Škoda 742

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Škoda 742
Skoda Estelle.jpg Δεξιοτίμονα Škoda 130 και 120 στο Ηνωμένο Βασίλειο
Κατασκευαστής Škoda Auto
Εναλλακτική Ονομασία Škoda 105, Škoda 120, Škoda 125, Škoda 130, Škoda 135, Škoda 136 (εμπορικές ονομασίες)
Παραγωγή Αύγουστος 1976 — Ιανουάριος 1990
Συναρμολόγηση Mladá Boleslav, Τσεχία (έως το 1992 τμήμα της πρώην Τσεχοσλοβακίας)
Vrchlabí, Τσεχία
Kvasiny, Τσεχία
Προηγούμενο μοντέλο Škoda 100 / 110
Επόμενο μοντέλο Škoda Favorit
Κατηγορία Μικρομεσαίο αυτοκίνητο
Αμάξωμα 4-πορτο sedan
Διαμόρφωση Κινητήρας πίσω, πίσω κίνηση
Κινητήρας 1.05 L, 1.2 L, 1.3 L / Όλοι 4-κύλινδροι σε σειρά (Ι4) βενζίνης
Μετάδοση 4-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο
5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο
Μεταξόνιο 2.400 χιλιοστά
Μήκος 4.160 χιλιοστά (1976-1983)
4.200 χιλιοστά (1983-1990)
Πλάτος 1.595 χιλιοστά (1976-1983)
1.610 χιλιοστά (1983-1990)
Ύψος 1.400 χιλιοστά
Κενό Βάρος 855 - 915 κιλά
Μεταφερόμενο Καύσιμο 38 λίτρα (1976-1983)
37 λίτρα (1983-1990)
Σχετική εξέλιξη Škoda Garde
Škoda Rapid

Το Škoda 742 (επίσημος κωδικός εργοστασίου) ήταν ένα μικρομεσαίο οικογενειακό αυτοκίνητο της κατηγορίας C, που παρήχθη από την τσεχική αυτοκινητοβιομηχανία Škoda Auto, από τον Αύγουστο του 1976 έως τον Ιανουάριο του 1990. Το μοντέλο κυκλοφόρησε σε πολλές διαφορετικές εκδόσεις, οι οποίες έφεραν τις εμπορικές ονομασίες Škoda 105, Škoda 120, Škoda 125, Škoda 130, Škoda 135 και Škoda 136, ανάλογα με τον κυβισμό και τον εξοπλισμό. Όλες είχαν τη διάταξη «κινητήρας πίσω / πίσω κίνηση» και υπήρξαν τα τελευταία οικογενειακά, μη σπορ, αυτοκίνητα με την συγκεκριμένη διάταξη. Συνολικά κατασκευάστηκαν 2.020.250 αντίτυπα σειράς 742, όλα σε εργοστάσια της σημερινής Τσεχίας και πριν τις 1 Ιανουαρίου 1993 τμήμα της τότε ενιαίας Τσεχοσλοβακίας.

Αντικατέστησε τα Škoda 100 / 110 και αντικαταστάθηκε τον Αύγουστο του 1987 από το Škoda Favorit (κωδικός εργοστασίου: Type 781), το οποίο εισήγαγε τη διάταξη «κινητήρας μπροστά / εμπρόσθια κίνηση», κοινώς «όλα εμπρός», τερματίζοντας το «όλα πίσω».

Εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι μελέτες για τον διάδοχο των Škoda 100 / 110 ξεκίνησαν το 1971 και στα επόμενα χρόνια εξελίχθηκαν και εξετάστηκαν αρκετά υποψήφια πρωτότυπα. Το τελικό μοντέλο που επελέγη για παραγωγή, βασίστηκε στο πρωτότυπο Škoda 727 του 1972, που είχε τη διάταξη «όλα πίσω», καθώς βασιζόταν στο σασί των 100 / 110.[1] Από την άλλη όμως, το 727 είχε υποστεί σημαντικές βελτιώσεις με σκοπό να πληρεί τις νέες ευρωπαϊκές προδιαγραφές ασφαλείας, καθώς η σειρά 100 / 110 δεν μπορούσε πλέον να ανταποκριθεί στα επερχόμενα αυστηρότερα στάνταρ.

Η εξέλιξη του πρότζεκτ ολοκληρώθηκε το 1974 και ο αρχικός στόχος ήταν η έναρξη της παραγωγής μέσα στο ίδιο έτος, πλην όμως αυτό καθυστέρησε 2 έτη ακόμα, για οικονομικούς κυρίως λόγους. Ο τελικός κωδικός του μοντέλου παραγωγής ήταν Škoda 742, ενώ υπήρξε και ένα επιπλέον πρωτότυπο με βάση το μετέπειτα 120 LS και λίγο μακρύτερο μεταξόνιο, υπό την ονομασία Škoda 742 C.

Škoda 742 C (Ιούνιος - Αύγουστος 1978)

Προηγουμένως, κατά τη διάρκεια της εξέλιξης, οι μηχανικοί της Škoda σχεδίαζαν να εισάγουν τη διάταξη «κινητήρας μπροστά / εμπρόσθια κίνηση» και μάλιστα ένα από τα πρωτότυπα είχε αυτή τη διάταξη και πανομοιότυπη εξωτερική εμφάνιση με το τελικό μοντέλο παραγωγής, αλλά την τελευταία στιγμή κάτι συνέβη και παρέμεινε το «όλα πίσω». Μάλιστα είχε κυκλοφορήσει, στα αμέσως επόμενα χρόνια, μία ανεπίσημη φήμη ότι η τότε Σοβιετική Ένωση δεν τους έδωσε την άδεια για αυτό και ανάγκασε την εταιρεία να βγάλει απλώς μία βελτιωμένη μετεξέλιξη του προηγούμενου μοντέλου, διότι φοβήθηκε ότι θα δημιουργούσε κάτι πολύ πιο σύγχρονο από τα ρωσικά αυτοκίνητα. Άλλοι πάντως, απορρίπτουν αυτό το ενδεχόμενο, υποστηρίζοντας ότι οι Σοβιετικοί αδιαφορούσαν πλήρως για τα πρότζεκτ της Škoda, καθώς οι ρυθμοί παραγωγής των τσεχικών αυτοκινήτων ήταν τότε μόλις το 1/10 του Σοβιετικού ετήσιου όγκου παραγωγής και δεν μπορούσαν πρακτικώς να αποτελέσουν απειλή για την ρωσική αυτοκινητοβιομηχανία. Κατ' αυτούς, απλώς η Škoda διαπίστωσε τότε ότι «δεν της βγήκαν τα οικονομικά», κατά τα κοινώς λεγόμενα, για να ρίξει στην παραγωγή μία εντελώς νέα διάταξη.

Εισαγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Škoda 105 S του 1980.

Τελικώς, τον Αύγουστο του 1976, ξεκίνησε η παραγωγή των Škoda 105 / 120. Αν και το σασί ήταν το ίδιο και οι κινητήρες είχαν βασιστεί στους προηγούμενους (με μια μικρή αύξηση του κυβισμού τους, όπως υποδήλωναν και οι αριθμητικές ονομασίες τους), τα νέα μοντέλα είχαν εντελώς διαφορετική αισθητική. Το 742 έδειχνε πιο δυναμικό και είχε μεγαλύτερα παράθυρα, δίνοντας έτσι την οπτική αίσθηση ότι ήταν πολύ μεγαλύτερο από τα Škoda 100 / 110, ενώ στην πραγματικότητα οι εξωτερικές διαστάσεις του ήταν σχεδόν αμετάβλητες. Ως αποτέλεσμα των μεγαλύτερων παραθύρων, το σαλόνι έδειχνε επίσης πιο ευρύχωρο και ήταν πιο φωτεινό, ένω εισήγαγε και μία πρακτική καινοτομία, σχεδόν άγνωστη τότε στα Δυτικά αυτοκίνητα: όλα τα μοντέλα, εκτός από το βασικό Škoda 105 S, είχαν διαιρούμενα πίσω καθίσματα, επιτρέποντας έτσι την χρήση ενός δεύτερου χώρου αποσκευών, που είχε τοποθετηθεί ανάμεσα στα πίσω καθίσματα και στο διαμέρισμα του κινητήρα.

Παράλληλα, τα 105 / 120 έφεραν και σημαντικές σχεδιαστικές βελτιώσεις «κάτω από το δέρμα»: το ψυγείο και ο ανεμιστήρας τους είχαν τοποθετηθεί μπροστά, προσφέροντας έτσι καλύτερη ψύξη του κινητήρα στις υψηλές ταχύτητες και το καλοριφέρ ήταν πλέον μέσα στο ταμπλό, θερμαίνοντας πιο αποτελεσματικά το εσωτερικό του αυτοκινήτου τον χειμώνα.

Ενεργητική και παθητική ασφάλεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ταμπλό ενός Škoda 105 L του 1982, που έφεραν οι εκδόσεις 105 L και 120 L από το 1976 έως τα μέσα του 1987.
Škoda 105 L του 1982 - 1983, με μπροστινά προσκέφαλα και δύο εξωτερικούς πλαστικούς καθρέπτες.

Επίσης, υπήρξαν και σημαντικές αναβαθμίσεις στην ασφάλεια:

  • Όλες οι εκδόσεις του 742 έφεραν ανεξάρτητη ανάρτηση και στους 4 τροχούς.
  • Τοποθετήθηκαν ισχυρότερα φρένα, με βελτιώσεις και στα στάνταρ μπροστινά δισκόφρενα της σειράς 100 / 110.
  • Το μπροστινό μέρος του αυτοφερόμενου αμαξώματος απέκτησε «ζώνη ελεγχόμενης παραμόρφωσης», δηλαδή ότι οι επιβάτες προστατεύονται από ένα εξαιρετικά ανθεκτικό πλαίσιο και ότι η ενέργεια της σύγκρουσης απορροφάται μέσω της καταστροφής μόνο του εμπρόσθιου τμήματος του αυτοκινήτου και όχι και της καμπίνας επιβατών.
  • Υπήρξαν σημαντικές ενισχύσεις στις πλευρικές κολώνες του σασί, για το ενδεχόμενο και της πλευρικής πρόσκρουσης.
  • Τοποθετήθηκαν κλειδαριές ασφαλείας, δηλαδή να μην μπλοκάρουν εύκολα μετά από πρόσκρουση.
  • Οι ζώνες ασφαλείας έγιναν στάνταρ στα μπροστινά καθίσματα, ενώ εμφανίστηκαν και έξτρα ζώνες στα πίσω καθίσματα.
  • Η δεξαμενή καυσίμου κέρδισε σε όγκο, φτάνοντας από τα 32 στα 38 λίτρα, και επανατοποθετήθηκε κάτω από τα πίσω καθίσματα και μακριά από το πίσω άκρο του αμαξώματος, μειώνοντας έτσι δραστικά τον κίνδυνο ανάφλεξης σε τυχόν οπίσθια πρόσκρουση.
  • Τοποθετήθηκε αρθρωτή κολώνα τιμονιού, που καταρρέει σε μετωπική πρόσκρουση.
  • Επιπρόσθετα, το νέο τιμόνι (παρόμοιο με αυτό του σπορ Škoda 110R, με τη διαφορά ότι το κεντρικό «μπράτσο» του είχε αναστραφεί), είχε παραμορφώσιμο κεντρικό τμήμα και, κατά συνέπεια, ήταν ασφαλέστερο, ενώ ήταν και πιο εύκολο σε χειρισμό. Αντιθέτως, το τιμόνι των προκατόχων Škoda 100 / 110 είχε πολύ λεπτή στεφάνη και ακτίνες, δυσκολεύοντας την στροφή του από τον οδηγό και, επιπλέον, ήταν ιδιαίτερα σκληρό και άκαμπτο.
  • Παρομοίως, το νέο ταμπλό κατασκευαζόταν πλέον από αφρώδες πλαστικό και είχε πιο ομαλό ντιζάιν, χωρίς επικίνδυνες προεξοχές.
  • Τα μπροστινά καθίσματα μπορούσαν πλέον να παραγγελθούν με προσκέφαλα. Μάλιστα στις εκδόσεις 105 GL, 120 LS και 120 GLS τα προσκέφαλα ήταν στάνταρ και επίσης ρυθμιζόμενα.

Υποδοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Škoda 130 LR - de Luxe / Rallye (1984 - 1988) εν δράσει.

Λόγω της διάταξης «κινητήρας πίσω / πίσω κίνηση», είχαν αρχικά εισπράξει αρνητικές κριτικές για απρόβλεπτο κράτημα / οδική συμπεριφορά σε καταστάσεις «στο όριο». Στην πράξη, ωστόσο, είναι απίθανο για τους περισσότερους οδηγούς να διαπιστώσουν ποτέ κάτι ανησυχητικό, υπό φυσιολογικές συνθήκες οδήγησης. Είναι μάλιστα αξιοσημείωτο ότι τόσο τα 105, 120 και, από το 1984, ακόμα ισχυρότερα 130, όσο και τα συγγενικά 2-πορτα κουπέ Škoda Garde και Škoda Rapid (κωδικός: Škoda 743), επίσης με τους κινητήρες στο πίσω μέρος, προσέφεραν εξαιρετικά αποτελέσματα στους αγώνες τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, συνεχίζοντας να κερδίζουν σταθερά στα διεθνή ράλλυ, στην κατηγορία τους.

Παράλληλα, οι πολιτικές εκδόσεις πετύχαιναν σταθερές πωλήσεις σε πολλές χώρες όλων των ηπείρων. Το 2-πορτο Škoda Rapid χαρακτηριστικά αποκλήθηκε «η Πόρσε του φτωχού», λόγω των πολύ καλών επιδόσεών του και του κρατήματός του στο δρόμο και συνετέλεσε περαιτέρω στις πολύ καλές πωλήσεις ακόμα και σε δεξιοτίμονες αγορές (όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νέα Ζηλανδία) για την Škoda. Όταν τα μοντέλα Rapid αγοράζονταν καινούρια, υπήρχε και η δυνατότητα εργοστασιακής μετατροπής σε εκδόσεις Sport και Cabriolet (ανοικτό).

Δεξιοτίμονο Škoda 120 LS του 1982 - 1983, στη Μάλτα, σε φωτογραφία του 1996.

Κατά κανόνα ήταν σκληροτράχηλα και αξιόπιστα αυτοκίνητα, καθώς είχαν σχεδιαστεί κυρίως για το τότε απαράδεκτο οδικό δίκτυο των χωρών του Ανατολικού Μπλοκ. Από την άλλη, ακόμα και οι πλέον φανατικοί οπαδοί της εταιρείας έχουν παραδεχθεί ότι ο έλεγχος της ποιότητας κατασκευής θα μπορούσε να είχε κάπως βελτιωθεί κατά την συγκεκριμένη περίοδο. Επιπλέον, η διάταξη «κινητήρας πίσω / ψυγείο μπροστά», είχε το πλεονέκτημα της καλύτερης ψύξης του κινητήρα στις υψηλές ταχύτητες, αλλά ταυτόχρονα οι σωλήνες διασύνδεσης ψυγείου - κινητήρα ήταν ευάλωτοι σε αποφράξεις, που είχαν ως αποτέλεσμα συχνά κρούσματα υπερθέρμανσης του κινητήρα.

Τα μειονεκτήματα αυτά προκάλεσαν τότε μεγάλη ζημιά στο ίματζ της εταιρείας και μάλιστα είχαν πυροδοτήσει, σε πολλά κράτη, ανέκδοτα εις βάρος της Škoda (όπως το δημοφιλές στη Δυτική Ευρώπη και στην Ελλάδα: «γιατί έχουν τον κινητήρα πίσω; για να ζεσταίνονται τα χέρια σου όταν σπρώχνεις!»). Ωστόσο, στα νεότερα χρόνια έχει σημειωθεί αξιοσημείωτη επανεκτίμησή τους και γενικότερα αντιμετωπίζονται πιο θετικά, ενώ πλέον έχουν αρχίσει να αναζητούνται ως συλλεκτικά.

Αρχικές εκδόσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Škoda 105 L του 1977 - 1979, υπό την ονομασία 1050 L στη Γαλλία, με aftermarket το πίσω σπόιλερ που τοποθετήθηκε το 1979.

Η αρχική παλέτα μοντέλων του 1976 περιελάμβανε τις εξής εκδόσεις:

  • Škoda 105 S (Standard)
  • Škoda 105 L (de Luxe)
  • Škoda 120 L (de Luxe)

Οι αριθμητικές ονομασίες αναφέρονταν στον κυβισμό των εκδόσεων: τα 105 S και 105 L έφεραν έναν κινητήρα 1.046 cm³, ισχύος 44 hp (33 kW; 45 PS), με τελική ταχύτητα 130 km/h. Το 120 L είχε τον ίδιο ακριβώς εξοπλισμό με το 105 L, αλλά με κινητήρα 1.174 cm³, ισχύος 49 hp (37 kW; 50 PS), επιτυγχάνοντας τελική ταχύτητα 140 km/h.

Όλοι οι κινητήρες των Škoda 742 ήταν υδρόψυκτοι 4-κύλινδροι σε σειρά (Ι4) 4-χρονοι, βενζίνης. Αρχικά, έως την ανανέωση του 1983, όλοι συνδυάζονταν με 4-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο, ενώ τότε καθιερώθηκε 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο σε αρκετές εκδόσεις.

Ειδικότερα στη Γαλλία, οι εκδόσεις 105 κυκλοφόρησαν ως 1050, διότι ο τριψήφιος αριθμητικός κωδικός με το μηδενικό στην μέση προκάλεσε τη διαμαρτυρία της Peugeot, η οποία είχε ήδη κατοχυρώσει αυτή την ονοματολογία για τη γαλλική αγορά. Επίσης, το βασικό Škoda 105 S κυκλοφόρησε στη Φινλανδία ως 105 Super, αντί για Standard, και στην Ελλάδα ως 105 Sport, αν και στην πράξη ήταν ακριβώς το αντίθετο από τις δύο αυτές ονομασίες!

Προσθήκη νέων εκδόσεων και βελτιώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Škoda 120 GLS του 1978 - 1981.

Το 1977, εμφανίστηκε το πρώτο επιπλέον μοντέλο στην παλέτα, το Škoda 120 LS (de Luxe Sport), με τα εξής επιπρόσθετα στάνταρ στοιχεία εξοπλισμού: προσκέφαλα στα μπροστινά καθίσματα και μάλιστα ρυθμιζόμενα, στροφόμετρο (οι 3 φθηνότερες εκδόσεις δεν το διέθεταν ούτε καν ως έξτρα), ρυθμιζόμενες ζώνες ασφαλείας, θερμαινόμενο πίσω παρμπρίζ, δίδυμους κυκλικούς προβολείς και χρώμιο στα πλαίσια των παραθύρων. Το 120 LS έφερε τον κινητήρα με κυβισμό 1.174 cm³ του 120 L, αλλά απέδιδε ισχύ 54 hp (40 kW; 55 PS), εξαιτίας μιας διαφοράς στην ρύθμιση, φτάνοντας έτσι τελική ταχύτητα 150 km/h. Παρέμεινε στην παραγωγή έως τον Απρίλιο του 1987.

Τον Μάρτιο του 1978, έφτασε η κορυφαία έκδοση Škoda 120 GLS (Grand de Luxe Sport). Έφερε τον ίδιο κινητήρα και εξοπλισμό με το 120 LS, συν χρώμιο και γύρω από τον μπροστινό και πίσω προφυλακτήρα, καθίσματα με διαφορετικά υφάσματα, σύγχρονη επένδυση πολυουρεθάνης στις πόρτες και μάλιστα πλήρη (στα άλλα μοντέλα υπήρχε μια πιο φθηνή επένδυση και μια λωρίδα ακάλυπτο μέταλλο σε αυτές), ισχυρότερο δυναμό και φρένα, ενώ μπορούσε να παραγγελθεί με ηλιοροφή. Οι επιδόσεις του ήταν κοινές με αυτές του 120 LS. Παρέμεινε στην παραγωγή επίσης έως τον Απρίλιο του 1987.

Škoda 120 GLS του 1982 - 1983, με δύο εξωτερικούς πλαστικούς καθρέπτες.

Τον Απρίλιο του 1978, ξεκίνησε η παραγωγή του Škoda 120 (Škoda 120 standard) με τον κινητήρα 1.174 cm³, ισχύος 49 hp (37 kW; 50 PS), του 120 L, αλλά ίδιο εξοπλισμό με το βασικό 105 S, συν ρύθμιση της κλίσης στην πλάτη των μπροστινών καθισμάτων (ανακλινόμενα). Ο λόγος που δεν ονομάστηκε τότε 120 S, κατ' αντιστοιχία με το 105 S, ήταν ότι είχε υπάρξει πρόσφατα (1971 - 1974) μια αγωνιστική έκδοση του Škoda 100 / 110 υπό το όνομα Škoda 120 S (κωδικός εργοστασίου: Škoda 728) και η εταιρεία θέλησε να αποφύγει πιθανή σύγχυση. Σημειωτέον ότι η έκδοση 120 standard δεν διατέθηκε ποτέ στην Ελλάδα, ενώ διατηρήθηκε στην παραγωγή έως τον Ιούλιο του 1983.

Το 1979, όλες οι εκδόσεις του Škoda 742 απέκτησαν ένα πλαστικό σπόιλερ στο πίσω μέρος, που βελτίωσε σημαντικά την ροή του αέρα γύρω από το αυτοκίνητο, καθώς και την αισθητική της «ουράς».

Škoda 120 LS του 1982 - 1983, με δύο εξωτερικούς πλαστικούς καθρέπτες και τους έξτρα πλαστικούς προφυλακτήρες.

Τον Μάρτιο του 1981, προστέθηκε το πληρέστερο 105 GL (Grand de Luxe), που ήταν ίδιο μηχανολογικά με τα 105 S και 105 L, πλην όμως έφερε τους δίδυμους κυκλικούς προβολείς και τον εξοπλισμό του κορυφαίου 120 GLS. Τον Ιούλιο του 1981, τα 105 GL και 120 GLS απέκτησαν οριζόντια, μεγαλύτερα και πιο σύγχρονα πίσω φώτα, συν στάνταρ μαύρους πλαστικούς προφυλακτήρες, με λίγο διαφορετικό ντιζάιν (αυτούς του κίτρινου αυτοκινήτου της φωτογραφίας στον αρχικό πίνακα πληροφοριών). Στα άλλα μοντέλα, εμφανίστηκαν έξτρα αντίστοιχοι πλαστικοί, αλλά ίδιας σχεδίασης με τους στάνταρ μεταλλικούς. Το 105 GL παρήχθη από τον Μάρτιο του 1981 έως τον Ιούνιο του 1983, σε σχετικά λίγα αντίτυπα.

Ταυτόχρονα με την εισαγωγή του 105 GL, οι εκδόσεις 105 GL και 120 GLS απέκτησαν και ένα πολύ πιο σύγχρονο ταμπλό, επίσης από πλαστικό, αλλά διαφορετικού ντιζάιν, συν ένα πιο ογκώδες κεντρικό τμήμα στο τιμόνι. Το ίδιο ταμπλό υιοθετήθηκε το 1984 και από τις εκδόσεις της νέας τότε σειράς 130, μαζί με ένα εντελώς νέο τιμόνι.

Τον Οκτώβριο του 1981, εισήχθη η 2-πορτη κουπέ εκδοχή Škoda Garde, με την ισχυρότερη εκδοχή του κινητήρα 1.174 cm³, που απέδιδε 54 hp (40 kW; 55 PS), όπως και στα 4-πορτα σεντάν 120 LS και 120 GLS.

Škoda 120 L του 1982 - 1983, όπως φαίνεται από τους προβολείς «σαν οθόνη τηλεόρασης», στην Πολωνία. Φέρει επίσης δύο εξωτερικούς πλαστικούς καθρέπτες και τους έξτρα πλαστικούς προφυλακτήρες.

Επίσης, μέσα στο 1981, τα Škoda 105 L και Škoda 120 L, απέκτησαν νέους οβάλ προβολείς «σαν οθόνη τηλεόρασης», με αποτέλεσμα οι αρχικοί κυκλικοί προβολείς να παραμείνουν μόνο στο βασικό 105 S. Οι χειρολαβές στις πόρτες αντικαταστάθηκαν από νέες, με ασφαλέστερο σχεδιασμό και το σύστημα παροχής καυσίμου απέκτησε σύστημα παρεμπόδισης τυχόν διαρροής βενζίνης σε ενδεχόμενη ανατροπή.

Από το 1982, όλες οι εκδόσεις του Škoda 742 έλαβαν έναν νέο πλαστικό εξωτερικό καθρέπτη οδηγού (προηγουμένως ήταν από χρώμιο), ενώ πλέον μπορούσε να παραγγελθεί αντίστοιχος και για τον συνοδηγό, που έγινε τελικώς στάνταρ από το 1986.

Τον Νοέμβριο του 1982, λανσαρίστηκε και μια επαγγελματική έκδοση του 105 S, το 105 SP (speciální servisní / ειδικές υπηρεσίες). Το μοντέλο δεν είχε πίσω καθίσματα, ούτε γυαλί στις πίσω πόρτες, παρά μόνο σκέτο μέταλλο. Διατέθηκε αποκλειστικά στην τότε Τσεχοσλοβακία και χρησιμοποιήθηκε κυρίως από δημοτικές υπηρεσίες και εταιρείες delivery. Κατασκευαζόταν από τον Οκτώβριο του 1982 έως τον Ιούλιο του 1988.

Τον Νοέμβριο του 1982, επίσης, λανσαρίστηκε η έκδοση 120 LE (de Luxe Économique). Ουσιαστικά ήταν ένα 120 L με τα οριζόντια πίσω φώτα των 105 GL και 120 GLS, καθώς και λίγο διαφορετική ρύθμιση της 4-ης στο κιβώτιο ταχυτήτων, με σκοπό την βελτίωση της οικονομίας καυσίμου στις υψηλές ταχύτητες στον αυτοκινητόδρομο. Αυτό ήταν, πιθανότατα, μία πρώτη προσπάθεια για εισαγωγή 5-τάχυτου κιβωτίου ταχυτήτων, όπως και τελικά έγινε το επόμενο έτος, με την ανανέωση του 1983, που αναλύεται παρακάτω. Το 120 LE παρήχθη σχεδόν αποκλειστικά για την εγχώρια αγορά, από τον Οκτώβριο του 1982 έως τον Ιούλιο του 1983 και ελάχιστα διατέθηκαν σε άλλα κράτη.

Ανανέωση του 1983 και μετέπειτα βελτιώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Škoda 130 L (1984 - 1988).
Škoda 105 S του 1984.
Δεξιοτίμονο Škoda 742, σειράς 130, με την έξτρα ηλιοροφή, στο Ηνωμένο Βασίλειο, τον Ιούλιο του 1989.

Τον Αύγουστο του 1983, το 742 υπέστη μια σημαντική αισθητική και μηχανική ανανέωση, που το εναρμόνισε σαφώς καλύτερα με τις τότε δυτικοευρωπαϊκές τάσεις, ενώ ειδικότερα στην Ελλάδα έλαβε τότε το όνομα Škoda Target. Συγκεκριμένα:

  • Το μπροστινό μέρος έγινε πιο αεροδυναμικό, με τον αεροδυναμικό συντελεστή Cd να πέφτει από το 0,415 στο 0,39.
  • Τα μπροστινά φλας τοποθετήθηκαν στο πλάι, αντί στους προφυλακτήρες.
  • Όλες οι εκδόσεις απέκτησαν τους (προηγουμένως έξτρα) μαύρους πλαστικούς προφυλακτήρες, ενώ και το χρώμιο στα πλαίσια των παραθύρων καταργήθηκε οριστικά.
  • Τα οριζόντια, μεγαλύτερα και πιο σύγχρονα πίσω φώτα των 105 GL και 120 GLS, καθιερώθηκαν σε όλα τα μοντέλα.
  • Υπήρξαν πολλές κοσμητικές βελτιώσεις στο σαλόνι, μαζί με αναβαθμίσεις στον εξοπλισμό.
  • Εισήχθη 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο, στάνταρ στα 120 LS και 120 GLS και μεταγενέστερα και σε άλλες εκδόσεις.
  • Παράλληλα, υπήρξε και μια προσεκτικότερη κατανομή βάρους στο αμάξωμα, με βελτίωση στην αναλογία εμπρός / πίσω, καθώς και στο κέντρο βάρους, επιτυγχάνοντας αισθητή βελτίωση της οδικής συμπεριφοράς και βάζοντας τέλος στις αρνητικές κριτικές για απρόβλεπτες αντιδράσεις υπό ακραίες συνθήκες οδήγησης.
  • Μέσα στο 1984, προστέθηκαν επιπλέον μικρά πλαϊνά φλας στα μπροστινά φτερά του σασί, συμπληρώνοντας τα ήδη υπάρχοντα φλας στο πλάι των προβολέων.
  • Από τα μέσα του 1986, οι ζώνες ασφαλείας έγιναν πλέον στάνταρ και στα πίσω καθίσματα, ενώ τοποθετήθηκε στο σαλόνι και νέα εσωτερική επένδυση ασφαλείας, με επιβραδυντικά καύσης. Ο εξωτερικός καθρέπτης συνοδηγού έγινε στάνταρ.
  • Από τα μέσα του 1987, τα προσκέφαλα στα μπροστινά καθίσματα και το στροφόμετρο έγιναν πλέον στάνταρ σε όλες τις εκδόσεις του 742. Επίσης, τοποθετήθηκαν νέοι εξωτερικοί καθρέπτες και ένας νέος οβάλ πίνακας οργάνων, πολύ πιο δυτικοευρωπαϊκής αισθητικής, με γραφικά που έμοιαζαν έντονα με αυτά των τότε σπορ μοντέλων της BMW.

Μεταγενέστερες εκδόσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Škoda 125 L του 1988, στο μουσείο της Škoda στη Mladá Boleslav. Škoda 125 L του 1988, στο μουσείο της Škoda στη Mladá Boleslav.
Škoda 125 L του 1988, στο μουσείο της Škoda στη Mladá Boleslav.

Τον Αύγουστο του 1984, το 2-πορτο 743 δέχτηκε την ίδιες ανανεώσεις και μετονομάστηκε από Škoda Garde σε Škoda Rapid. Τον ίδιο Αύγουστο, επίσης, το σεντάν 742 προσέθεσε την έκδοση Škoda 130 L (στο Ηνωμένο Βασίλειο τον Μάρτιο του 1985), με έναν νέο κινητήρα 1.289 cm³, όπως και τις νέες 120 LX και 120 GL. Όλες αυτές οι εκδόσεις, όπως φυσικά και οι 120 LS και 120 GLS, έφεραν στάνταρ 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο.

Στις 30 Αυγούστου 1986, έληξε η παραγωγή του βασικού Škoda 105 S, ενώ το ίδιο έτος εισήχθη το πληρέστερο Škoda 130 GL. Το 1987, προστέθηκαν οι κορυφαίες εκδόσεις Škoda 135 και Škoda 136, με βελτιώσεις στον κινητήρα των 1.3 λίτρων, ο οποίος μάλιστα διατηρήθηκε και στον διάδοχο Škoda Favorit, που μπήκε στην παραγωγή τον Αύγουστο του ίδιου έτους.

Škoda 125 L του 1989.

Με την εισαγωγή του Favorit, τα περισσότερα Škoda 105 και 120 διακόπηκαν, εκτός των εκδόσεων 105 L, 105 SP και 120 L. Η επαγγελματική έκδοση 105 SP διακόπηκε τον Ιούλιο του 1988. Στις 19 Οκτωβρίου 1988, εισήχθη το Škoda 125 L, που δεν ήταν παρά ένα 120 L με το 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι ακόμα και ο κινητήρας του 125 L ήταν κοινός με αυτόν του 120 L - η σήμανση 125 δεν σήμαινε μεγαλύτερο κυβισμό, αλλά την παρουσία 5-τάχυτου κιβωτίου, αν και ειδικότερα στην Ελλάδα εισήχθη επίσημα ως Target 120 L 5-speed, όπως αναγραφόταν με λευκά γράμματα στο πίσω σπόιλερ. Παρέμεινε στην παραγωγή έως τις 4 Ιανουαρίου 1990 και ήταν το τελευταία έκδοση της σειράς 120.

Ένα χρόνο νωρίτερα, τον Ιανουάριο του 1989, είχε καταργηθεί και το Škoda 105 L, τερματίζοντας έτσι τον βασικό κινητήρα, ενώ τον Ιανουάριο του 1990 έληξε η παραγωγή όλων των 742. Τον Αύγουστο του 1990, με την λήξη της παραγωγής και του συγγενικού 2-πορτου Škoda Rapid, τα Škoda διάταξης «όλα πίσω» πέρασαν στην ιστορία.

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναλυτικός πίνακας ετήσιας παραγωγής της κάθε έκδοσης
Έτος Škoda 105 Škoda 120 Škoda 125 Škoda 130 Škoda 135 Škoda 136 Σύνολο
1976 19 3.788 3.807
1977 72.926 52.298 125.224
1978 68.243 91.719 159.962
1979 54.203 113.266 167.469
1980 77.586 91.919 169.505
1981 95.917 77.296 173.213
1982 88.394 77.247 165.641
1983 87.737 78.817 166.554
1984 76.479 91.086 1.087 168.652
1985 61.771 97.934 10.929 170.634
1986 61.169 93.327 17.713 172.209
1987 59.974 86.016 15.031 3 59 161.083
1988 35.389 79.087 9.348 4.989 1.545 1.020 131.378
1989 4 34.387 40.617 430 536 75.974
1990 2 76 4.625 4.242 8.945
Σύνολο 839.811 1.068.189 50.041 49.749 6.603 5.857 2.020.250

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ANDRT, Jaroslav: Údržba a opravy automobilů ŠKODA 105 * 120 * 125 * 130 * 135 * 136 * Garde * Rapid; T. Malina 1994, ISBN 80-900759-7-5.
  • CEDRYCH, Mario René: Aby jezdily i v roce 2000; GRADA Publishing 1994, ISBN 978-80-716-9075-7.
  • CEDRYCH, Mario René & NACHTMANN, Lukáš: ŠKODA – auta známá i neznámá; GRADA Publishing 2003, ISBN 80-247-9052-1.
  • KALÁT, Jaroslav & kolektiv: RALLYE ŠKODA; Středočeské nakladatelství a knihkupectví 1978.
  • KRÁLÍK, Jan: V soukolí okřídleného šípu; GRADA Publishing 2008, ISBN 978-80-247-2415-7.
  • KOŽÍŠEK, Petr & KRÁLÍK, Jan: L&K – Škoda 1895 – 1995, díl II. Let okřídleného šípu; Motorpress 1995, ISBN 978-80-901-7494-8.
  • TUČEK, Jan: ŠKODA - zapomenuté vozy 1960-1990; GRADA Publishing 2007, ISBN 978-80-247-2012-8.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα