Αντικείμενο διεσκορπισμένου δίσκου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η Έρις είναι το μεγαλύτερο ΑΔΔ.

Τα αντικείμενα του διεσκορπισμένου δίσκου, ΑΔΔ ή SDO (Scattered Disk Objects,) βρίσκονται στον διεσκορπισμένο δίσκο, δηλ. μία απόμακρη περιοχή του ηλιακού συστήματος και αποτελούν μια υποκατηγορία των μεταποσειδώνιων αντικείμενων. Έχουν εκκεντρότητα τόσο μεγάλη όσο 0,98, κλίση όσο 45° μοίρες, ενώ τα περιήλια είναι μεγαλύτερα από 30 ΑΜ. Αυτές οι τροχιές είναι αποτέλεσμα της «διασκόρπισής» από τους αέριους γίγαντες, ενώ εξακολουθούν να επηρεάζονται από τον Ποσειδώνα. Αν και τα περιήλιά τους βρίσκονται στις 30-35 ΑΜ, τα αφήλια ξεπερνούν τις 100 ΑΜ.

Εξαιτίας της ασταθούς φύσης των σωμάτων, ο διεσκορπισμένος δίσκος θεωρείται η κοιτίδα των περιοδικών κομητών, με ενδιάμεσο στάδιο αυτό των Κενταύρων. Έπειτα οι αέριοι γίγαντες τα μετατρέπουν σε κομήτες.

Κομήτες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διάγραμμα τροχιάς κομήτη περί τον Ήλιο και της εναλλαγής της κατεύθυνσης της ουράς του, στην αρχή ακολουθεί και μετά προηγείται της κίνησης.
Ο κομήτης του Χέιλ-Μπόπ, σε φωτογραφία του Geoff Chester στις 11 Μαρτίου 1997

Οι Κομήτες είναι ουράνια σώματα που σε αντίθεση με τους απλανείς αστέρες και τους πλανήτες παρουσιάζουν όψη νεφελώδη, ενώ η ύλη από την οποία συνίστανται επιμηκύνεται υπό μορφή μακριάς κόμης (= μακριά μαλλιά) όταν διέρχονται κοντά από τον Ήλιο.

Οι τροχιές των κομητών διαγράφουν κατά κανόνα ή λίαν επιμήκεις ελλείψεις με εκκεντρότητα που τείνει προς τη μονάδα (1), ή η εκκεντρότητά τους είναι μεγαλύτερη της μονάδας. Στη δεύτερη αυτή περίπτωση αν ε > 1 ή και μέχρι ε = 1 οι τροχιές δεν είναι κλειστές καμπύλες αλά ανοικτές. Και αν μεν ε = 1 τότε η τροχιά τους είναι παραβολική, αν δε ε > 1 τότε αυτή είναι υπερβολική.

Όσοι κομήτες έχουν ελλειπτική τροχιά κινούνται περί τον Ήλιο εντός ορισμένου χρόνου και γι΄ αυτό και λέγονται περιοδικοί. Αντίθετα όταν οι τροχιές τους είναι ανοικτές (παραβολές ή υπερβολές) πλησιάζουν την ηλιακή εστία στο περιήλιό τους μόνο μία φορά (εφάπαξ) και δεν επανέρχονται σ΄ αυτό. Γι΄ αυτό οι κομήτες αυτοί ονομάζονται μη περιοδικοί.

Από το σύνολο των γνωστών κομητών το 20% περίπου είναι περιοδικοί κομήτες. Από δε το υπόλοιπο, το 75% έχουν παραβολική τροχιά, ενώ μόλις το 5% υπερβολική τροχιά.

Αξιοπρόσεκτα αντικείμενα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Η Έρις και ο δορυφόρος της Δυσνομία. Η Έρις είναι το μεγάλυτερο γνωστό ΑΔΔ με διάμετρο περίπου 2500 km.
  • Η Σέντνα, με περιήλιο στις 75 ΑΜ και αφήλιο 950 ΑΜ.
  • Το νεοανακαλυφθέν 2007 OR10 με διάμετρο που υπολογίζεται ότι είναι πάνω από 1000 km.
  • Το 2002 TC302 με τροχιακή αντήχηση 2:5 και διάμετρο περίπου 1150 km.
  • Το 2007 UK126 και το 2005 QU182 με διάμετρο περίπου 800 km.
  • Το 2006 SQ372 και 2000 OO67, με πολύ ελειπτικές τροχιές.
  • Το 2004 XR190 με ασυνήθιστα κυκλική τροχιά και 47° κλίση.
  • Τα 1996 TL66 και (48639) 1995 TL8, τα πρώτα ΑΔΔ που ανακαλύφθηκαν.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Scatterd disk της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).