Χάριετ Τάμπμαν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Χάριετ Τάμπμαν
Harriet Tubman by Squyer, NPG, c1885.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Harriet Tubman (Αγγλικά)[1]
Γέννηση 1820[2][3][4][5][6]
Dorchester County[7]
Θάνατος 10  Μαρτίου 1913[8][4][9]
Auburn[10]
Αιτία θανάτου πνευμονία
Συνθήκες θανάτου φυσικά αίτια
Τόπος ταφής Fort Hill Cemetery και Harriet Tubman grave
Κατοικία Μέριλαντ
Auburn
Εθνικότητα Αφροαμερικανοί και Ghanaian American
Παρατσούκλι Grandmother Moses
Υπηκοότητα Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής[11][12][13]
Θρησκεία Χριστιανισμός[14]
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Αγγλικά[15]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα συγγραφέας[16][17][18]
Σουφραζέτα
Οικογένεια
Σύζυγος Τζον Τάμπμαν (Δεκαετία του 1840 – Δεκαετία του 1950)[19]
Αξιώματα και βραβεύσεις
Βραβεύσεις National Women's Hall of Fame (1973)[20]
Maryland Women's Hall of Fame
New Jersey Hall of Fame
Υπογραφή
Signature general affidavit of Harriet Tubman (1898), front.jpg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Χάριετ Τάμπμαν (γεννήθηκε Araminta Ross, π. 1822 1822 Πρότυπο:Snds10 Μαρτίου 1913) ήταν μια Αμερικανίδα πολίτης που ηταν υπέρ της κατάργησης της δουλείας και πολιτική ακτιβιστρία. Αν και γεννήθηκε σκλάβα, η Tubman δραπέτευσε και στη συνέχεια έκανε δεκατρείς αποστολές για τη διάσωση περίπου εβδομήντα σκλαβομένων ανθρώπων, τις οικογένειες τους και τους φίλους τους,[21] χρησιμοποιώντας ενα δίκτυο φτιαγμένο απο ακτιβιστές και ασφαλή σπίτια κατα της δουλείας, γνωστό ως Υπόγειο Σιδηρόδρομο. Αργότερα βοήθησε τον συμμαχο Τζον Μπράουν να στρατολογήσει άνδρες για την επιδρομή στο Harpers Ferry. Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, υπηρέτησε ως μια ένοπλη ανιχνευτρια και κατάσκοπος για το Στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών. Στα τελευταία της χρόνια, η Tubman ήταν ακτιβιστρια στον αγώνα για το δικαίωμα ψήφου των γυναικών.

Ως γεννημενη σκλάβα στη περιοχή της Dorchester County, Maryland, η Tubman ξυλοκοπήθηκε και χτυπηθηκε από τους διάφορους ιδιοκτητες της ως παιδί. Νωρίς στη ζωή της, υπεφερε από ενα τραύμα στο κεφάλι, όταν μια οργισμένη ιδιοκτήτρια σκλάβων έριξε ένα βαρύ μέταλλικο αντικείμενο που σκοπεύε να χτυπήσει εναν άλλο σκλάβο, αλλά χτύπησε αντ ' αυτού εκεινη. Η ζημία που της ειχε προκαλεσει ηταν ζάλη, πόνος, και τασεις για υπερυπνία, οι οποιες διαρκεσαν για ολη της τη ζωή. Ήταν μια αφοσιωμένη Χριστιανή και έβλεπε παράξενα οράματα και έντονα όνειρα, τα οποία τα απεδίδε ως προμηνύματα από τον Θεό.

Το 1849, η Tubman δραπέτευσε στη Φιλαδέλφεια, αλλα αμέσως μετά επέστρεψε στο Μέριλαντ για να σώσει την οικογένειά της. Σιγά-σιγά, μία ομάδα τη φορά, εφερε μαζι της τους συγγενείς της από το κράτος, και τελικά καθοδηγησε δεκάδες άλλους σκλάβους στην ελευθερία. Ταξιδεύοντας μονο το βράδυ και με άκρα μυστικότητα, η Tubman (ή "Μωυσή", όπως τη φώναζαν) "δεν έχασε ποτέ επιβάτες". Μετά αφου η Πράξη περί Σκλάβων του 1850 πέρασε, βοήθησε ως οδηγός να φυγάδευτουν ανθρωποι πιο βόρεια στη Βρετανική Βόρεια Αμερική, και βοήθησε πρόσφατα απελευθερωμένους σκλάβους να βρουν δουλειά εκει. Η Tubman γνωρίσε τον κατάργητη της θανατικής ποινής Τζον Μπράουν, το 1858, και τον βοήθησε να σχεδιάσουν και να στρατολογήσουν υποστηρικτές για την επιδρομή στο Harpers Ferry.

Όταν ο Εμφύλιος Πόλεμος άρχισε, η Tubman εργαστηκε για τον Στρατό της Ένωσης, αρχικά ως μαγείρισα και νοσοκόμα, και στη συνέχεια, ως μια ένοπλη ανιχνευτρια και κατάσκοπος. Η πρώτη γυναίκα που οδηγήσε μια ένοπλη αποστολή στον πόλεμο, καθοδηγήσε την επιδρομή στο Combahee Πλοίο, στο οποίο απελευθερώθηκαν περισσότεροι από 700 σκλάβους. Μετά τον πόλεμο, πήγε στο σπίτι της οικογένειας της στο ακίνητο που ειχε αγοράσει το 1859 στο Auburn της Νέας Υόρκης, οπου και νοιαζόταν για τους ηλικιωμένους γονείς της. Ήταν ενεργή στο κίνημα για το δικαίωμα ψήφου των γυναικών, μέχρι που την κατεβαλλε η ασθένεια της και έπρεπε να γίνει δεκτή σε ένα σπίτι για τους ηλικιωμένους αφροαμερικανους που είχε βοήθησε να καθιερωθει η ιδια χρόνια νωρίτερα. Αφού πέθανε το 1913, έγινε ένα σύμβολο Αμερικανικου θάρρους και ελευθερίας.

Γέννηση και η οικογένειά της[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Tubman γεννήθηκε με το ονομα Araminta "Μέντα" Ρος απο γονεις επισης σκλαβους, την Χάριετ ("Rit") Πράσινη και τον Μπεν Ρος. Η Rit ανήκε στην Μαίρη Pattison Brodess (και αργότερα στον γιο της Εδουάρδο). Ο Ben ηταν ιδιοκτησία του Anthony Τόμσον, ο οποίος έγινε ο δευτερος σύζηγος της Μαρίας, ο οποίος είχε μια μεγάλη φυτεία κοντά στο Blackwater River στο Μάντισον, Maryland. Όπως και με πολλούς σκλάβους στις Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε τον ακριβές χρόνο ούτε την ακριβής τοποθεσία της γέννησης της Araminta είναι γνωστοί, και οι ιστορικοί διαφέρουν ως προς την καλύτερη εκτίμηση. Η κέιτ Λάρσον καταγράφει το έτος 1822, με βάση την πληρωμή μιας μαίας και πολλών άλλων ιστορικών έγγραφων, συμπεριλαμβανομένης της runaway διαφήμισης της,[22] ενώ ο Jean Humez λέει "τα καλύτερα τρέχοντα στοιχεία δείχνουν ότι Tubman γεννήθηκε το 1820, αλλά μπορεί να είναι ένα ή δύο χρόνια αργότερα."[23] η Κάθριν Κλίντον σημειώνει ότι η Tubman αναφέρει το έτος της γέννησης της ως το 1825, ενώ το πιστοποιητικό θανάτου της αναφέρει το 1815 και η ταφόπλακα της το 1820.[24] Στον Εμφύλιο Πόλεμο στα αρχεία της σύνταξης χηρείας, η Tubman ισχυρίστηκε οτι γεννήθηκε το 1820, το 1822 και το1825, μια ένδειξη, ίσως, ότι και η ίδια είχε μόνο μια γενική ιδέα για το πότε γεννήθηκε.

Ένας χάρτης που δείχνει τις θέσεις-κλειδιά, στη ζωή της Τάμπμαν

Η Μοντεστη η γιαγιά της Τάμπμαν απο την πλευρά της μητέρας της, έφτασε στις Ηνωμένες Πολιτείες σε ένα πλοίο σκλάβων από την Αφρική, ενώ δεν υπάρχουν άλλες διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με άλλους προγόνους.[25] Ως παιδί, η Tubman της είπαν ότι φαινόταν ως  Ashanti καταγωγης εξαιτίας των φυσικων της χαρακτηριστικων στο πρόσωπο, αν και δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν αυτή την καταγωγή.[26] Η μητέρα της η Rit (που μπορεί να είχε άσπρο πατέρα)[27] ήταν μάγειρισσα για την οικογένεια Brodess. Ο πατέρας της ο Μπεν ήταν ένας έμπειρος ξυλοκόπος που διαχειριζοταν τις εργασίες ξυλείας για τη Τόμσον φυτεία. Παντρεύτηκαν γύρω στο 1808 και, σύμφωνα με τα αρχεία του δικαστηρίου, είχαν εννέα παιδιά μαζί: Linah, Mariah Ritty, Σοφ, Robert, Μέντα (Χάριετ), Μπεν, η Ρέιτσελ, Henry, και τον Μωυσή.[28]

Η Rit παλέψε για να κρατήσει την οικογένειά της ενωμένη, όταν η δουλεία απείλησε να την διαλύσει. Ο Έντουαρντ Brodess πούλησε τις τρεις κόρες της (Linah, Mariah Ritty, και Σοφ), που τις χώρισε από την οικογένεια για πάντα.[29] Όταν ένας έμπορος από τη Γεωργία πλησίασε τον Brodess για την αγορά του του νεότερου γιου της, τον Μωυσή, η Rit τον έκρυψε για ένα μήνα, με τη βοήθεια από άλλους σκλάβους και ελευθερωμένους μαύρους της κοινότητας.[30] Σε ένα σημείο αντιμετώπισε τον ιδιοκτήτη της σχετικά με την πώληση.[31] Στο τέλος, ο Brodess και "ο εμπορος απο την Γεωργία" ήρθαν προς το μέρος των σκλάβων να αρπάξουν το παιδί, όπου η Rit τους είπε, "θελετε τον γιο μου, αλλά ο πρώτος που θα μπει στο σπίτι, θα του ανοίξω το κεφάλι." ο Brodess οπισθοχωρησε και εγκατέλειψε την πώληση.[32] οι βιογράφοι της Τάμπμαν βιογράφοι ότι οι ιστορίες σχετικά με αυτό το γεγονός μέσα στην οικογένεια επηρέασαν την πίστη τους στις δυνατότητες της αντίστασης.[33]

Παιδική ηλικία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μητέρα της Tubman είχε ανατεθεί "στο μεγάλο σπίτι"[34][35] και είχε λιγοστό χρόνο για την οικογένειά της * κατά συνέπεια, ως παιδί η Tubman πήρε στη φροντίδα της ένα μικρό αγόρι και το μωρό, όπως ήταν χαρακτηριστικό στις μεγάλες οικογένειες.[36] Όταν ήταν πέντε ή έξι χρονών, η Brodess την προσέλαβε ως νοσοκόμα σε μια γυναίκα με το όνομα "κυρία Σούζαν." Ήταν διέταγμενη να κρατάει το ρολόι για το μωρό, καθώς κοιμόταν, πότε ξυπνούσε και έκλαιγε, την μαστίγωγαν. Αργότερα αφηγήθηκε μια συγκεκριμένη ημέρα, όταν την ειχαν μαστιγωσει πέντε φορές πριν από το πρωινό. Είχε τα σημάδια για το υπόλοιπο της ζωής της.[37] Αλλά βρήκε τρόπους να αντισταθεί, όπως το να τρέχει μακριά για πέντε ημέρες,[38] , ή φορώντας στρώματα ρούχων ως προστασία ενάντια σε χτυπήματα, και για να μπορεί να αντισταθεί.[39]

Ως παιδί, η Tubman επίσης εργαζόταν στο σπίτι του ιδιοκτητη φυτείας James Cook. Είχε να ελέγξει τις ποντίκο-παγίδες στα κοντινά έλη, ακόμα και μετά αφού απέκτησε ιλαρά. Ήταν τόσο άρρωστη που ο Cook την έστειλε πίσω στην Brodess, όπου η μητέρα της την ανέθρεψε πίσω στην υγεία. Η Brodess στη συνέχεια την προσέλαβε και πάλι. Μίλησε αργότερα από την οξεία παιδική της νοσταλγία, συγκρίνοντας τον εαυτό της με "το παιδί που ειχε φύκια για μεταξωτές κορδέλες στο ποτάμι", μια νύξη για το τραγούδι του  Stephen Fosters το "γέρους στο Σπίτι."[40] Καθώς μεγάλωνε και γινοταν ισχυρότερη, της ανατεθηκε αγροτική και δασική εργασία, όπως η οδήγηση βόδιων, το όργωμα, και η μεταφορά κορμών δεντρων.[41]

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 vocab.getty.edu/page/ulan/500340125.
  2. 2,0 2,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 26  Απριλίου 2014.
  3. 3,0 3,1 (Γαλλικά) BNF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb14562881b. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  4. 4,0 4,1 4,2 SNAC. w6ms4s8z. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 Encyclopædia Universalis. Encyclopædia Britannica Inc.. harriet-tubman. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. 6,0 6,1 (Αγγλικά) American National Biography. 1999. 1500707. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. «A century after Harriet Tubman died, scholars try to separate fact from fiction». (Αγγλικά) The Washington Post. Fred Ryan. Ουάσινγκτον. 9  Μαρτίου 2013. Ανακτήθηκε στις 7  Σεπτεμβρίου 2016.
  8. «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Harriet-Tubman. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. (Αγγλικά) Find A Grave. 1247. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  10. www.jstor.org/stable/2292932.
  11. www.nytimes.com/2003/11/08/opinion/where-the-streets-have-too-many-names.html.
  12. www.nytimes.com/2007/06/24/books/review/Bell.html.
  13. www.nytimes.com/2007/06/24/books/review/Bell.html?pagewanted=print.
  14. Kate Clifford Larson: www.harriettubmanbiography.com/harriet-tubman-biography.html.
  15. (Γαλλικά) BNF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb14562881b. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  16. www.3quarksdaily.com/3quarksdaily/2008/02/harriet-tubman.html.
  17. www.3quarksdaily.com/3quarksdaily/2011/02/on-the-trail-of-harriet-tubman-.html.
  18. www.3quarksdaily.com/3quarksdaily/2012/02/harriet-tubman-1822-1913.html.
  19. Kate Clifford Larson: www.harriettubmanbiography.com/harriet-tubman-biography.html.
  20. www.womenofthehall.org/inductee/harriet-tubman/.
  21. Larson, p. xvii.
  22. Larson, p. 16.
  23. Humez, p. 12.
  24. Clinton, p. 4.
  25. Clinton, p. 5.
  26. Larson, p. 10.
  27. Clinton, p. 6.
  28. Larson, pp. 311–312.
  29. Clinton, p. 10
  30. Larson, p. 34.
  31. Larson, p. 33.
  32. Clinton, p. 13.
  33. Humez, p. 14.
  34. Humez, p. 205 (quoting Tubman from the Telford Memoir) "...when I was four or five years old, my mother cooked up to the big house..."
  35. Clinton, p.4 "However, she later recalled that she was left in charge of both a baby and another younger brother while her mother went to cook up in "the Big House."
  36. Humez, p. 13.
  37. Clinton, pp. 17–18.
  38. Larson, p. 40.
  39. Clinton, p. 19.
  40. Larson, p. 38.
  41. Larson, p. 56.