρχικά εργάστηκε στο Διδασκαλείο Αθηνών. Ένα χρόνο αργότερα, το 1881, και σε ηλικία τριαντατριών ετών, ο Χατζιδάκις ανακηρύσσεται διδάκτορας (ο ίδιος μάλιστα, γι'αυτό το λόγο, χαρακτηρίζε τον εαυτό του «οψιμαθή») με την διατριβή: «Περὶ τῶν εἰς -ους Συνηρημένων τῆς Β΄ Κλίσεως καὶ τῶν εἰς -ος Οὐδετέρων Ὀνομάτων τῆς Γ΄ ἐν τῇ Νέᾳ Ἑλληνικῇ». Το ίδιο έτος διορίστηκε υφηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, το 1885 προήχθη σε έκτακτο καθηγητή, ενώ το 1890 εξελέγη τακτικός καθηγητής της Γλωσσολογίας και της Ινδικής Φιλολογίας και ανέλαβε την ομώνυμη έδρα. Αποσύρθηκε το 1923. Το 1906 εξελέγη Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ήταν ο άνθρωπος που προώθησε την ιδέα της δημιουργίας του «Κέντρου Συντάξεως του Ιστορικού Λεξικού της Νέας Ελληνικής Γλώσσης», το οποίο στην πορεία του χρόνου διαμορφώθηκε ως Κέντρον Ερεύνης των Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων- Ι.Λ.Ν.Ε[3]. Πολέμησε δύο φορές στις κρητικές εξεγέρσεις, τη μία σε νεαρή ηλικία το 1866 και την άλλη το 1897, ήδη καθηγητής της έδρας της Γλωσσολογίας και της Ινδικής Φιλολογίας.

Ιδεολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γ. Χατζιδάκις διαμόρφωσε την άποψη ότι η νέα ελληνική γλώσσα εξελίχθηκε με φυσικό τρόπο από την αρχαία αττική διάλεκτο, τη συνέχειά της την αλεξανδρινή κοινή και τη μεσαιωνική ελληνική των βυζαντινών χρόνων[4]. Ουσιαστικά πίστευε στη διατήρηση και τον κατά δύναμιν εξωραϊσμό της καθαρεύουσας εν αναµονή της εξέλιξης της οµιλούµενης[5] και ως προς το γλωσσικό ζήτημα ακολούθησε τη μέση οδό, εκείνη του Κοραή αντιτιθέμενος εξίσου στους αρχαϊστές και τους άκρατους δημοτικιστές[2].

Εργογραφία Δοκίμια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Περὶ τοῦ θησαυροῦ τῆς μεσαιωνικῆς ἑλληνικῆς γλώσσης», Ἐπετηρὶς Ἑταιρείας Βυζαντινῶν Σπουδῶν, 7(1930) , σσ. 223-226
  2. «Ἀπάντησις πρὸς τὸν κ. διδάκτορα W. Beschewliew » , Ἀθηνᾶ, 39 (1927), σσ. 171-187
  3. «Ἡ Ἤπειρος καλεῖ τοὺς ἐρευνητάς της » , Ἠπειρωτικὰ Χρονικά, 1 (1926), σσ. 5-6
  4. «Ἀναστασιάδης Ξ., “Γεωργίου Γενναδίου βίος καὶ ἔργα”, Α'-Β' Παρίσιοι, 1926 » , Ἠπειρωτικὰ Χρονικά, 1 (1926), σ. 102
  5. «Ἀνταπάντησις πρὸς τὸν κ. Μανώλην Τριανταφυλλίδην » , Ἀθηνᾶ, 37 (1925), σσ. 9-34
  6. «Ἐκ τῶν ἀνεκδότων τοῦ Ἀδαμαντίου Κοραῆ » , Ἀθηνᾶ, 29 (1917), σσ. 161-179
  7. «Λόγος ἐπιμνημόσυνος εἰς Κωνσταντῖνον Σ. Κόντον . Ἐκφωνηθεὶς ἐν συνεδρίᾳ τῶν ἑταίρων τῆς ἐν Ἀθήναις ἐπιστημονικῆς ἑταιρείας τῇ 21 Μαΐου 1910» , Ἀθηνᾶ, 23 (1911), σσ. 3-20
  8. «Τονικὰ ζητήματα Α΄ καὶ Β΄ » , Ἀθηνᾶ, 14 (1902), σσ. 236-240
  9. «Ἐτυμολογία τοῦ μαζί . Οὔτε μαζῇ οὔτε μαζῆ οὔτε μαζύ εἶναι ἡ ὀρθὴ γραφή, ἀλλὰ μαζί» , Πλάτων, 6, 1-2 (1883), σσ. 35-43
  10. «Περὶ τοῦ Κρητικοῦ ζιμιό » , Πλάτων, 6, 1-2 (1883), σσ. 43-45
  11. «Περὶ παρετυμολογιῶν καὶ τῶν δι' αὐτὰς μεταβολῶν » , Πλάτων , 6, 1-2 (1883), σσ. 45-53
  12. «Ἐπίκρισις τσακωνικῆς γραμματικῆς τοῦ κ. M. Deffner, Berlin 1881 σελ. 176 », Πλάτων , 5, 6-7 (1883), σσ. 228-253
  13. «Βιβλιογραφικά . Γ'» , Πλάτων , 5, 10-11 (1883), σσ. 420-423
  14. «Ἐπίκρισις τσακωνικῆς γραμματικῆς τοῦ κ. M. Deffner, Berlin 1881 σελ. 94-104 », Πλάτων , 5, 5 (1883), σσ. 169-176
  15. «Ἐπίκρισις τσακωνικῆς γραμματικῆς τοῦ κ. M. Deffner, Berlin 1881 σελ. 176 », Πλάτων, 5, 3 (1883), σσ. 94-101[6].

Παραπομπές σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]