Φρίγκιες Ρης

Φρίγκιες Ρης
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση	22 Ιανουαρίου 1880; Γκιούρ
Θάνατος	28 Φεβρουαρίου 1956; Βουδαπέστη
Τόπος ταφής	Fiume Road Graveyard
Κατοικία	Ουγγαρία
Χώρα πολιτογράφησης	Ουγγαρία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες	Ουγγρικά; Γαλλικά
Σπουδές	Πανεπιστήμιο Ζυρίχης (1897–1899); Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν (1901–1902); Πανεπιστήμιο Έτβες Λόραντ (1899–1901)
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα	μαθηματικός; πανεπιστημιακός
Εργοδότης	Franz Joseph University (1911–1920); πανεπιστήμιο του Σέγκεντ (1920–1945); Πανεπιστήμιο Έτβες Λόραντ (από 1945)
Αξιοσημείωτο έργο	Riesz's lemma, Denjoy–Riesz theorem, F. and M. Riesz theorem, Radon–Riesz theorem, Riesz representation theorem, Riesz–Fischer theorem, Riesz–Markov–Kakutani representation theorem, Riesz completness theorem; Functional Analysis
Οικογένεια
Αδέλφια	Marcel Riesz; Margit Ingrid Riesz-Pleijel
Συγγενείς	Åke Pleijel (κουνιάδος)
Αξιώματα και βραβεύσεις
Βραβεύσεις	βραβείο Κόσουτ (1949); Hungarian Heritage Award (2010); επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου του Παρισιού (1954)
	Σχετικά πολυμέσα
	δεδομένα

Ο Φρίγκιες Ρης (Frigyes Riesz, 22 Ιανουαρίου 1880 – 28 Φεβρουαρίου 1956) ήταν Ούγγρος^[1]^[2] μαθηματικός, ο οποίος είχε θεμελιώδεις συνεισφορές στη συναρτησιακή ανάλυση.

Ζωή και σταδιοδρομία

Γεννήθηκε σε μια Εβραϊκή οικογένεια στο Γκιούρ, Βασίλειο της Ουγγαρίας, στην Αυστροουγγαρία και πέθανε στη Βουδαπέστη της Ουγγαρίας. Μεταξύ του 1911 και του 1919 ήταν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Φρανζ Γιόσεφ στο Κλουζ-Ναπόκα της Αυστροουγγαρίας. Στη συνέχεια, υπήρξε πρύτανης και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σέγκεντ, καθώς και μέλος της Ουγγρικής Ακαδημίας Επιστημών.^[3] Ήταν ο μεγαλύτερος αδερφός του μαθηματικού Μάρσελ Ρης.

Ο Ρης έκανε μερικές από τις βασικές εργασίες στην ανάπτυξη της συναρτησιακής ανάλυσης και το έργο του είχε σειρά από σημαντικές εφαρμογές στη φυσική. Καθιέρωσε τη φασματική θεωρία για φραγμένους συμμετρικούς τελεστές σε μορφή πολύ όμοια με αυτή που σήμερα θεωρείται καθιερωμένη. Συνεισέφερε επίσης και σε άλλους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της εργοδικής θεωρίας.

Ο Ρης ίδρυσε την εφημερίδα Acta Scientiarum Mathematicarum μαζί με τον Άλφρεντ Χααρ.

Είχε μια ασυνήθιστη μέθοδο για να δίνει διαλέξεις: έμπαινε στην αίθουσα μαζί με έναν βοηθό κι ένα λέκτορα. Ο λέκτορας ξεκινούσε να διαβάζει κατάλληλα αποσπάσματα από το εγχειρίδιο του Ρης και ο βοηθός έγραφε τις κατάλληλες εξισώσεις στον πίνακα, ενώ ο Ρης στεκόταν, κάνοντας νεύματα περιστασιακά.^[4]

Παραπομπές

↑ Eberhard Zeidler: Nonlinear Functional Analysis and Its Applications: Linear monotone operators.
↑ Calendar of Historical Events, Births, Holidays and Observances
↑ János Horváth: A Panorama of Hungarian Mathematics in the Twentieth Century, Volume 1, Springer, 2006
↑ Wróblewski, Andrzej Kajetan (Σεπτέμβριος 2008). «Czyściec, niebo i piekło». Βιέντζα και Ζίτσιε: 65.

[Zeidler-1] Eberhard Zeidler: Nonlinear Functional Analysis and Its Applications: Linear monotone operators.

[2] Calendar of Historical Events, Births, Holidays and Observances

[3] János Horváth: A Panorama of Hungarian Mathematics in the Twentieth Century, Volume 1, Springer, 2006

[4] Wróblewski, Andrzej Kajetan (Σεπτέμβριος 2008). «Czyściec, niebo i piekło». Βιέντζα και Ζίτσιε: 65.

[1]

[2]

[3]

[4]