Αλής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση


Αλί αμπού Ταλίμπ
Rashidun Caliph Ali ibn Abi Talib - علي بن أبي طالب.svg
Όνομα: علي بن أبي طالب
Περίοδοι εξουσίας: 27 Ιανουαρίου 656 - 27 Ιανουαρίου 661
Ημερομηνία γέννησης: 20 Σεπτέμβρη 601
Τόπος γέννησης: Μέκκα, Αραβία
Ημερομηνία θανάτου: 27 Ιανουαρίου 661
Τόπος θανάτου: Κούφα, Ιράκ
Προκάτοχος: Οθμάν ιμπν Αφφάν
Διάδοχος: αλλαγή δυναστείας
Άλλοι τίτλοι Το λιοντάρι του Θεού
H Θύρα της Γνώσης

Ο Αλί ιμπν Αμπού Τάλιμπ (εξελληνισμένα Αλής, (601 ή 607-661 μ.Χ., αραβικά: علي بن أبي طالب) ήταν εξάδελφος και γαμπρός του Προφήτη Μωάμεθ, χαλίφης του Πατριαρχικού Χαλιφάτου την πενταετία 656-661 μ.Χ.

Γιος του Αμπού Τάλιμπ, ο Αλής ήταν ο πρώτος άντρας που προσηλυτίστηκε στο Ισλάμ. Οι Σουνίτες θεωρούν τον Αλή ως τον τέταρτο και τελευταίο χαλίφη "ρασιντούν" ("ορθά καθοδηγούμενο" χαλίφη), ενώ οι Σιίτες τον θεωρούν ως τον πρώτο χαλίφη και τους απογόνους του ως τους δικαιωματικούς διαδόχους του Μωάμεθ. Η διαφωνία αυτή χώρισε έκτοτε την "ούμμα" (μουσουλμανική κοινότητα) σε Σιίτες και Σουνίτες.


Μουσουλμανικές πηγές, κυρίως σιιτικής προέλευσης, ισχυρίζονται ότι ο Αλής ήταν ο μόνος άνθρωπος στην ιστορία που γεννήθηκε μέσα στο ναό της Κάαμπα στη Μέκκα, ιερότερο τόπο του Ισλάμ. Μητέρα του ήταν η Φάτιμα μπιντ Άσαντ, αλλά ανατράφηκε μέσα στην οικογένεια του Μωάμεθ, ο οποίος με τη σειρά του είχε ανατραφεί από τον Αμπού Τάλιμπ, θείο του και πατέρα του Αλή.

Όταν ο Μωάμεθ ανέφερε τη θεϊκή αποκάλυψη που του έγινε, ο Αλής ήταν ο πρώτος άντρας που δέχθηκε το μήνυμά του, αφιερώνοντας τη ζωή του στο σκοπό του Ισλάμ.

Ο Αλής μετανάστευσε στη Μεδίνα λίγο μετά το Μωάμεθ. Όταν έφτασε εκεί, ο Μωάμεθ τού είπε ότι ο Θεός τον είχε διατάξει να παντρέψει την κόρη του Φάτιμα με αυτόν. Για τα δέκα χρόνια που ο Μωάμεθ ηγήθηκε της κοινότητας της Μεδίνας, ο Αλής ήταν ενεργός στην υπηρεσία του, οδηγώντας πολεμιστές στις μάχες και μεταφέροντας σημαντικά μηνύματα και διαταγές. Ο Αλής πήρε μέρος στις πρώτες επιδρομές εναντίον καραβανιών από τη Μέκκα και αργότερα σχεδόν σε όλες τις μάχες στο όνομα της αναπτυσσόμενης μουσουλμανικής κοινότητας.

Μετά το θάνατο του Μωάμεθ, παρόλο που ο τελευταίος τον είχε χρίσει διάδοχό του, ο Αλής κρατήθηκε μακριά από τη διαδοχή με ενέργειες και της χήρας του Μωάμεθ, Αΐσα, που είχε σημαντική δύναμη στη μουσουλμανική κοινότητα ως χήρα του Προφήτη. Ως εκ τούτου, ο Αλής, απομονωμένος, αφιερώθηκε για πολλά χρόνια σε θρησκευτικές μελέτες.

Τελικώς όμως, μετά το θάνατο του τρίτου χαλίφη, Ουθμάν ιμπν Αφφάν, ανακηρύχθηκε χαλίφης. Αν και ήταν σεβαστός στην ούμμα, αντιμετώπισε εμφύλιο πόλεμο από επίδοξους σφετεριστές από τα πρώτα χρόνια της χαλιφείας του. Το 661, δέχθηκε επίθεση στο τζαμί της Κούφα και πέθανε λίγες μέρες αργότερα.

Στη μουσουλμανική παράδοση, ο Αλής θεωρείτο άντρας υπερφυσικών ικανοτήτων. Ετύγχανε σεβασμού για την ανδρεία του, το κουράγιο του, την ισχυρή πίστη του, την εντιμότητά του, την αφοσίωσή του στο Μωάμεθ και την ίση αντιμετώπιση όλων των μουσουλμάνων καθώς και τη μεγαλοσύνη του στο να συγχωρεί τους ηττημένους εχθρούς του. Για τους λόγους αυτούς κατέχει κεντρική θέση στις μυστικιστικές παραδόσεις του Ισλάμ, όπως ο Σουφισμός. Ήταν άτομο με το χάρισμα της ενόρασης και θεωρείτο αυθεντία στα ζητήματα του Κορανίου, της Σαρία και της θεολογικής σκέψης γενικότερα. Σχεδόν σε όλα τα σουφιστικά τάγματα που ανάγουν την καταγωγή τους στο Μωάμεθ, ο Αλής κατέχει υψηλή θέση ως ο κρίκος που τα συνδέει με τον Προφήτη. Σε όλη τη διάρκεια της ισλαμικής ιστορίας, η επιρροή του ήταν και είναι σημαντική.

Ο Αλής ήταν ο πατέρας των Χασάν ιμπν Αλί και Χουσεΐν ιμπν Αλί, επίσης σημαντικών μορφών της ιστορίας του Ισλάμ.