Φράνιο Τούτζμαν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Φράνιο Τούτζμαν
FranjoTudman.JPG
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Franjo Tuđman (Κροατικά)
Προφορά
Γέννηση 14  Μαΐου 1922[1][2][3]
Veliko Trgovišće
Θάνατος 10  Δεκεμβρίου 1999[1][4][2]
Ζάγκρεμπ[5]
Αιτία θανάτου καρκίνος
Συνθήκες θανάτου φυσικά αίτια
Τόπος ταφής νεκροταφείο Μιριγκόι
Εθνικότητα Κροάτες
Υπηκοότητα Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων
Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας
Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας
Κροατία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσες Κροατικά[6]
Σπουδές Στρατιωτική Ακαδημία Βελιγραδίου
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα πολιτικός
πολιτικός κομισάριος
διδάσκων πανεπιστημίου
Εργοδότης Croatian history institute
Faculty of Political Sciences in Zagreb
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/Κίνημα Δημοκρατική Ένωση της Κροατίας και Ένωση Κομουνιστών της Γιουγκοσλαβίας
Οικογένεια
Σύζυγος Ankica Tuđman
Τέκνα Miroslav Tuđman
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Βαθμός/στρατός Υποστράτηγος/
Πόλεμοι/μάχες Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμα Πρόεδρος της Κροατίας (1990–1999)
Βραβεύσεις μετάλλιο Ζούκοφ
Μεγάλο Τάγμα του Βασιλιά Τόμισλαβ
Order of Ante Starčević
Grand Order of Queen Jelena
Grand Order of King Petar Krešimir IV
Grand Order of King Dmitar Zvonimir
Order of Duke Trpimir
d:Q28914866
Order of the Partisan Star
Αντάρτικη Μνήμη 1941
Order of the Liberator General San Martín
Knight Grand Cross of the Military Order of Italy
Μεγαλόσταυρος του τάγματος του Σωτήρος
Order of State of Republic of Turkey
Τάγμα στρατιωτικών επιτευγμάτων
Order of Merit
Ιστοσελίδα
Υπογραφή
Signature of Franjo Tuđman.png
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Φράνιο Τούτζμαν (κροατικά: Franjo Tuđman, 14 Μαΐου 1922 - 10 Δεκεμβρίου 1999) ήταν Κροάτης πολιτικός, ο οποίος διατέλεσε με την ανεξαρτησία της χώρας από τη Γιουγκοσλαβία πρώτος πρόεδρος της Κροατίας, από το 1990 μέχρι τον θάνατό του.

Ο Τούτζμαν γεννήθηκε στο Βέλικο Τργκόβιτσε, στην Κροατία. Πολέμησε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ως μέλος του 10ου σώματος του Ζάγκρεμπ των Γιουγκοσλάβων Παρτιζάνων.[7] Μετά τον πόλεμο, προσλήφθηκε στο υπουργείο Άμυνας και έφτασε μέχρι το βαθμό του υποστράτηγου στον Γιουγκοσλαβικό στρατό το 1960.[8] Μετά την στρατιωτική του σταδιοδρομία, ασχολήθηκε με τη μελέτη της γεωπολιτικής. Το 1963 έγινε καθηγητής στο τμήμα πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ,[9] και εργάστηκε ως ιστορικός μέχρι ότου ήρθε σε σύγκρουση με το καθεστώς. Το 1965 παρέλαβε το διδακτορικό του στην ιστορία,[10] αλλά κατηγορήθηκε για λογοκλοπή[11]. Ο Τούτζμαν δεν είχε λάβει επισήμως ακαδημαϊκή εκπαίδευση ως ιστορικός[12] και προσέγγιζε την ιστορία ως μαρξιστής μελετητής και συνήγορος της Κροατίας.[13] Ανάμεσα στα έργα του ως ιστορικός ξεχωρίζουν το ογκώδες Hrvatska u monarhističkoj Jugoslaviji (Η Κροατία της Μοναρχική Γιουγκοσλαβία) και Bespuća povijesne zbiljnosti (1989), το οποίο προσεγγίζει τους διαφορετικούς αριθμούς θυμάτων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου Ο Τούτζμαν συμμετείχε στο κίνημα της κροατικής άνοιξης για μεταρρυθμίσεις στη χώρα και φυλακίστηκε για αυτή τη δράση το 1972. Στη συνέχεια κράτησε χαμηλό προφίλ, μέχρι που ίδρυσε την Κροατική Δημοκρατική Ένωση το 1989.

Το κόμμα του κέρδισε της πρώτες βουλευτικές εκλογές της Κροατίας το 1990 και ο Τούτζμαν έγινε πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Κροατίας. Ως πρόεδρος ο Τούτζμαν πίεσε για τη δημιουργία ανεξάρτητης Κροατίας. Τις 19 Μαΐου 1991 έλαβε χώρα δημοψήφισμα ανεξαρτησίας, το οποίο υπερψηφίστηκε με ποσοστό 93% και τις 25 Ιουνίου 1991 η Κροατία ανακήρυξε την ανεξαρτησία της. Περιοχές με πλειοψηφία Σέρβων εξεγέρθηκαν, υποστηριζόμενες από τον γιουγκοσλαβικό στρατό, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει ο πόλεμος της Κροατίας. Αν και υπογράφηκε κατάπαυση του πυρός το 1992, ο πόλεμος διαδόθηκε στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Ο Τούτζμαν κατακρίθηκε για τον ρόλο του στον πόλεμο Κροατών-Βοσνίων, θέτοντας σε κίνδυνο τη διεθνή υποστήριξη της Κροατίας. Το 1994, υπέγραψε τη συμφωνία της Ουάσινγκτον με τον Βόσνιο πρόεδρο Αλίγια Ιζετμπέγκοβιτς.[14] Το 1995, έδωσε την άδεια για την επιχείρηση Καταιγίδα, με την οποία έληξε ο πόλεμος της Κροατίας. Τον ίδιο χρόνο ήταν ένας από τους υπογράφοντες της συμφωνίας του Ντέιτον, με την οποία έληξε ο Πόλεμος της Βοσνίας. Επανεξελέγη πρόεδρος το 1992 και το 1997 και παρέμεινε στην εξουσία μέχρι τον θάνατό του 1999.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 27  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Franjo-Tudjman. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 3,0 3,1 (Αγγλικά) Find A Grave. 7942. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. (Γαλλικά) data.bnf.fr. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12183260d. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  5. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 31  Δεκεμβρίου 2014.
  6. (Γαλλικά) data.bnf.fr. data.bnf.fr/ark:/12148/cb12183260d. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  7. Sadkovich 2010, σελ. 50.
  8. Sadkovich 2010, σελ. 61.
  9. «Tudjman, Franjo» (στα hr). Istrapedia. http://istrapedia.hr/hrv/1485/tudman-franjo/istra-a-z. Ανακτήθηκε στις 27 March 2015. 
  10. Sadkovich 2010, σελ. 119.
  11. Sadkovich 2010, σελ. 126.
  12. Sadkovich 2010, σελ. 149.
  13. Sadkovich 2010, σελ. 277.
  14. Tanner 2001, σελ. 292.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]