Φρίντες Ρης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Φρίγκιες Ρης
Frigyes Riesz.jpeg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση22  Ιανουαρίου 1880[1][2][3]
Γκιούρ[4]
Θάνατος28  Φεβρουαρίου 1956[4][1][2][3]
Βουδαπέστη[4]
Τόπος ταφήςFiumei Street Cemetery
Χώρα πολιτογράφησηςΟυγγαρία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΟυγγρικά[5]
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο Ζυρίχης (1897–1899)
Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν (1901–1902)
Πανεπιστήμιο Έοτβος Λοράντ (1899–1901)
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταμαθηματικός
διδάσκων πανεπιστημίου
ΕργοδότηςΠανεπιστήμιο Μπάμπε-ΜπόλυαΪ
Οικογένεια
ΑδέλφιαMarcel Riesz
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςΒραβείο Κόσουτ (1949)
Hungarian Heritage Award (2010)
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Φρίγκιες Ρης (Frigyes Riesz, 22 Ιανουαρίου 188028 Φεβρουαρίου 1956) ήταν Ούγγρος[6][7] μαθηματικός, ο οποίος είχε θεμελιώδεις συνεισφορές στη συναρτησιακή ανάλυση.

Ζωή και σταδιοδρομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε σε μια Εβραϊκή οικογένεια στο Γκιούρ, Βασίλειο της Ουγγαρίας, στηνΑυστροουγγαρία και πέθανε στη Βουδαπέστη της Ουγγαρίας. Μεταξύ του 1911 και του 1919 ήταν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Φρανζ Γιόσεφ στο Κλουζ-Ναπόκα της Αυστροουγγαρίας. Στη συνέχεια, υπήρξε πρύτανης και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σέγκεντ, καθώς και μέλος της Ουγγρικής Ακαδημίας Επιστημών.[8] Ήταν ο μεγαλύτερος αδερφός του μαθηματικού Μάρσελ Ρης.

Ο Ρης έκανε μερικές από τις βασικές εργασίες στην ανάπτυξη της συναρτησιακής ανάλυσης και το έργο του είχε σειρά από σημαντικές εφαρμογές στη φυσική. Καθιέρωσε τη φασματική θεωρία για φραγμένους συμμετρικούς τελεστές σε μορφή πολύ όμοια με αυτή που σήμερα θεωρείται καθιερωμένη. Συνεισέφερε επίσης και σε άλλους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της εργοδικής θεωρίας.

Ο Ρης ίδρυσε την εφημερίδα Acta Scientiarum Mathematicarum μαζί με τον Άλφρεντ Χααρ.

Είχε μια ασυνήθιστη μέθοδο για να δίνει διαλέξεις: έμπαινε στην αίθουσα μαζί με έναν βοηθό κι ένα λέκτορα. Ο λέκτορας ξεκινούσε να διαβάζει κατάλληλα αποσπάσματα από το εγχειρίδιο του Ρης και ο βοηθός έγραφε τις κατάλληλες εξισώσεις στον πίνακα, ενώ ο Ρης στεκόταν, κάνοντας νεύματα περιστασιακά.[9]

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12758497x. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 2,2 MacTutor History of Mathematics archive. Ανακτήθηκε στις 22  Αυγούστου 2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 (Αγγλικά) SNAC. w6xw8djb. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
  5. (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12758497x. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  6. Eberhard Zeidler: Nonlinear Functional Analysis and Its Applications: Linear monotone operators.
  7. Calendar of Historical Events, Births, Holidays and Observances
  8. János Horváth: A Panorama of Hungarian Mathematics in the Twentieth Century, Volume 1, Springer, 2006 [1]
  9. Wróblewski, Andrzej Kajetan (Σεπτέμβριος 2008). «Czyściec, niebo i piekło». Βιέντζα και Ζίτσιε: 65.