Αναρχοκαπιταλισμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αναρχοκαπιταλιστικό σύμβολο

Αναρχοκαπιταλισμός ή αναρχισμός της ελεύθερης αγοράς αποκαλείται το ρεύμα εκείνο του αναρχοατομικισμού που αρνείται μεν την ύπαρξη του κράτους, ως αυτόνομου μηχανισμού εξουσίας επί της κοινωνίας, αλλά δέχεται την ύπαρξη του συστήματος της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς και του κινήτρου του χρηματικού κέρδους ως μοχλού της ανθρώπινης δραστηριότητας. Οι κύριοι θεωρητικοί του αναρχοκαπιταλισμού οραματίζονται ένα κοινωνικό μοντέλο στηριγμένο αποκλειστικά στην ατομική ιδιοκτησία και στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Οι βασικοί τους στόχοι είναι η διαμόρφωση ενός δικαίου στηριγμένου στα αρνητικά δικαιώματα, η ιδιωτικοποίηση όλων των κρατικών θεσμών και η εξάλειψη κάθε μορφής άμεσου εξαναγκασμού έναντι οιουδήποτε πολίτη. Οι αρχές τους στηρίζονται σε μια προσήλωση στα φυσικά δικαιώματα και στη λοκιανή κοσμοθέαση.

Κατά καιρούς ο αναρχοκαπιταλισμός έχει συνδεθεί με τον νεοφιλελευθερισμό, ως ακραία εκδοχή του τελευταίου, ενώ ορισμένοι θεωρητικοί, κυρίως σοσιαλιστές, έχουν αμφισβητήσει το κατά πόσον αποτελεί πραγματικά κάποια «δεξιά» τάση του αναρχισμού. Επίσης πρέπει να σημειωθεί ότι υπήρξαν αναρχοατομικιστές οι οποίοι αποδέχονταν την ελεύθερη αγορά ως φυσικό τρόπο διανομής των παραγόμενων αγαθών, αλλά όχι τον καπιταλισμό και το κίνητρο του χρηματικού κέρδους: αυτοί δεν μπορούν να ταξινομηθούν ως αναρχοκαπιταλιστές. Στον αγγλοσαξονικό κόσμο ο αναρχοκαπιταλισμός ορισμένες φορές αποκαλείται δεξιός ελευθεριακός χώρος («right libertarianism»).

Χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βασικότερη φυσιογνωμία της αναρχοκαπιταλιστικής θεωρίας υπήρξε ο οικονομολόγος, φιλόσοφος και ερασιτέχνης ιστορικός Μάρεϊ Ρόθμπαρντ (Murray Rothbard, 1926-1995). O Ρόθμπαρντ, μέσα από τη μελέτη των οικονομικών συστημάτων που επικράτησαν ιστορικά, έφτασε στα παρακάτω συμπεράσματα:

  • Ότι το κράτος συνιστά τον κύριο διαταράκτη κάθε ομαλής οικονομικής δραστηριότητας που συνίσταται στις εθελούσιες συναλλαγές μεταξύ συναινούντων ατόμων.
  • Οτι το βασικό κίνητρο της διατάραξης της οικονομικής ζωής από το κράτος υπήρξε η υφαρπαγή μέρους του παραγόμενου κοινωνικού προϊόντος από τις ομάδες εκείνες που ήλεγχαν τον κρατικό μηχανισμό (μέσω της φορολογίας, της νόθευσης του νομίσματος και της πληθωριστικής επέκτασης του).
  • Ότι βασική προϋπόθεση μιας ομαλής κοινωνικής συμβίωσης είναι η αμοιβαία αναγνώριση της λεγόμενης ιδιοκτησίας επί του εαυτού, δηλαδή της δυνατότητας αυτοδιάθεσης του ατόμου με μοναδικό κριτήριο τη δική του θέληση δίχως έξωθεν επιβολή, θέληση η οποία περιορίζεται μονάχα από τον σεβασμό στην ιδιοκτησία των άλλων.

Ταυτόχρονα ο Ρόθμπαρντ διαπίστωσε πως σε κάθε ιστορική συγκυρία, οι κοινωνικές δυνάμεις του ανταγωνισμού και της δυναμικής προσαρμογής έτειναν να καλύψουν την υπάρχουσα ζήτηση για κάθε είδος αγαθού, υλικού ή άυλου. Συμπέρανε επίσης πως αυτές οι δυνάμεις μέσα από τα κανάλια της αγοράς κατάφερναν να επιλύουν το πρόβλημα της σπάνης (scarcity) ταχύτερα και πιο αποδοτικά από το κράτος.

Το αμέσως επόμενο πόρισμα ήταν φυσιολογικά ότι σε έναν πολιτικά αποκεντρωμένο κόσμο, μη-κυβερνώμενο από κάποιο κράτος, η κοινωνία θα παρήγαγε περισσότερο πλούτο, και θα έλυνε τα θεμελιώδη της προβλήματα πιο αποτελεσματικά.

Σύγχρονοι εκπρόσωποι του αναρχοφιλελευθερισμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χεσούς Ουέρτα ντε Σότο, Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Βασιλεύς Χουάν Κάρλος (Universidad Rey Juan Carlos), στη Μαδρίτη της Ισπανίας, σε ένα άρθρο του με τίτλο Liberalismo versus anarcocapitalismo[1] (Φιλελευθερισμός έναντι αναρχοφιλελευθερισμού), το οποίο εδημοσιεύθη στο επιστημονικό περιοδικό Procesos de Mercado: Revista Europea de Economía Política[2] (Τόμος 4ος, Τεύχος 2ο), υποστήριξε ότι ο κλασικός φιλελευθερισμός είναι ανέφικτος ένεκα της αδυναμίας περιορισμού της ισχύος του κράτους, και τάχθηκε υπέρ του αναρχοφιλελευθερισμού, ως μόνη λύση δια την διασφάλιση της ελευθερίας του ατόμου. Ως εκ τούτου, ο Χεσούς Ουέρτα ντε Σότο πιστεύει στη θεωρητική ανωτερότητα του αναρχοφιλελευθερισμού σε σχέση με τον κλασικό φιλελευθερισμό. Υποστηρίζει επίσης την πλήρη οικονομική ελευθερία και μια εκ βάθρων αναδιοργάνωση του υπάρχοντος χρηματοοικονομικού συστήματος: υποστηρίζει την επιστροφή στον κανόνα του χρυσού και την τήρηση του 100% των καταθέσεων ως αποθεματικό. Για το θέμα αυτό αναφέρεται και στο ντοκυμανταίρ Απάτη: Τα αίτια της μεγάλης ύφεσης[3]. Στον Ελλαδικό χώρο, κύριος εκφραστής του αναρχοκαπιταλιστικού ιδεώδους είναι ο Βασίλης Λάλος (1994-/), φοιτητής στο τμήμα μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Μέσα από διάφορα άρθρα του αλλά και μέσω της ενεργής δράσης σε πολλές από τις αναρχικές συνάξεις τα τελευταία χρόνια, έχει χαρακτηρισθεί από τους συνιδεάτες του ως "το μαυροκίτρινο αστέρι μας".


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Επιστημονικό περιοδικό Procesos de Mercado: Revista Europea de Economía Política, Τόμος 4ος, Τεύχος 2ο Το άρθρο του Χεσούς Ουέρτα ντε Σότο ξεκινά στη σελίδα 13.
  2. http://www.jesushuertadesoto.com/madre2.htm revista Procesos Mercado
  3. Fraude: Por qué la gran recesión. Το ντοκυμανταίρ αυτό είναι διαθέσιμο και στα αγγλικά ως Fraud: Why the Great Recession.
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα